samenvatting PDK

Pedagogisch-didactisch kader: jongste kind
Inleiding
Bij peuters blijven we veel dingen benoemen ook bij meertalige kinderen

Rijke leeromgeving
Als je een rijke leeromgeving wilt oprichten moet je inzetten op het fundament= rijk
basismilieu ( rituelen en hoeken)
 Bij de JK moet er in elke hoek iets te ontdekken zijn en manipuleren en onderzoeken
 Zorg voor voldoende variatie zodat iedereen interesse heeft
 Rituelen aanleren met behulp van een activiteit zodat ze het leren totdat het
automatische doen / kunnen
 Als de kleuters alles hebben verkend kan je de hoeken en rituelen verijken

Rijk basismilieu hoeken
DEFINITIE
 Een rijk basismilieu-hoeken gaat over het “Geheel van (1) materialen waartoe
kinderen in de loop van de dag (2) vrije toegang hebben, waarmee ze op (3)
vele manieren en (4) domeinen actief kunnen zijn en dit met (5) beperkte
afhankelijkheid van de begeleiding van de leerkracht [ervaringsgericht werken
met kleuters in het basisonderwijs, 2014]”.

1) Geheel aan materialen
 Meerdere materialen die samen horen kunnen leiden tot spel
 Zorg voor verschillende spelmogelijkheden met de geboden materialen
 Niet alles tegelijk geven maar opbouwen
 Als de kleuters iets hebben onderzocht en ze kennen het dan pas iets nieuws
aanbieden
Voorbeeld van de Kleihoek
 Transformeren: kleuren mengen door kleurstop of kruiden voor de geur
 Snijmateriaal
 Induwen en pletten: deegrol , handen
 Afdrukken , indrukken: vingers , blaadjes, schelpen, tandestokers
JK kan deze materialen niet door elkaar gebruiken!
OK kan dat wel ze maken een poppetje door eerste te snijden en dan induwen en pletten

,2) Vrije toegang
 Vrij en zelfstandige toegang
 Vermindert afhankelijkheid en gevoel van hulpeloosheid.)
 Mogelijkheid bieden om de materialen zelfstandig te nemen
 Maak duidelijk waar de wel of niet mogen aankomen ( BV. Rood handje op de kast)
 Is het materiaal spel klaar ( BV. Niet 1 grote blok klei maar verdeel het al)


3) Op vele manieren omgaan met materialen
 Verschillend speelmogelijkheden
 Jongste kls  doseren van aantal materialen(sets), eerder fragmentarisch aanbieden
van de materialen en de spelmogelijkheden (bijv keuze tussen 2) en kennismaken met
de mogelijkheden – in groot rijk basismilieu wél verschillende mogelijkheden
 Oudste kls  tegelijk toegankelijk maken van de verschillende materialen en de
spelmogelijkheden, de kls kiezen zelf, ze zijn creatief in het combineren, ze maken
plannen… kindinitiatief!
2,5/3-jarigen
Peuters en kleuters kunnen het materiaal zelfstandig nemen
Het aanbod is doorheen het schooljaar beperkt zichtbaar/ beperkt vrij toegankelijk
De leerkracht, in samenspraak met de kleuters of vanuit observatie, verandert het aanbod
doorheen het schooljaar
4-jarigen
Kleuters kunnen het aanbod zelfstandig nemen
Het aanbod wordt doorheen het schooljaar, samen met de kleuters, uitgebreid
5-jarigen
Kleuters kunnen het materiaal zelfstandig nemen
Het aanbod is van bij de aanvang van het schooljaar al ruim aanwezig


4) Actief op verschillende domeinen
 leergebiedoverschrijdend werken, idee van horizontale samenhang
 = Vakken mixen en niet een les wo en dan wiskunde en dan taal, wij intergreren bv,
taal en wiskunde in de poppenhoek of in bepaalde activiteiten

5) Beperkte afhankelijkheid van begeleiding
 Je hoek moet ingericht zijn dat ze daar kunnen spelen zonder jou hulp
 Voldoende spelmogelijkheid

,Goot en klein basismilieu




het is niet dat deze materialen niet op je rijke basis
fiche staan dat de kinderen er niet aan kunnen. Je
kan ze een boekje geven en zo laten zien wat je
hebt




dit kan ook een hoek zijn.
Het moet niet altijd ingesloten zijn
De kinderen zitten graag op een mat
Maak goede afspraken ivm looplijnen

, Spel als drager van ontwikkeling ( Freya Janssen-Vos )
 Een toonaangevende Nederlandse onderwijskundige (1942–2018).
 Zij pleitte voor ontwikkelingsgericht onderwijs, waarbij spel centraal staat in de
ontwikkeling van jonge kinderen.
 In haar visie speelde spel een centrale rol in de ontwikkeling en het leren van kleuters
en basisschoolleerlingen. Zij heeft er voor geijverd dat de kwaliteit van het onderwijs
aan jonge leerlingen verbonden is gebleven met spel.
 OGO= kern is doelbewust bevorderen van de brede ontwikkeling (persoonlijk, sociaal,
cultureel) van kinderen door aan te sluiten bij hun betekenisvolle interesses, hen uit te
dagen in een stimulerende omgeving, en hen actief te betrekken bij leeractiviteiten
zoals spel en onderzoek. Het onderwijs stimuleert zelfstandigheid en zelfredzaamheid,
waarbij de leerkracht een sturende, ondersteunende rol speelt en interactie essentieel
is voor het leren.
Wat verstaat Freya Janssen-Vos onder spelen?
 Leuk, hoge betrokkenheid maar ook spannend
 Vrijheid van handelen, zelf bepalen
 Vrijheid maar spel kent ook regels ( regels betekenen er is een regelmaat of
eigenheid in het spel)
 Spelen is vrijwillig > < moeten spelen
 Focus ligt op het proces waarin herhalen en vernieuwen een plek inneemt
 Oorzaak en gevolg onderzoeken kinderen tijdens spelen en vele herhalen
Kunnen alle kinderen van nature spelen?
Link met spelontwikkeling ( zorg voor goede spelmogelijkheden)
Kader spelontwikkeling




Linker kant jk en rechterkant ok