Samenvatting kennis blok 3
Week 1: Ziekte verzuim
Leerdoelen:
Je kunt de urgentie van het verzuimvraagstuk duidelijk verwoorden.
Je doet onderzoek naar het verzuim en de vitaliteit van medewerkers, zodat je inzicht krijgt
in de factoren die het verzuim en de vitaliteit beïnvloeden:
a. Je kunt met behulp van het BBS-model verschillende factoren in kaart brengen die
het verzuim beïnvloeden.
b. Je kunt verzuimkengetallen toepassen en uitleggen.
c. Je kunt verzuimkengetallen in verband brengen met het BBS-model.
d. Je kunt beoordelen in hoeverre een werkgever voldoet aan de verplichtingen van de
Arbowet om schadelijke (psychosociale)arbeidsbelasting op werknemers te
voorkomen.
e. Je kunt beoordelen in hoeverre de werknemers binnen een organisatie voldoen aan
de verplichtingen van de Arbowet om de schade aan het eigen welzijn te voorkomen.
f. Je herkent diverse vormen van probleemgedrag.
Je bent in staat om een implementatieplan op te stellen om het verzuim te verlagen en de
vitaliteit te verhogen:
g. Je kunt adviezen formuleren inzake het HR-beleid op het gebied van preventie.
Thema 1
Je hebt 3 soorten ziekteverzuim:
1. Wit ziekteverzuim = De medewerker is aantoonbaar ziek, fysiek of psychisch.
2. Grijs ziekteverzuim = De medewerker is nog wel in staat om te werken, maar is moe of niet
gemotiveerd om aan de slag te gaan.
3. Zwart ziekteverzuim = In dit geval is een geen sprake van ziekte.
Grijs en zwart ziekteverzuim wordt ook wel vermijdbaar verzuim genoemd.
Je hebt veel verschillende kosten die zich mee brengen bij verzuim:
Kosten voor vervanging van personeel
Kosten die wordt veroorzaakt door omzetverlies
Kosten voor verzuimbegeleiding door de arbodienst
Kosten op de lange termijn (Omzet verlies door afname kwaliteit van het product)
Kosten van de ziektekostenverzekering
Kosten voor re-integratie
Kosten voor de loondoorbetaling bij ziekte
Verzuimbeleid: Bedrijven die een lager ziekteverzuim hebben, geven doorgaans op een goede
manier leiding, bieden hun medewerkers een prettige werksfeer, we hebben meer aandacht voor de
arbeidsomstandigheden en besteden ook meer aandacht aan de begeleiding van verzuimers.
Medewerkers die een verbinding voelen met hun baas, collega’s of het bedrijf, verzuimen minder
vaak dan medewerkers die dit niet ervaren.
Werkgevers die bewust bezig zijn met het ziekteverzuim kijken steeds vaker naar wat hun zieke
medewerkers nog wel kunnen en luisteren daarbij ook vooral naar wat de medewerkers hierover zelf
te melden hebben.
Wie een goed verzuimbeleid wil voeren, zal eerst de oorzaak moet kennen voor vervolgens
maatregelen moeten treffen om de klachten te verhelpen.
Ziekteverzuimpercentage (ZVP):
, Het totaal aantal verzuimde dagen in periode t
Potentieel beschikbare dagen in periode t X 100%
Ziekteverzuimkostenpercentage (ZVKP):
Loonkosten per dag in periode t X (Verzuimde werkdagen - wacht dagen in diezelfde periode)
Totale loonkosten in periode t X100%
Ziekmeldingsfrequentie (ZMF):
Aantal meldingen ziekteverzuim
gevallen in periode t X Aantal dagen per jaar
Aantal werknemers in periode t Gemiddeld aantal dag in verslagperiode
Het nauwkeurig in kaart brengen van het werknemersbestand is van groot belang voor de
berekening van het ziekteverzuimcijfer.
Elke organisatie moet op zijn eigen manier vorm geven aan het ziekteverzuimbeleid. Er zijn 10
vuistregels die een bijdrage kunnen leveren aan een succesvol ziekteverzuimbeleid.
1. Toon interesse: Goede verzuimbegeleiding begint met interesse voor de medewerker.
2. Wees creatief: Vaak kunnen creatieve oplossingen in de werksituatie verzuim voorkomen.
3. Verzuimprotocol: Het gaat dan om een begeleiding die meer is dan alleen controle
4. Ga snel in gesprek: De meeste managers zien verzuim al ver van tevoren aankomen. Wacht
niet tot er daadwerkelijk klachten ontwikkelen, maar ga in gesprek zodra er duidelijk is dat
een werknemer niet lekker in z’n vel zit.
5. Communiceer bewust: De basis van preventief beleid is communiceren. En communiceren is
echt een kunst.
6. Neem de tijd voor een ziekmelding: Spreek af om later op de dag nog een keer terug te
bellen om te achterhalen wat er precies aan de hand is en wat de organisatie kan doen om te
helpen.
7. Zorg voor structuur.
8. Onderhoud het contact: Als er regelmatig contact is geweest met de zieke medewerker, is de
kans groter dat hij sneller terugkeert naar de werkplek.
9. Werk samen met de arbodienst.
10. Houd rekening met advies van de ondernemingsraad.
Veelvoorkomende beroepsziekten:
Van een beroepsziekte is sprake wanneer een ziekte of aandoening voornamelijk het gevolg is van
arbeid of arbeidsomstandigheden. Bijvoorbeeld:
Stress en burn-out: Wanneer iemand te lang achter elkaar gestrest is en deze persoon de
‘accu’ zelf niet meer kan opladen, treden er lichamelijke en psychische klachten op. Wanneer
er sprake is van totale uitputting spreken we van een burn-out.
Lawaaidoofheid: Ongeveer een kwart miljoen mensen lopen door hun werk gehoorverlies op
omdat zij blootgesteld worden aan geluid met een sterkte van meer dan 80 decibel.
Muisarm: Repetitive Strain Injury (RSI). Dit is een verzamelnaam voor een aantal
aandoeningen aan het lichaam die voornamelijk worden veroorzaakt door herhaalde
bewegingen.
OPS: Organic Psycho Syndrome, die bestaat uit ernstige hersenschade, wordt veroorzaakt
door langdurige blootstelling aan oplosmiddelen die in veel verfstoffen,
schoonmaakmiddelen en in lijmen voorkomen.
PTSS: Posttraumatische stressstoornis is een ziektebeeld dat kan ontstaan wanneer een
werknemer een traumatische gebeurtenis meemaakt. Bijvoorbeeld dreigende dood, ernstig
ongeval of een ramp.
, Rug- en nekklachten: Onnatuurlijke herhaalde bewegingen vormen voornamelijk de oorzaak
hiervoor.
Verzuimdrempel: Pas als een bepaalde grens wordt overschreden zal men zich ziek melden. De
verzuimdrempel bestaat daarbij uit 2 aspecten: de verzuimbehoefte en de verzuimgelegenheid. De
verzuimbehoefte verwijst vooral naar de waardering van en de binding met het werk. Bij
verzuimgelegenheid gaat het om omstandigheden in het bedrijf. Bij de hervattingsdrempel is dit
hetzelfde. Naarmate het verzuim langer duurt wordt de drempel om terug te keren steeds hoger.
Het BBS-model:
ALTIJD DE 4 A’S UITWERKEN BIJ BELASTBAARHEID
Uit dit model valt af te leiden dat het bedrijf 3 invalshoeken heeft om het verzuim te beïnvloeden:
Wat moet je je afvragen bij een ziekmelding. Gaat het wel om Ziekteverzuim of spelen er andere
factoren mee? Vaak spelen er meer factoren mee zoals: verminderde motivatie, verminderde
competentie, slechte werksfeer, ontevredenheid, etc.
Productie verlies: Er is een rangorde in de wijze waarop een gebrek aan productiviteit zichtbaar
wordt.
Week 1: Ziekte verzuim
Leerdoelen:
Je kunt de urgentie van het verzuimvraagstuk duidelijk verwoorden.
Je doet onderzoek naar het verzuim en de vitaliteit van medewerkers, zodat je inzicht krijgt
in de factoren die het verzuim en de vitaliteit beïnvloeden:
a. Je kunt met behulp van het BBS-model verschillende factoren in kaart brengen die
het verzuim beïnvloeden.
b. Je kunt verzuimkengetallen toepassen en uitleggen.
c. Je kunt verzuimkengetallen in verband brengen met het BBS-model.
d. Je kunt beoordelen in hoeverre een werkgever voldoet aan de verplichtingen van de
Arbowet om schadelijke (psychosociale)arbeidsbelasting op werknemers te
voorkomen.
e. Je kunt beoordelen in hoeverre de werknemers binnen een organisatie voldoen aan
de verplichtingen van de Arbowet om de schade aan het eigen welzijn te voorkomen.
f. Je herkent diverse vormen van probleemgedrag.
Je bent in staat om een implementatieplan op te stellen om het verzuim te verlagen en de
vitaliteit te verhogen:
g. Je kunt adviezen formuleren inzake het HR-beleid op het gebied van preventie.
Thema 1
Je hebt 3 soorten ziekteverzuim:
1. Wit ziekteverzuim = De medewerker is aantoonbaar ziek, fysiek of psychisch.
2. Grijs ziekteverzuim = De medewerker is nog wel in staat om te werken, maar is moe of niet
gemotiveerd om aan de slag te gaan.
3. Zwart ziekteverzuim = In dit geval is een geen sprake van ziekte.
Grijs en zwart ziekteverzuim wordt ook wel vermijdbaar verzuim genoemd.
Je hebt veel verschillende kosten die zich mee brengen bij verzuim:
Kosten voor vervanging van personeel
Kosten die wordt veroorzaakt door omzetverlies
Kosten voor verzuimbegeleiding door de arbodienst
Kosten op de lange termijn (Omzet verlies door afname kwaliteit van het product)
Kosten van de ziektekostenverzekering
Kosten voor re-integratie
Kosten voor de loondoorbetaling bij ziekte
Verzuimbeleid: Bedrijven die een lager ziekteverzuim hebben, geven doorgaans op een goede
manier leiding, bieden hun medewerkers een prettige werksfeer, we hebben meer aandacht voor de
arbeidsomstandigheden en besteden ook meer aandacht aan de begeleiding van verzuimers.
Medewerkers die een verbinding voelen met hun baas, collega’s of het bedrijf, verzuimen minder
vaak dan medewerkers die dit niet ervaren.
Werkgevers die bewust bezig zijn met het ziekteverzuim kijken steeds vaker naar wat hun zieke
medewerkers nog wel kunnen en luisteren daarbij ook vooral naar wat de medewerkers hierover zelf
te melden hebben.
Wie een goed verzuimbeleid wil voeren, zal eerst de oorzaak moet kennen voor vervolgens
maatregelen moeten treffen om de klachten te verhelpen.
Ziekteverzuimpercentage (ZVP):
, Het totaal aantal verzuimde dagen in periode t
Potentieel beschikbare dagen in periode t X 100%
Ziekteverzuimkostenpercentage (ZVKP):
Loonkosten per dag in periode t X (Verzuimde werkdagen - wacht dagen in diezelfde periode)
Totale loonkosten in periode t X100%
Ziekmeldingsfrequentie (ZMF):
Aantal meldingen ziekteverzuim
gevallen in periode t X Aantal dagen per jaar
Aantal werknemers in periode t Gemiddeld aantal dag in verslagperiode
Het nauwkeurig in kaart brengen van het werknemersbestand is van groot belang voor de
berekening van het ziekteverzuimcijfer.
Elke organisatie moet op zijn eigen manier vorm geven aan het ziekteverzuimbeleid. Er zijn 10
vuistregels die een bijdrage kunnen leveren aan een succesvol ziekteverzuimbeleid.
1. Toon interesse: Goede verzuimbegeleiding begint met interesse voor de medewerker.
2. Wees creatief: Vaak kunnen creatieve oplossingen in de werksituatie verzuim voorkomen.
3. Verzuimprotocol: Het gaat dan om een begeleiding die meer is dan alleen controle
4. Ga snel in gesprek: De meeste managers zien verzuim al ver van tevoren aankomen. Wacht
niet tot er daadwerkelijk klachten ontwikkelen, maar ga in gesprek zodra er duidelijk is dat
een werknemer niet lekker in z’n vel zit.
5. Communiceer bewust: De basis van preventief beleid is communiceren. En communiceren is
echt een kunst.
6. Neem de tijd voor een ziekmelding: Spreek af om later op de dag nog een keer terug te
bellen om te achterhalen wat er precies aan de hand is en wat de organisatie kan doen om te
helpen.
7. Zorg voor structuur.
8. Onderhoud het contact: Als er regelmatig contact is geweest met de zieke medewerker, is de
kans groter dat hij sneller terugkeert naar de werkplek.
9. Werk samen met de arbodienst.
10. Houd rekening met advies van de ondernemingsraad.
Veelvoorkomende beroepsziekten:
Van een beroepsziekte is sprake wanneer een ziekte of aandoening voornamelijk het gevolg is van
arbeid of arbeidsomstandigheden. Bijvoorbeeld:
Stress en burn-out: Wanneer iemand te lang achter elkaar gestrest is en deze persoon de
‘accu’ zelf niet meer kan opladen, treden er lichamelijke en psychische klachten op. Wanneer
er sprake is van totale uitputting spreken we van een burn-out.
Lawaaidoofheid: Ongeveer een kwart miljoen mensen lopen door hun werk gehoorverlies op
omdat zij blootgesteld worden aan geluid met een sterkte van meer dan 80 decibel.
Muisarm: Repetitive Strain Injury (RSI). Dit is een verzamelnaam voor een aantal
aandoeningen aan het lichaam die voornamelijk worden veroorzaakt door herhaalde
bewegingen.
OPS: Organic Psycho Syndrome, die bestaat uit ernstige hersenschade, wordt veroorzaakt
door langdurige blootstelling aan oplosmiddelen die in veel verfstoffen,
schoonmaakmiddelen en in lijmen voorkomen.
PTSS: Posttraumatische stressstoornis is een ziektebeeld dat kan ontstaan wanneer een
werknemer een traumatische gebeurtenis meemaakt. Bijvoorbeeld dreigende dood, ernstig
ongeval of een ramp.
, Rug- en nekklachten: Onnatuurlijke herhaalde bewegingen vormen voornamelijk de oorzaak
hiervoor.
Verzuimdrempel: Pas als een bepaalde grens wordt overschreden zal men zich ziek melden. De
verzuimdrempel bestaat daarbij uit 2 aspecten: de verzuimbehoefte en de verzuimgelegenheid. De
verzuimbehoefte verwijst vooral naar de waardering van en de binding met het werk. Bij
verzuimgelegenheid gaat het om omstandigheden in het bedrijf. Bij de hervattingsdrempel is dit
hetzelfde. Naarmate het verzuim langer duurt wordt de drempel om terug te keren steeds hoger.
Het BBS-model:
ALTIJD DE 4 A’S UITWERKEN BIJ BELASTBAARHEID
Uit dit model valt af te leiden dat het bedrijf 3 invalshoeken heeft om het verzuim te beïnvloeden:
Wat moet je je afvragen bij een ziekmelding. Gaat het wel om Ziekteverzuim of spelen er andere
factoren mee? Vaak spelen er meer factoren mee zoals: verminderde motivatie, verminderde
competentie, slechte werksfeer, ontevredenheid, etc.
Productie verlies: Er is een rangorde in de wijze waarop een gebrek aan productiviteit zichtbaar
wordt.
