Digitalisering
- De computer was voor de jongen van Turkse afkomst zijn middel om hem boven
alles uit te helpen
o Omdat het iets nieuws was, begon hij op gelijke voet
- Vandaag de dag is het onmisbaar
o Smarthphones, soc media, AI, digitale onderwijskansen (blended leren)
o Deze ontw brengen ped vragen mee
- Manier waarop digitalisering verweven is met kwestie v kansenongelijkheid in
een diverse sl
o Lijkt universeel toegankeljik, maar ze worden op versch manieren
gebruikt
o Manier waarop we ermee omgaan is doorslaggevend
o Kan bestaande kansenongelijkheid nog vergroten --> digital divide
(digitale kloof)
o Kan nieuwe mogelijkheden geven voor gelijke onderwijskansen -->
digitale rechtv (technologie als brug)
Digitale kloof (niet ied kan evenveel profiteren v digitale technologie)
Eerste laag: toegang
- Toegangskloof: heb je computer en internet, of niet?
o Lln uit hoge klasse vaker, daarom konden ze het beter gebruiken
o Vandaag de dag
▪ Bijna alle 15jarige hebben computer thuis voor school,
smartphone en internettoegang
o Er is toch nog nuance: kwali v internetverbinding is niet voor ied even
goed
- Draait niet enkel om harware (hebben v computer), maar ook op software, edu
apps, ...
o Het hebben v edu software of apps is veel minder gelijk verdeeld
▪ 63% uit de laagste SES heeft het, tegenover 87% in hoogste SES
o Toegangskloof is niet verdwenen maar verschoven:
▪ Vroeger: verschil in toegang computers
▪ Nu: verschil in toegang tot goede software
▪ --> kan grote gevolgen hebben!
• Vaak meer en betere ondersteuning
, - Lln kan dus online zijn maar in praktijk toch achterstaan vb. Enkel smartphone
hebben en geen laptop
o Mobile-only gebruikers: mensen die enkel via hun smartphone online zijn
▪ Meer bij lage inkomens, migratie-achtergrond en
eenoudergezinnen
Tweede laag: gebruik en v
- Dig gelijkheid begint met gelijke toegang tot computers, internet en software,
maar dat is niet genoeg!
o Niet ied heeft zelfde dig v
- Digitale tools kunnen op twee manieren gebruikt worden
o Edu gebruik: voor school en leren
▪ Meer dit gebruik bij welgestelde gezinnen
o Niet-edu gebruik: zonder leerdoelen vb. Soc media
▪ Meer dit gebruik bij minder welgestelde gezinnen
- Gevolgen v niet-edu gebruik
o Ten koste v huiswerk en lezen, slechtere en kortere slaap, mentale
problemen, lagere schoolprestaties
o Meer dan 3u/dag op soc media --> meer angst en depressie en slechtere
leerprestaties
▪ Is bij 42% vd Vlaamse 15-jarige
▪ 64% bij lager opgeleide ouders
- Wat je moet kennen, kunnen en hoe je je moet gedragen om dig techn
o Zelfzekerheid, kritisch, veilig en verantw te gebruiken in dagelijks leven,
op school en werk
- Vijf grote onderdelen v DigComp (digitale vaardigheden)
o Info zoeken en beoordelen: inschatten of die info betrouwbaar is, info
ordenen en begrijpen
o Comm en samenwerking: respectvol online comm, samenwerken via dig
tools
o Digitale inhoud maken: teksten, presentaties of video’s maken, info
combineren uit versch bronnen, rekening houden met auteursrechten
o Veiligheid, welzijn en verantw gebruik: toestel, geg en privacy
beschermen, veilig omgaan met ww en pers info, letten op eigen welzijn
door vb schermtijd en stress
o Problemen herkennen en oplossen: inschatten welk dig hulpmiddel je
nodig hebt, techn problemen oplossen, blijven bijleren over dig tools
- Digitale geletterdheid in vijf niveaus
o Niveau 0 – bijna geen dig v
, ▪ Zelfs eenvoudige dingen niet kunnen zonder hulp
▪ Vb. Tekst kopieren en plakken
o Niveau 1 – basisv
▪ Met duidelijke uitleg kunnen ze link openen, zien wie email
ontvangt, info uit video halen, afbeelding knippen en invoegen
o Niveau 2 – functioneel dig v
▪ Info terugvinden in dig bronnen, opdrachten uitvoeren als
instructies duidelijk zijn, werken met spreadsheets, verschil zien
ts betaalde en niet betaalde zoekresultaten, ..
o Niveau 3 – zelfstandig en kritisch
▪ Inhoud aanpassen aan doel en publiek, spam herkennen,
passende bronnen kiezen, zien wnr info gesponserd is
o Niveau 4 – expert
▪ Gericht en efficient naar info zoeken, beoordelen betrouwbaar obv
bron en inhoud, citeren correct, respecteren auteursrechten,
houden rekening met toegankelijkheid vb. Leesbaarheid, begrijpen
hoe ww technisch beveiligd zijn
- Cijfers
o In armste gezinnen is 20% dig ongeletterd
o In rijkste gezinnen is 2,8% dig ongeletterd
o 10% uit laagste SES haalt niveau 3
o 37% uit hoogste SES haalt 3
o In nl 33,8% vd lln’en dig ongeletterd
▪ In armste 49%
▪ In rijkste 10%
o Lln'en uit kwetsbare gezinnen lopen dus dubbele achterstand op: dig
ongeletterd en bereiken minder vaak een kritisch en zelfstandig niveau
▪ Het is dus een structureel soc probleem: zelfs in sterk
gedigitaliseerd ow blijven kansen ongelijk verdeeld
- TPACK (Technological Pedagogical Content Knowledge): welke soorten k een lkr
nodig heeft om techn goed in te zetten in ow
o Technologische kennis: weten hoe tech werkt
▪ Dig bord gebruiken, edu software aanbieden
o Technologie + vakinhoud: weten hoe techn bij leerstof past
▪ Vb. Spreadsheets gebruiken in statistiek, simulaties inzetten in nw
o Technologie + didactiek: weten hoe techn het leren kan ondersteunen
▪ Dig quizzen om te zien wat lln al kennen
▪ Online oef voor feedback
Derde laag: opbrengsten
- De computer was voor de jongen van Turkse afkomst zijn middel om hem boven
alles uit te helpen
o Omdat het iets nieuws was, begon hij op gelijke voet
- Vandaag de dag is het onmisbaar
o Smarthphones, soc media, AI, digitale onderwijskansen (blended leren)
o Deze ontw brengen ped vragen mee
- Manier waarop digitalisering verweven is met kwestie v kansenongelijkheid in
een diverse sl
o Lijkt universeel toegankeljik, maar ze worden op versch manieren
gebruikt
o Manier waarop we ermee omgaan is doorslaggevend
o Kan bestaande kansenongelijkheid nog vergroten --> digital divide
(digitale kloof)
o Kan nieuwe mogelijkheden geven voor gelijke onderwijskansen -->
digitale rechtv (technologie als brug)
Digitale kloof (niet ied kan evenveel profiteren v digitale technologie)
Eerste laag: toegang
- Toegangskloof: heb je computer en internet, of niet?
o Lln uit hoge klasse vaker, daarom konden ze het beter gebruiken
o Vandaag de dag
▪ Bijna alle 15jarige hebben computer thuis voor school,
smartphone en internettoegang
o Er is toch nog nuance: kwali v internetverbinding is niet voor ied even
goed
- Draait niet enkel om harware (hebben v computer), maar ook op software, edu
apps, ...
o Het hebben v edu software of apps is veel minder gelijk verdeeld
▪ 63% uit de laagste SES heeft het, tegenover 87% in hoogste SES
o Toegangskloof is niet verdwenen maar verschoven:
▪ Vroeger: verschil in toegang computers
▪ Nu: verschil in toegang tot goede software
▪ --> kan grote gevolgen hebben!
• Vaak meer en betere ondersteuning
, - Lln kan dus online zijn maar in praktijk toch achterstaan vb. Enkel smartphone
hebben en geen laptop
o Mobile-only gebruikers: mensen die enkel via hun smartphone online zijn
▪ Meer bij lage inkomens, migratie-achtergrond en
eenoudergezinnen
Tweede laag: gebruik en v
- Dig gelijkheid begint met gelijke toegang tot computers, internet en software,
maar dat is niet genoeg!
o Niet ied heeft zelfde dig v
- Digitale tools kunnen op twee manieren gebruikt worden
o Edu gebruik: voor school en leren
▪ Meer dit gebruik bij welgestelde gezinnen
o Niet-edu gebruik: zonder leerdoelen vb. Soc media
▪ Meer dit gebruik bij minder welgestelde gezinnen
- Gevolgen v niet-edu gebruik
o Ten koste v huiswerk en lezen, slechtere en kortere slaap, mentale
problemen, lagere schoolprestaties
o Meer dan 3u/dag op soc media --> meer angst en depressie en slechtere
leerprestaties
▪ Is bij 42% vd Vlaamse 15-jarige
▪ 64% bij lager opgeleide ouders
- Wat je moet kennen, kunnen en hoe je je moet gedragen om dig techn
o Zelfzekerheid, kritisch, veilig en verantw te gebruiken in dagelijks leven,
op school en werk
- Vijf grote onderdelen v DigComp (digitale vaardigheden)
o Info zoeken en beoordelen: inschatten of die info betrouwbaar is, info
ordenen en begrijpen
o Comm en samenwerking: respectvol online comm, samenwerken via dig
tools
o Digitale inhoud maken: teksten, presentaties of video’s maken, info
combineren uit versch bronnen, rekening houden met auteursrechten
o Veiligheid, welzijn en verantw gebruik: toestel, geg en privacy
beschermen, veilig omgaan met ww en pers info, letten op eigen welzijn
door vb schermtijd en stress
o Problemen herkennen en oplossen: inschatten welk dig hulpmiddel je
nodig hebt, techn problemen oplossen, blijven bijleren over dig tools
- Digitale geletterdheid in vijf niveaus
o Niveau 0 – bijna geen dig v
, ▪ Zelfs eenvoudige dingen niet kunnen zonder hulp
▪ Vb. Tekst kopieren en plakken
o Niveau 1 – basisv
▪ Met duidelijke uitleg kunnen ze link openen, zien wie email
ontvangt, info uit video halen, afbeelding knippen en invoegen
o Niveau 2 – functioneel dig v
▪ Info terugvinden in dig bronnen, opdrachten uitvoeren als
instructies duidelijk zijn, werken met spreadsheets, verschil zien
ts betaalde en niet betaalde zoekresultaten, ..
o Niveau 3 – zelfstandig en kritisch
▪ Inhoud aanpassen aan doel en publiek, spam herkennen,
passende bronnen kiezen, zien wnr info gesponserd is
o Niveau 4 – expert
▪ Gericht en efficient naar info zoeken, beoordelen betrouwbaar obv
bron en inhoud, citeren correct, respecteren auteursrechten,
houden rekening met toegankelijkheid vb. Leesbaarheid, begrijpen
hoe ww technisch beveiligd zijn
- Cijfers
o In armste gezinnen is 20% dig ongeletterd
o In rijkste gezinnen is 2,8% dig ongeletterd
o 10% uit laagste SES haalt niveau 3
o 37% uit hoogste SES haalt 3
o In nl 33,8% vd lln’en dig ongeletterd
▪ In armste 49%
▪ In rijkste 10%
o Lln'en uit kwetsbare gezinnen lopen dus dubbele achterstand op: dig
ongeletterd en bereiken minder vaak een kritisch en zelfstandig niveau
▪ Het is dus een structureel soc probleem: zelfs in sterk
gedigitaliseerd ow blijven kansen ongelijk verdeeld
- TPACK (Technological Pedagogical Content Knowledge): welke soorten k een lkr
nodig heeft om techn goed in te zetten in ow
o Technologische kennis: weten hoe tech werkt
▪ Dig bord gebruiken, edu software aanbieden
o Technologie + vakinhoud: weten hoe techn bij leerstof past
▪ Vb. Spreadsheets gebruiken in statistiek, simulaties inzetten in nw
o Technologie + didactiek: weten hoe techn het leren kan ondersteunen
▪ Dig quizzen om te zien wat lln al kennen
▪ Online oef voor feedback
Derde laag: opbrengsten
