Inleiding belastingrecht
Inhoudsopgave
Week 1............................................................................................1
Hoofdstuk 1 en Hoorcollege 1.....................................................................................1
Hoofdstuk 3 en Hoorcollege 2.....................................................................................5
Week 2..........................................................................................10
Hoofdstuk 2.1 t/m 2.5, 2.7 en 2.10 t/m 2.12 en Hoorcollege 1..................................10
Hoofdstuk 2.6 en Hoorcollege 2................................................................................16
Week 3..........................................................................................21
Hoofdstuk 2.6 vervolg en 2.8 en Hoorcollege 1.........................................................21
Hoofdstuk 5.8............................................................................................................ 25
Week 4..........................................................................................26
Geen colleges............................................................................................................ 26
Week 5..........................................................................................26
Hoofdstuk 6.1 t/m 6.10 en Hoorcollege 1..................................................................26
Hoofdstuk 6.10 t/m 6.12 en Hoorcollege 2................................................................33
Week 6..........................................................................................39
Hoofdstuk 7 (7.1 t/m 7.6) en Hoorcollege 1...............................................................39
Week 7..........................................................................................45
Hoofdstuk 7.7 t/m 7.11 en Hoorcollege 1.................................................................45
Literatuurlijst.................................................................................54
Week 1
Hoofdstuk 1 en Hoorcollege 1
Formeel belastingrecht: over het proces van belasting doen (bijv. aanslag
doen), dus regels voor het vaststellen van de belastingschuld en de
incassering ervan.
Formele belastingschuld: gelijk aan het bedrag dat de inspecteur via de
aanslag vaststelt en toezend aan de belastingschuldige.
Materieel belastingrecht: over wie en waarover er belasting moet worden
betaald en het tarief.
Materiele belastingschuld: ontstaat direct uit de wet als aan alle feiten
voldaan is waarvoor belasting betaald moet worden.
Belastingdruk ontstaat doordat mensen koopkracht kwijtraken aan de
fiscus door belastingheffing. De druk is gelijk aan het bedrag dat iemand
aan belastingen betaald ten opzichte van zijn inkomen (voor belastingen)
En ook beïnvloeden belastingen dus de keuzes die worden gemaakt
Belastingen zijn: verplichte betalingen aan de overheid zonder individueel
aanwijsbare tegenprestaties van de overheid. De basis van de belasting
moet worden verantwoord door de overheid (art. 104 GW). 4 kenmerken
zijn dus:
- Verplichte betaling aan de overheid
, - Overheid levert geen individueel aanwijsbare tegenprestatie
- Belasting is geen straf
- Belasting berust op voor ieder geldende wetgeving
Verschil heffing en belasting is dat heffingen een specifiek doel hebben
(bijv. milieuheffing).
Premies voor sociale verzekeringen worden eigenlijk als belasting gezien
omdat het verband tussen de betaalde premie en uitkeringsrecht erg zwak
is geworden.
Parlementaire verantwoordelijkheid: het parlement moet de wet
goedkeuren, dus alle handelingen moeten de ministers kunnen
verantwoorden aan het parlement
Retributie: betaling aan de overheid waar je iets voor terug krijgt
(bijvoorbeeld een paspoort bij de gemeente). Hier staat dus wel een
individueel toerekenbare prestatie tegenover de betaling.
Soorten belastingen
- Inkomstenbelasting: alle natuurlijke personen die van een
Nederlands inkomen genieten zijn belastingplichtig voor de
inkomstenbelasting. Uitzonderingen zijn giften, erfenissen en
vermogenswinsten (behalve als ze tot een onderneming behoren of
van aanmerkelijk belang zijn).
- Loonbelasting*: belasting die wordt ingehouden op het loon, als
voorheffing van de inkomstenbelasting (kan later verrekend worden
met inkomstenbelasting).
- Vennootschapsbelasting: een heffing van een afzonderlijke
winstbelasting voor rechtspersonen en sommige
samenwerkingsverbanden. Dit is om het langdurige uitstel van
belastingheffing over niet verdeelde winsten te voorkomen.
- Dividendbelasting*: belasting van 15% van de opbrengst (dividend)
van aandelen in binnen Nederland gevestigde vennootschappen
(art. 1.1 Wet DB 1965).
- Interestbelasting en royaltybelasting*: gelijk aan hoogste tarief
vennootschapsbelasting (25,8%), de vennootschap is
inhoudingsplichtig over de renten, royalty’s of dividenden die die
uitkeert aan een lichaam dat is gevestigd in een land met een laag
belastingtarief of waarbij er geen belasting is verschuldigd
- Erfbelasting en schenkbelasting: erfbelasting wordt geheven over
wat is verkregen door erfrecht door overlijden van een Nederlands
persoon en schenkbelasting wordt geheven over een schenking van
een inwoner van Nederland.
- Kansspelbelasting*: verschuldigd over de prijzen die uit kansspelen
worden ontvangen. In Nederland is dit ook een bronbelasting.
- Omzetbelasting**: een vorm hiervan is btw, wordt gedragen door
consumenten. Dus ondernemers kunnen de betaalde btw voor
inkoop verrekenen met die ze ontvangen van consumenten.
, - Accijnzen**: bijzondere verbruiksbelasting op bepaalde goederen
(zoals alcohol).
- Overdrachtsbelasting***: geheven doordat er een onroerende zaak
is verkregen
- Assurantiebelasting***: geheven ter zake van verzekeringen
waarvan het risico in Nederland is gelegen, dus verzekerd zijn. Het
tarief (21%) wordt betaald over de premie en vergoeding.
- Milieuheffingen: worden geheven op gemeentelijk, provinciaal en
rijksniveau.
- Belasting van personenauto’s, motorrijwielen en bestelauto’s: bij
registratie, ombouw of ter beschikking staan van een voertuig moet
er belasting betaald worden.
- Motorrijtuigenbelasting: houder van een motorrijtuig is
belastingplichtig, vroeger heette dit de wegenbelasting.
- Premies voor sociale verzekeringen: worden betaald voor volks- en
werknemersverzekeringen en basisverzekering tegen ziektekosten.
- Belastingen van gemeenten, provincies en waterschappen: mogen
eigen belastingen heffen (alleen degene die in de wet zijn
genoemd).
*= zijn bronheffingen, belasting die direct bij de bron wordt ingehouden en
afgedragen door een inhoudingsplichtige, zodat de ontvanger het
nettobedrag ontvangt.
**= verbruiksbelasting, dit is een belasting die wordt geheven op verkoop
van bepaalde goederen, een indirecte belasting (omdat ze op verbruik
worden ingehouden).
***= belasting van het rechtsverkeer
Delegatie: overdracht van een bestuursbevoegdheid van een
bestuursorgaan aan een ander orgaan
Functies van belastingheffing
- Budgettaire functie: overheid heeft geld nodig om publieke
voorzieningen te kunnen bekostigen en uitkeringen uit hoofde van
sociale verzekeringen (heffing via loonbelasting) te kunnen doen
(verzorgingsstaat).
Overheid bestaat ook uit: Rijk, Provincies, Gemeenten,
Waterschappen, Instanties m.b.t. sociale verzekeringen
Verdeling belastingheffing: verdelen van de lasten aan de hand
van maatschappelijke opvattingen (verdelen over belastingplichtigen
en over diverse soorten belastingen)
Meeste belastingheffing komt uit loon-en inkomstenbelasting,
daarna omzetbelasting en dan zorgpremies
- Instrumentele functie: belastingheffing als instrument bij de
vorming van beleid door de overheid
Voorbeelden: voor een redelijke inkomensverdeling,
maatschappelijke kosten zichtbaar maken (vervuiler betaalt),
functioneren woningmarkt en voorkomen misbruik belastingwet
, Verzilveringsprobleem: iemand die niet genoeg verdient om de volledige
heffingskorting te kunnen gebruiken bij het betalen van loonbelasting
(minder belasting betalen dan de gehele heffingskorting).
Directe belasting: belasting wordt direct afgedragen
Indirecte belasting: accijns (bovenop btw), btw
Bijtelling: bedrag bij inkomen optellen door natura die je bezit/krijgt
Voorkomen misbruik: beperken renteaftrek als ondernemingskosten binnen
concern (kasrondje), anders zouden ondernemingen misbruik kunnen
maken van de renteaftrek
Indeling belastingen
1. Aanknopingspunt van heffen: genieten van inkomen, genereren van
winst, genereren van omzet, verkrijgen van een
erfenis/schenking/eigen woning, emigreren
2. Wijze van heffen
- Aanslagbelastingen: belastingdienst stelt belastingschuld vast door
middel van een aanslag (vb. IB en Vpb)
- Aangiftebelastingen: belastingplichtige of inhoudingsplichtige stelt
de belastingschuld vast door betaling op aangifte (vb. LB en OB)
3. Heffende instantie
- Rijksbelastingen geheven door Nederlandse rijksoverheid in
Europees Nederland (dus niet Caribisch gebied)
- Provincies
- Gemeenten
- Waterschappen
Belastingontwijking (of belastingontgaan): op legale wijze (volgens alle
fiscale regels) zo min mogelijk belasting betalen (stoppen met roken,
faciliteiten gebruiken zoals inbreng van een onderneming in BV of
veranderen van woon/vestigingsland)
Belastingvlucht: mensen vertrekken uit een land omdat ze vinden dat
de belastingen niet evenredig zijn met wat ze ervoor terugkrijgen.
Belastingontduiking: op illegale wijze (dus buiten fiscale kader om) minder
belasting betalen (niet opgeven van winst/inkomen/omzet of valse
aftrekposten)
Landen werken tegenwoordig samen om dit moeilijker te maken door
informatie te delen
Fiscaliteit verandert door mondiale en Europese veranderingen in
zienswijzen met betrekking tot wat ontgaan/ontduiken is.
Brievenbusvennootschappen: Bedrijven die alleen een adres hebben
in een land, maar daar geen echte activiteiten uitvoeren.
Doorstroomvennootschappen: Bedrijven die geld of winst snel
“doorsturen” naar een ander land om belasting te vermijden.
Belastingparadijzen: Landen waar bedrijven of rijke personen bijna
geen belasting betalen.
Inhoudsopgave
Week 1............................................................................................1
Hoofdstuk 1 en Hoorcollege 1.....................................................................................1
Hoofdstuk 3 en Hoorcollege 2.....................................................................................5
Week 2..........................................................................................10
Hoofdstuk 2.1 t/m 2.5, 2.7 en 2.10 t/m 2.12 en Hoorcollege 1..................................10
Hoofdstuk 2.6 en Hoorcollege 2................................................................................16
Week 3..........................................................................................21
Hoofdstuk 2.6 vervolg en 2.8 en Hoorcollege 1.........................................................21
Hoofdstuk 5.8............................................................................................................ 25
Week 4..........................................................................................26
Geen colleges............................................................................................................ 26
Week 5..........................................................................................26
Hoofdstuk 6.1 t/m 6.10 en Hoorcollege 1..................................................................26
Hoofdstuk 6.10 t/m 6.12 en Hoorcollege 2................................................................33
Week 6..........................................................................................39
Hoofdstuk 7 (7.1 t/m 7.6) en Hoorcollege 1...............................................................39
Week 7..........................................................................................45
Hoofdstuk 7.7 t/m 7.11 en Hoorcollege 1.................................................................45
Literatuurlijst.................................................................................54
Week 1
Hoofdstuk 1 en Hoorcollege 1
Formeel belastingrecht: over het proces van belasting doen (bijv. aanslag
doen), dus regels voor het vaststellen van de belastingschuld en de
incassering ervan.
Formele belastingschuld: gelijk aan het bedrag dat de inspecteur via de
aanslag vaststelt en toezend aan de belastingschuldige.
Materieel belastingrecht: over wie en waarover er belasting moet worden
betaald en het tarief.
Materiele belastingschuld: ontstaat direct uit de wet als aan alle feiten
voldaan is waarvoor belasting betaald moet worden.
Belastingdruk ontstaat doordat mensen koopkracht kwijtraken aan de
fiscus door belastingheffing. De druk is gelijk aan het bedrag dat iemand
aan belastingen betaald ten opzichte van zijn inkomen (voor belastingen)
En ook beïnvloeden belastingen dus de keuzes die worden gemaakt
Belastingen zijn: verplichte betalingen aan de overheid zonder individueel
aanwijsbare tegenprestaties van de overheid. De basis van de belasting
moet worden verantwoord door de overheid (art. 104 GW). 4 kenmerken
zijn dus:
- Verplichte betaling aan de overheid
, - Overheid levert geen individueel aanwijsbare tegenprestatie
- Belasting is geen straf
- Belasting berust op voor ieder geldende wetgeving
Verschil heffing en belasting is dat heffingen een specifiek doel hebben
(bijv. milieuheffing).
Premies voor sociale verzekeringen worden eigenlijk als belasting gezien
omdat het verband tussen de betaalde premie en uitkeringsrecht erg zwak
is geworden.
Parlementaire verantwoordelijkheid: het parlement moet de wet
goedkeuren, dus alle handelingen moeten de ministers kunnen
verantwoorden aan het parlement
Retributie: betaling aan de overheid waar je iets voor terug krijgt
(bijvoorbeeld een paspoort bij de gemeente). Hier staat dus wel een
individueel toerekenbare prestatie tegenover de betaling.
Soorten belastingen
- Inkomstenbelasting: alle natuurlijke personen die van een
Nederlands inkomen genieten zijn belastingplichtig voor de
inkomstenbelasting. Uitzonderingen zijn giften, erfenissen en
vermogenswinsten (behalve als ze tot een onderneming behoren of
van aanmerkelijk belang zijn).
- Loonbelasting*: belasting die wordt ingehouden op het loon, als
voorheffing van de inkomstenbelasting (kan later verrekend worden
met inkomstenbelasting).
- Vennootschapsbelasting: een heffing van een afzonderlijke
winstbelasting voor rechtspersonen en sommige
samenwerkingsverbanden. Dit is om het langdurige uitstel van
belastingheffing over niet verdeelde winsten te voorkomen.
- Dividendbelasting*: belasting van 15% van de opbrengst (dividend)
van aandelen in binnen Nederland gevestigde vennootschappen
(art. 1.1 Wet DB 1965).
- Interestbelasting en royaltybelasting*: gelijk aan hoogste tarief
vennootschapsbelasting (25,8%), de vennootschap is
inhoudingsplichtig over de renten, royalty’s of dividenden die die
uitkeert aan een lichaam dat is gevestigd in een land met een laag
belastingtarief of waarbij er geen belasting is verschuldigd
- Erfbelasting en schenkbelasting: erfbelasting wordt geheven over
wat is verkregen door erfrecht door overlijden van een Nederlands
persoon en schenkbelasting wordt geheven over een schenking van
een inwoner van Nederland.
- Kansspelbelasting*: verschuldigd over de prijzen die uit kansspelen
worden ontvangen. In Nederland is dit ook een bronbelasting.
- Omzetbelasting**: een vorm hiervan is btw, wordt gedragen door
consumenten. Dus ondernemers kunnen de betaalde btw voor
inkoop verrekenen met die ze ontvangen van consumenten.
, - Accijnzen**: bijzondere verbruiksbelasting op bepaalde goederen
(zoals alcohol).
- Overdrachtsbelasting***: geheven doordat er een onroerende zaak
is verkregen
- Assurantiebelasting***: geheven ter zake van verzekeringen
waarvan het risico in Nederland is gelegen, dus verzekerd zijn. Het
tarief (21%) wordt betaald over de premie en vergoeding.
- Milieuheffingen: worden geheven op gemeentelijk, provinciaal en
rijksniveau.
- Belasting van personenauto’s, motorrijwielen en bestelauto’s: bij
registratie, ombouw of ter beschikking staan van een voertuig moet
er belasting betaald worden.
- Motorrijtuigenbelasting: houder van een motorrijtuig is
belastingplichtig, vroeger heette dit de wegenbelasting.
- Premies voor sociale verzekeringen: worden betaald voor volks- en
werknemersverzekeringen en basisverzekering tegen ziektekosten.
- Belastingen van gemeenten, provincies en waterschappen: mogen
eigen belastingen heffen (alleen degene die in de wet zijn
genoemd).
*= zijn bronheffingen, belasting die direct bij de bron wordt ingehouden en
afgedragen door een inhoudingsplichtige, zodat de ontvanger het
nettobedrag ontvangt.
**= verbruiksbelasting, dit is een belasting die wordt geheven op verkoop
van bepaalde goederen, een indirecte belasting (omdat ze op verbruik
worden ingehouden).
***= belasting van het rechtsverkeer
Delegatie: overdracht van een bestuursbevoegdheid van een
bestuursorgaan aan een ander orgaan
Functies van belastingheffing
- Budgettaire functie: overheid heeft geld nodig om publieke
voorzieningen te kunnen bekostigen en uitkeringen uit hoofde van
sociale verzekeringen (heffing via loonbelasting) te kunnen doen
(verzorgingsstaat).
Overheid bestaat ook uit: Rijk, Provincies, Gemeenten,
Waterschappen, Instanties m.b.t. sociale verzekeringen
Verdeling belastingheffing: verdelen van de lasten aan de hand
van maatschappelijke opvattingen (verdelen over belastingplichtigen
en over diverse soorten belastingen)
Meeste belastingheffing komt uit loon-en inkomstenbelasting,
daarna omzetbelasting en dan zorgpremies
- Instrumentele functie: belastingheffing als instrument bij de
vorming van beleid door de overheid
Voorbeelden: voor een redelijke inkomensverdeling,
maatschappelijke kosten zichtbaar maken (vervuiler betaalt),
functioneren woningmarkt en voorkomen misbruik belastingwet
, Verzilveringsprobleem: iemand die niet genoeg verdient om de volledige
heffingskorting te kunnen gebruiken bij het betalen van loonbelasting
(minder belasting betalen dan de gehele heffingskorting).
Directe belasting: belasting wordt direct afgedragen
Indirecte belasting: accijns (bovenop btw), btw
Bijtelling: bedrag bij inkomen optellen door natura die je bezit/krijgt
Voorkomen misbruik: beperken renteaftrek als ondernemingskosten binnen
concern (kasrondje), anders zouden ondernemingen misbruik kunnen
maken van de renteaftrek
Indeling belastingen
1. Aanknopingspunt van heffen: genieten van inkomen, genereren van
winst, genereren van omzet, verkrijgen van een
erfenis/schenking/eigen woning, emigreren
2. Wijze van heffen
- Aanslagbelastingen: belastingdienst stelt belastingschuld vast door
middel van een aanslag (vb. IB en Vpb)
- Aangiftebelastingen: belastingplichtige of inhoudingsplichtige stelt
de belastingschuld vast door betaling op aangifte (vb. LB en OB)
3. Heffende instantie
- Rijksbelastingen geheven door Nederlandse rijksoverheid in
Europees Nederland (dus niet Caribisch gebied)
- Provincies
- Gemeenten
- Waterschappen
Belastingontwijking (of belastingontgaan): op legale wijze (volgens alle
fiscale regels) zo min mogelijk belasting betalen (stoppen met roken,
faciliteiten gebruiken zoals inbreng van een onderneming in BV of
veranderen van woon/vestigingsland)
Belastingvlucht: mensen vertrekken uit een land omdat ze vinden dat
de belastingen niet evenredig zijn met wat ze ervoor terugkrijgen.
Belastingontduiking: op illegale wijze (dus buiten fiscale kader om) minder
belasting betalen (niet opgeven van winst/inkomen/omzet of valse
aftrekposten)
Landen werken tegenwoordig samen om dit moeilijker te maken door
informatie te delen
Fiscaliteit verandert door mondiale en Europese veranderingen in
zienswijzen met betrekking tot wat ontgaan/ontduiken is.
Brievenbusvennootschappen: Bedrijven die alleen een adres hebben
in een land, maar daar geen echte activiteiten uitvoeren.
Doorstroomvennootschappen: Bedrijven die geld of winst snel
“doorsturen” naar een ander land om belasting te vermijden.
Belastingparadijzen: Landen waar bedrijven of rijke personen bijna
geen belasting betalen.
