Samenvatting ondernemingsrecht
Hoofstuk 1: ondernemingsvormen
Rechtsvorm is het juridische omhulsel van een onderneming.
Hoofdthema’s ondernemingsrecht:
1. Hoe steekt de interne structuur van een onderneming in elkaar
2. Wie mogen en kunnen voor de onderneming transacties afsluiten
3. Hoe zijn de verantwoordelijkheid en de aansprakelijkheid voor de
gang van zaken in de onderneming uitgewerkt
Ondernemingsrecht is geregeld in Boek 2 BW (nv, bv en coöperatie), Boek
7A BW, titel 9 (maatschap en het Wetboek van Koophandel (vof en cv)
Ondernemingen zijn gericht winst, op het behalen van economische
voordelen gericht
Besloten vennootschap (bv)
Artikel 2:172 BW geeft een omschrijving van een bv. Een bv heeft een in 1
of meer overdraagbare aandelen verdeeld kapitaal. Men kan alleen in een
bv deelnemen door aandelen in het kapitaal te kopen. Een bv is dus een
kapitaalvennootschap.
- Bij oprichting moet minimaal 1 aandeel worden uitgegeven. Het
nominale bedrag van de aandelen en het daarop te storen bedrag
heeft geen minimum. Aandelen mogen in handen zijn van 1
aandeelhouder
- Moet bij notariële akte worden opgericht
- Winstverdelingsdoel: opgericht op het door middel van
samenwerking behalen van vermogensrechtelijk voordeel
- Bv is een rechtspersoon
Functies aandeel:
1. Voor de bv een middel om vermogen aan te trekken. In statuten
staat het nominale bedrag van een aandeel
2. Aan aandeel is stemrecht in de aandeelhoudersvergadering
verbonden (artikel 2:228 BW) -> zeggenschapsfunctie. Elk aandeel
levert in beginsel 1 stem op, kan in statuten van bv anders worden
geregeld (artikel 2:228 lid 4 BW)
3. Winstverdelingsfunctie: ieder aandeel geeft recht op een gedeelte
van de winst (artikel 2:216 BW). Door de bv behaalde winst wordt
over de aandelen verdeeld. Afwijkingen zijn mogelijk ->artikel 2:216
lid 6 en 7 BW
,Belangrijke functie van aandeel voor aandeelhouders: Voor
aandeelhouders is een aandeel een vermogensobject, omdat het voor
overdracht vatbaar is.
De bv is besloten. Dir houdt in dat de door haar uitgegeven aandelen op
naam staan en overdracht ervan in beginsel niet vrijelijk kan plaatsvinden.
Een aandeelhouder die in een bv zijn aandelen wil overdragen dient zijn
over te dragen aandelen aan de medeaandeelhouder aan te beiden
(artikel 2:195 lid 1 BW) -> blokkeringsregeling. De overdracht van
aandelen in een bv kan slecht bij notariële akte plaatsvinden. Alle
aandeelhouders in een bv dient te worden opgenomen in een register dat
het bestuur van de bv moet bijhouden (artikel 2:194 BW)
Aandeelhouders (en bestuurders) zijn in beginsel niet aansprakelijk voor
hetgeen dat in de naam van de bv is verricht (artikel 2:172 BW). Het
voordeel hiervan is dat als de bv failliet gaat, schuldeisers van de bv
onbetaald kunnen blijven.
De bv wordt geregeerd door haar statuten. Dit zijn door de
oprichters/aandeelhouders van de bv zelf opgestelde regels voor haar
organisatie. Minimale inhoud van ststuten: naam, de zetel en het doel van
de vennootschap (artikel 2:177 BW) en de aantal en het bedrag van de
aandelen.
Naamloze vennootschap (nv)
Nv is vooral geschikt voor grote ondernemingen. Nv kent een in aandelen
verdeeld kapitaal 9artikel 2:64 BW). Nv is een kapitaalvennootschap.
Aandeel vervult dezelfde functies als bij een bv -> artikel 2:80, 2:105 en
2:118 BW. Bij nv hoeven de aandelen niet op naam te staan. Een nv mag
ook aandelen aan toonder uitgeven. De namen van houder van
toonderaandelen worden niet in een aandeelhouderegister opgenomen.
Aandelen die wel op naam worden uitgegeven moeten wel worden
bijgehouden in een aandeelhouderegister.
- Nv moet bij notariële akte worden opgericht
- Winstverdelingsdoel: opgericht op het door middel van
samenwerking behalen van vermogensrechtelijk voordeel
- Nv is een rechtspersoon
Specifieke bepalingen voor nv -> artikel 2:64-164 BW
Maatschap en vennootschap onder firma (vof)
De maatschap is een obligatoire, wederkerige overeenkomst tot
samenwerking. Sluiten van een maatschapsovereenkomst is in beginsel
vormvrij. Een maatschap strekt tot een actieve samenwerking van de
maten die erop gericht is om door middel van hun inbreng voor
,gemeenschappelijke rekening voordeel te behalen dat aan hen allen ten
goede komt. Maatschap is geregeld in titel 9 van boek &a BW (artikel
7A:1655-7A:1688).
Maatschap wordt vaak gebruikt voor beroepsuitoefening
bijvoorbeeld artsen, advocaten en notarissen
Een vof is een maatschap onder gemeenschappelijk naam die een
onderneming of bedrijf uitoefent. Voor vof gelden artikel 16-34 WvK en
artikel 7A:1655-7A:1688 BW.
Vof wordt vaak gebruikt voor bedrijfsuitvoering
Bij een vof zijn alle vennoten hoofdelijk aansprakelijk voor de
verbintenissen van de vof (artikel 18 WvK). Bij een maatschap zijn alle
maten voor gelijke delen aansprakelijk voor de verbintenissen van de
maatschap (artikel 7A:1680 BW)
Een vof en maatschap zijn beide personenvennootschappen.
Stille en openbare maatschap
Stille maatschap: hierbij blijkt naar de buitenwereld toe doorgaans niets
van gezamenlijke beroeps- of bedrijfsuitvoering (dus niet duidelijk wie de
partners zijn)
Openbare maatschap: hierbij is het voor de buitenwereld wel duidelijk dat
er gezamenlijke beroeps- of bedrijfsuitvoering is (dus wel duidelijk wie de
partners zijn)
Beroeps- en bedrijfsuitoefening
Beroepsuitoefening: wijst op persoonlijke dienstverrichting. Hierbij staan
de persoonlijke kwaliteiten van de dienstverrichter voorop. De diensten die
de beroepsbeoefenaars verrichten, veronderstellen een zekere mate van
vertrouwelijkheid tussen client en dienstverlener.
Vaak uitgeoefend in maatschap. Bijvoorbeeld artsen, advocaten en
notarissen
Bedrijfsuitoefening: vaak uitgeoefend in vof, zodat derden een wat
sterkere verhaalpositie te geven op het privévermogen van de vennoten.
Verschillen maatschap en vof
1. Vertegenwoordigingsbevoegdheid
, - Bij vof heeft in beginsel iedere vennoot een
vertegenwoordigingsbevoegdheid (artikel 17 lid 1 WvK). Iedere
vennoot is in beginsel bevoegd om namens de vof te handelen.
- Bij een maatschap mag een vennoot in beginsel alleen namens de
andere vennoten optreden indien deze daartoe een volmacht
hebben gegeven (artikel 7A:1679 BW)
2. Aansprakelijkheid
- Bij een vof zijn alle vennoten hoofdelijk aansprakelijk (artikel 18
WvK)
- Bij een maatschap zijn de vennoten in beginsel slechts voor gelijke
delen aansprakelijk (artikel 7A:1679 en 7A:1680 BW)
Een vof en maatschap moeten allebei worden ingeschreven in het
handelsregister. Alleen een stille maatschap die geen onderneming in
stand houdt hoeft niet te worden ingeschreven in het handelsregister.
Verschillen tussen bv/nv enerzijds en de maatschap en vof
anderzijds
1. Aansprakelijkheid
- Bij nv en bv zijn de aandeelhouders in beginsel niet aansprakelijk
voor hetgeen dat in de naam van de bv of nv is verricht (artikel 2:64
jo. 2:175 BW)
- Bij vof zijn de vennoten hoofdelijk aansprakelijk (artikel 18 WvK). Bij
een maatschap zijn de vennoten in beginsel slechts voor gelijke
delen aansprakelijk (artikel 7A:1679 en 7A:1680 BW).
2. Jaarrekening
- Bv en nv moeten jaarrekening opmaken, vaststellen en openbaar
maken (titel 9 Boek 2 BW). De financiële stand van een nv of bv is
door de openbaarmaking voor eenieder te zien.
- De verplichting om een jaarkring op te maken, vast te stellen of
openbaar te maken geldt niet voor de maatschap of vof
3. Uittreden
- Een aandeelhouder kan de kapitaalvennootschap niet opzeggen. Een
aandeelhouder kan allen van zijn aandeel af door het over te dragen
aan een ander die daarin geïnteresseerd is. Er zijn niet altijd anderen
dei bereid zijn deze aandelen te kopen
- Een vennoot van een vennootschap heeft wel de mogelijkheid uit de
vennootschap te stappen
4. Opgelegde organisatiestructuur
- Bv en nv moet een aandeelhoudersvergadering hebben met
bepaalde in de wet en in de statuten genoemde bevoegdheden en
het bestuur met andere bevoegdheden (duale organisatiestructuur).
Daaraan kunnen op grond van de statuten nog raad van
Hoofstuk 1: ondernemingsvormen
Rechtsvorm is het juridische omhulsel van een onderneming.
Hoofdthema’s ondernemingsrecht:
1. Hoe steekt de interne structuur van een onderneming in elkaar
2. Wie mogen en kunnen voor de onderneming transacties afsluiten
3. Hoe zijn de verantwoordelijkheid en de aansprakelijkheid voor de
gang van zaken in de onderneming uitgewerkt
Ondernemingsrecht is geregeld in Boek 2 BW (nv, bv en coöperatie), Boek
7A BW, titel 9 (maatschap en het Wetboek van Koophandel (vof en cv)
Ondernemingen zijn gericht winst, op het behalen van economische
voordelen gericht
Besloten vennootschap (bv)
Artikel 2:172 BW geeft een omschrijving van een bv. Een bv heeft een in 1
of meer overdraagbare aandelen verdeeld kapitaal. Men kan alleen in een
bv deelnemen door aandelen in het kapitaal te kopen. Een bv is dus een
kapitaalvennootschap.
- Bij oprichting moet minimaal 1 aandeel worden uitgegeven. Het
nominale bedrag van de aandelen en het daarop te storen bedrag
heeft geen minimum. Aandelen mogen in handen zijn van 1
aandeelhouder
- Moet bij notariële akte worden opgericht
- Winstverdelingsdoel: opgericht op het door middel van
samenwerking behalen van vermogensrechtelijk voordeel
- Bv is een rechtspersoon
Functies aandeel:
1. Voor de bv een middel om vermogen aan te trekken. In statuten
staat het nominale bedrag van een aandeel
2. Aan aandeel is stemrecht in de aandeelhoudersvergadering
verbonden (artikel 2:228 BW) -> zeggenschapsfunctie. Elk aandeel
levert in beginsel 1 stem op, kan in statuten van bv anders worden
geregeld (artikel 2:228 lid 4 BW)
3. Winstverdelingsfunctie: ieder aandeel geeft recht op een gedeelte
van de winst (artikel 2:216 BW). Door de bv behaalde winst wordt
over de aandelen verdeeld. Afwijkingen zijn mogelijk ->artikel 2:216
lid 6 en 7 BW
,Belangrijke functie van aandeel voor aandeelhouders: Voor
aandeelhouders is een aandeel een vermogensobject, omdat het voor
overdracht vatbaar is.
De bv is besloten. Dir houdt in dat de door haar uitgegeven aandelen op
naam staan en overdracht ervan in beginsel niet vrijelijk kan plaatsvinden.
Een aandeelhouder die in een bv zijn aandelen wil overdragen dient zijn
over te dragen aandelen aan de medeaandeelhouder aan te beiden
(artikel 2:195 lid 1 BW) -> blokkeringsregeling. De overdracht van
aandelen in een bv kan slecht bij notariële akte plaatsvinden. Alle
aandeelhouders in een bv dient te worden opgenomen in een register dat
het bestuur van de bv moet bijhouden (artikel 2:194 BW)
Aandeelhouders (en bestuurders) zijn in beginsel niet aansprakelijk voor
hetgeen dat in de naam van de bv is verricht (artikel 2:172 BW). Het
voordeel hiervan is dat als de bv failliet gaat, schuldeisers van de bv
onbetaald kunnen blijven.
De bv wordt geregeerd door haar statuten. Dit zijn door de
oprichters/aandeelhouders van de bv zelf opgestelde regels voor haar
organisatie. Minimale inhoud van ststuten: naam, de zetel en het doel van
de vennootschap (artikel 2:177 BW) en de aantal en het bedrag van de
aandelen.
Naamloze vennootschap (nv)
Nv is vooral geschikt voor grote ondernemingen. Nv kent een in aandelen
verdeeld kapitaal 9artikel 2:64 BW). Nv is een kapitaalvennootschap.
Aandeel vervult dezelfde functies als bij een bv -> artikel 2:80, 2:105 en
2:118 BW. Bij nv hoeven de aandelen niet op naam te staan. Een nv mag
ook aandelen aan toonder uitgeven. De namen van houder van
toonderaandelen worden niet in een aandeelhouderegister opgenomen.
Aandelen die wel op naam worden uitgegeven moeten wel worden
bijgehouden in een aandeelhouderegister.
- Nv moet bij notariële akte worden opgericht
- Winstverdelingsdoel: opgericht op het door middel van
samenwerking behalen van vermogensrechtelijk voordeel
- Nv is een rechtspersoon
Specifieke bepalingen voor nv -> artikel 2:64-164 BW
Maatschap en vennootschap onder firma (vof)
De maatschap is een obligatoire, wederkerige overeenkomst tot
samenwerking. Sluiten van een maatschapsovereenkomst is in beginsel
vormvrij. Een maatschap strekt tot een actieve samenwerking van de
maten die erop gericht is om door middel van hun inbreng voor
,gemeenschappelijke rekening voordeel te behalen dat aan hen allen ten
goede komt. Maatschap is geregeld in titel 9 van boek &a BW (artikel
7A:1655-7A:1688).
Maatschap wordt vaak gebruikt voor beroepsuitoefening
bijvoorbeeld artsen, advocaten en notarissen
Een vof is een maatschap onder gemeenschappelijk naam die een
onderneming of bedrijf uitoefent. Voor vof gelden artikel 16-34 WvK en
artikel 7A:1655-7A:1688 BW.
Vof wordt vaak gebruikt voor bedrijfsuitvoering
Bij een vof zijn alle vennoten hoofdelijk aansprakelijk voor de
verbintenissen van de vof (artikel 18 WvK). Bij een maatschap zijn alle
maten voor gelijke delen aansprakelijk voor de verbintenissen van de
maatschap (artikel 7A:1680 BW)
Een vof en maatschap zijn beide personenvennootschappen.
Stille en openbare maatschap
Stille maatschap: hierbij blijkt naar de buitenwereld toe doorgaans niets
van gezamenlijke beroeps- of bedrijfsuitvoering (dus niet duidelijk wie de
partners zijn)
Openbare maatschap: hierbij is het voor de buitenwereld wel duidelijk dat
er gezamenlijke beroeps- of bedrijfsuitvoering is (dus wel duidelijk wie de
partners zijn)
Beroeps- en bedrijfsuitoefening
Beroepsuitoefening: wijst op persoonlijke dienstverrichting. Hierbij staan
de persoonlijke kwaliteiten van de dienstverrichter voorop. De diensten die
de beroepsbeoefenaars verrichten, veronderstellen een zekere mate van
vertrouwelijkheid tussen client en dienstverlener.
Vaak uitgeoefend in maatschap. Bijvoorbeeld artsen, advocaten en
notarissen
Bedrijfsuitoefening: vaak uitgeoefend in vof, zodat derden een wat
sterkere verhaalpositie te geven op het privévermogen van de vennoten.
Verschillen maatschap en vof
1. Vertegenwoordigingsbevoegdheid
, - Bij vof heeft in beginsel iedere vennoot een
vertegenwoordigingsbevoegdheid (artikel 17 lid 1 WvK). Iedere
vennoot is in beginsel bevoegd om namens de vof te handelen.
- Bij een maatschap mag een vennoot in beginsel alleen namens de
andere vennoten optreden indien deze daartoe een volmacht
hebben gegeven (artikel 7A:1679 BW)
2. Aansprakelijkheid
- Bij een vof zijn alle vennoten hoofdelijk aansprakelijk (artikel 18
WvK)
- Bij een maatschap zijn de vennoten in beginsel slechts voor gelijke
delen aansprakelijk (artikel 7A:1679 en 7A:1680 BW)
Een vof en maatschap moeten allebei worden ingeschreven in het
handelsregister. Alleen een stille maatschap die geen onderneming in
stand houdt hoeft niet te worden ingeschreven in het handelsregister.
Verschillen tussen bv/nv enerzijds en de maatschap en vof
anderzijds
1. Aansprakelijkheid
- Bij nv en bv zijn de aandeelhouders in beginsel niet aansprakelijk
voor hetgeen dat in de naam van de bv of nv is verricht (artikel 2:64
jo. 2:175 BW)
- Bij vof zijn de vennoten hoofdelijk aansprakelijk (artikel 18 WvK). Bij
een maatschap zijn de vennoten in beginsel slechts voor gelijke
delen aansprakelijk (artikel 7A:1679 en 7A:1680 BW).
2. Jaarrekening
- Bv en nv moeten jaarrekening opmaken, vaststellen en openbaar
maken (titel 9 Boek 2 BW). De financiële stand van een nv of bv is
door de openbaarmaking voor eenieder te zien.
- De verplichting om een jaarkring op te maken, vast te stellen of
openbaar te maken geldt niet voor de maatschap of vof
3. Uittreden
- Een aandeelhouder kan de kapitaalvennootschap niet opzeggen. Een
aandeelhouder kan allen van zijn aandeel af door het over te dragen
aan een ander die daarin geïnteresseerd is. Er zijn niet altijd anderen
dei bereid zijn deze aandelen te kopen
- Een vennoot van een vennootschap heeft wel de mogelijkheid uit de
vennootschap te stappen
4. Opgelegde organisatiestructuur
- Bv en nv moet een aandeelhoudersvergadering hebben met
bepaalde in de wet en in de statuten genoemde bevoegdheden en
het bestuur met andere bevoegdheden (duale organisatiestructuur).
Daaraan kunnen op grond van de statuten nog raad van
