Maatschappijleer samenvatting | H3 Verzorgingsstaat
H3.1 Wie helpt?
Wie zorgt er voor mensen met een verstandelijke beperking?
Verzorgingsstaat = Samenleving waarin de overheid zich garant stelt voor noodzakelijk
geachte materiële en immateriële voorzieningen voor alle burgers.
Zorg kan worden geregeld door de overheid; mechanisme waarbij regulering plaatsvindt
door de staat op basis van wetten.
❏ Voordeel verzorging door de overheid: Iedereen die in dezelfde situatie zit, wordt
hetzelfde behandeld en krijgt dezelfde hulp. Er is dus sprake van gelijkheid.
❏ Nadeel verzorging door de overheid: Er is voor ouders en kinderen geen
keuzevrijheid, iedereen in dezelfde situatie krijgt dezelfde hulp. Omdat de hulp via
wetten geregeld wordt, moet iedereen verplicht belasting en premies mee betalen.
Dus mee betalen voor hulp die je zelf niet nodig hebt.
Hoe kunnen we het regelen? | De welfare triangle: de overheid, markt of particulier
initiatief?
Welfare triangle bestaat uit 3 reguleringsmechanismen; de overheid, de markt, particulier
initiatief. Er zijn dus drie mogelijkheden, drie mechanismen, om hulp en inkomsten te
produceren en te verdelen:
1. Overheid (scholen) = Reguleringsmechanisme waarbij regulering plaatsvindt door de
staat op basis van wetten.
- Voordeel: Gelijkheid (dezelfde behandelingen en ondersteuning).
- Nadeel: Er is geen keuzevrijheid en mensen moeten betalen voor hulp die ze
waarschijnlijk niet nodig hebben.
2. Markt (medicijnfabrikanten) = Reguleringsmechanisme waarbij individuen in vrijheid
keuzes maken op basis van wederkerigheid.
- Wederkerigheid houdt in dat mensen iets doen omdat ze er iets voor
terugkrijgen; voor wat, hoort wat.
- Voordeel: Keuzevrijheid (aard, omvang en betaling v/d zorg).
- Nadeel: De zorg is duur en niet voor iedereen betaalbaar.
3. Particulier initiatief (sportverenigingen) = Reguleringsmechanisme waarbij mensen
elkaar ondersteunen zonder winstoogmerk op basis van solidariteit of affectie.
- Naastenliefde en solidariteit staan voorop.
- Solidariteit = Gevoel van verbondenheid met anderen.
- Mantelzorg is een voorbeeld van zorg via het particulier initiatief.
- Voordelen:
- De banden tussen mensen in de samenleving worden versterkt.
- Het kost de samenleving geen geld in de vorm van belasting en
premies.
, - Nadeel: Als mensen geen sterk sociaal netwerk hebben is er wellicht geen
ondersteuning.
Als in de samenleving keuzes gemaakt worden moeten worden voor een mechanisme om
hulp of inkomsten te verdelen, hoeven dat niet alleen of-of-keuzes te zijn. Ook
en-en-keuzes zijn mogelijk.
De welfare triangle: wat is de beste keuze?
SP en PvdA zijn sociaaldemocratische partijen en hebben een voorkeur voor de overheid
als mechanisme om zaken te regelen in de vorm van wetten.
VVD en D66 zijn liberalen en hebben voorkeur voor de markt als mechanisme om zaken te
regelen. Bij liberalen staat vrijheid als centrale waarde. Markt biedt meeste vrijheid.
- Bij de markt hebben burgers de vrijheid om zelf hun eigen keuzes te maken.
CDA en CU zijn christendemocraten en kiezen voor het particulier initiatief. Zij gaan ervan
uit mensen elkaar nodig hebben en voor elkaar moeten zorgen.
Wederkerigheid = De onderlinge verplichting binnen een relatie om een gift te
beantwoorden met een tegengift.
H3.2 Waarom is er zoveel overheidsbemoeienis?
Is het een overheidstaak?
De kinderwet van van Houten moest een einde maken aan kinderarbeid in 1874.
Kinderarbeid was in die tijd in Nederland heel gewoon. Door de wet mochten kinderen tot
twaalf jaar niet meer in fabrieken werken. De wet haalde een meerderheid in de EK en TK.
De wet wordt als begin gezien van de sociale wetgeving in Nederland en daarmee ook als
begin van de verzorgingsstaat.
Waarom bemoeit de overheid zich ermee?
De theorie van de Nederlandse socioloog de Swaan zegt dat de verzorgingsstaat er niet is
om de problemen van de armen en zieken op te lossen, maar om de samenleving te
beschermen. De overheid moet zich met het welzijn van de burgers bemoeien om externe
effecten van industrialisering tegen te gaan en het dilemma van de collectieve actie het
hoofd te bieden.
- Externe effecten = Veranderingen of invloeden die optreden buiten het gebied waar
een concrete ingreep of activiteit plaatsvindt.
- Interdependentie = Onderlinge afhankelijkheid.
- Dilemma van collectieve actie = Keuzeprobleem waarin individuele rationele
keuzes kunnen leiden tot collectief ongewenste gevolgen.
H3.1 Wie helpt?
Wie zorgt er voor mensen met een verstandelijke beperking?
Verzorgingsstaat = Samenleving waarin de overheid zich garant stelt voor noodzakelijk
geachte materiële en immateriële voorzieningen voor alle burgers.
Zorg kan worden geregeld door de overheid; mechanisme waarbij regulering plaatsvindt
door de staat op basis van wetten.
❏ Voordeel verzorging door de overheid: Iedereen die in dezelfde situatie zit, wordt
hetzelfde behandeld en krijgt dezelfde hulp. Er is dus sprake van gelijkheid.
❏ Nadeel verzorging door de overheid: Er is voor ouders en kinderen geen
keuzevrijheid, iedereen in dezelfde situatie krijgt dezelfde hulp. Omdat de hulp via
wetten geregeld wordt, moet iedereen verplicht belasting en premies mee betalen.
Dus mee betalen voor hulp die je zelf niet nodig hebt.
Hoe kunnen we het regelen? | De welfare triangle: de overheid, markt of particulier
initiatief?
Welfare triangle bestaat uit 3 reguleringsmechanismen; de overheid, de markt, particulier
initiatief. Er zijn dus drie mogelijkheden, drie mechanismen, om hulp en inkomsten te
produceren en te verdelen:
1. Overheid (scholen) = Reguleringsmechanisme waarbij regulering plaatsvindt door de
staat op basis van wetten.
- Voordeel: Gelijkheid (dezelfde behandelingen en ondersteuning).
- Nadeel: Er is geen keuzevrijheid en mensen moeten betalen voor hulp die ze
waarschijnlijk niet nodig hebben.
2. Markt (medicijnfabrikanten) = Reguleringsmechanisme waarbij individuen in vrijheid
keuzes maken op basis van wederkerigheid.
- Wederkerigheid houdt in dat mensen iets doen omdat ze er iets voor
terugkrijgen; voor wat, hoort wat.
- Voordeel: Keuzevrijheid (aard, omvang en betaling v/d zorg).
- Nadeel: De zorg is duur en niet voor iedereen betaalbaar.
3. Particulier initiatief (sportverenigingen) = Reguleringsmechanisme waarbij mensen
elkaar ondersteunen zonder winstoogmerk op basis van solidariteit of affectie.
- Naastenliefde en solidariteit staan voorop.
- Solidariteit = Gevoel van verbondenheid met anderen.
- Mantelzorg is een voorbeeld van zorg via het particulier initiatief.
- Voordelen:
- De banden tussen mensen in de samenleving worden versterkt.
- Het kost de samenleving geen geld in de vorm van belasting en
premies.
, - Nadeel: Als mensen geen sterk sociaal netwerk hebben is er wellicht geen
ondersteuning.
Als in de samenleving keuzes gemaakt worden moeten worden voor een mechanisme om
hulp of inkomsten te verdelen, hoeven dat niet alleen of-of-keuzes te zijn. Ook
en-en-keuzes zijn mogelijk.
De welfare triangle: wat is de beste keuze?
SP en PvdA zijn sociaaldemocratische partijen en hebben een voorkeur voor de overheid
als mechanisme om zaken te regelen in de vorm van wetten.
VVD en D66 zijn liberalen en hebben voorkeur voor de markt als mechanisme om zaken te
regelen. Bij liberalen staat vrijheid als centrale waarde. Markt biedt meeste vrijheid.
- Bij de markt hebben burgers de vrijheid om zelf hun eigen keuzes te maken.
CDA en CU zijn christendemocraten en kiezen voor het particulier initiatief. Zij gaan ervan
uit mensen elkaar nodig hebben en voor elkaar moeten zorgen.
Wederkerigheid = De onderlinge verplichting binnen een relatie om een gift te
beantwoorden met een tegengift.
H3.2 Waarom is er zoveel overheidsbemoeienis?
Is het een overheidstaak?
De kinderwet van van Houten moest een einde maken aan kinderarbeid in 1874.
Kinderarbeid was in die tijd in Nederland heel gewoon. Door de wet mochten kinderen tot
twaalf jaar niet meer in fabrieken werken. De wet haalde een meerderheid in de EK en TK.
De wet wordt als begin gezien van de sociale wetgeving in Nederland en daarmee ook als
begin van de verzorgingsstaat.
Waarom bemoeit de overheid zich ermee?
De theorie van de Nederlandse socioloog de Swaan zegt dat de verzorgingsstaat er niet is
om de problemen van de armen en zieken op te lossen, maar om de samenleving te
beschermen. De overheid moet zich met het welzijn van de burgers bemoeien om externe
effecten van industrialisering tegen te gaan en het dilemma van de collectieve actie het
hoofd te bieden.
- Externe effecten = Veranderingen of invloeden die optreden buiten het gebied waar
een concrete ingreep of activiteit plaatsvindt.
- Interdependentie = Onderlinge afhankelijkheid.
- Dilemma van collectieve actie = Keuzeprobleem waarin individuele rationele
keuzes kunnen leiden tot collectief ongewenste gevolgen.
