Sensorimotorisch leren HFST 3
Inleiding
Perceptie en actie
Perceptie = integratie v verschillende waarnemingen naar
betekenisvolle info
§ Hechte band perceptie en actie
§ Sensorimotrisch leren: terugkoppeling van sensorische info
is van onschatbare waarde voor leerproces
o Kan gebruikt worden om poging te valueren
(succesvolle blijven bewaard, de rest niet -> “trail
and error”)
o Feedback = terugkoppeling info (intrinsiek en
extrinsiek)
§ Middel om te komen tot actie
Bv. vastnemen ve pen: door de waarneming vd vorm en groote vd pen, kunnen we onze
pengreep aanpassen. Na een tijd gaat het gevoel verloren en moeten we de pen
opnieuw tussen onze vingers rollen om het opnieuw waar te nemen
Duidelijke koppeling tussen perceptie en actie in een cyclisch proces
vangen ve bal (grootte v je handopening, waar je handen houden … bijstellen door
visuele informatie zoals grootte, snelheid vd bal)
Doelgerichte bewegingen
§ ‘persistance in response to failure’ – volharding
§ Aangepast aan omgevingsomstandigheden
Vereist informatie over het bewegingsresultaat en over de omgeving
sensorimotorisch leren: individu leert uit ervaringen zodat het gedrag in de toekomst
beter is aangepast aan de omgeving
Classificatie v sensorische informatie
§ sensoriche info tijdens beweging beschikbaar
o deel rechtstreek ivm bewegingsuitvoering (bewegingsgerelateerde info)
• info voor bewegingsuitvoering
• info tijdens en na
afhankelijk v snelheid bew kan bijgestuurd worden of volgende bew
bijgestuurd worden
o ander deel = omgevingsinfo
§ intrinsieke (via sensorische kanalen) en extrinsieke feedback (via therapuet of technisch
instrument)
o extrinsiek kan op versch manieren w aangeboden (verbaal, visueel,..)
, Informatie voor de bewegingsuitvoering
§ Verbale of visuele instructies: nadruk leggen op de essentiële kenmerken
Modeling door spiegelneuronen (vertonen activiteit wanneer je iemand iets ziet doen
en wanneer je de beweging zelf uitvoert)
Informatie tijdens de bewegingsuitvoering
§ Intrinsieke feedback (altijd aanwezig) —> afkomstig uit de verschillende sensorische
kanalen, zoals de visuele, vestibulaire, auditieve en
somatosnesorische afferenten, uit het lichaam
§ Extrinsieke feedback
Nuttig voor langdurige taken
Revalidatie en biofeedback
Informatie na de bewegingsuitvoering
§ ‘Knowledge of result’ of KR —> kennis vh resultaat
§ ‘Knowledge of performance’ —> informatie over de uitvoering vh bewegingspatroon
Thorndike’s law of effect
Een dier w een box geplaatst. Het dier gaat reclameren,
krabben … Op een gegeven moment per ongeluk op
hendel duwen waardoor de deur opengaat en het dier
een beloning (eten) krijgt onmiddellijk na het vertonen
vd respons. Door het dier herhaaldelijk in de box te
stoppen, zien we dat de kans dat de correcte respons
vergroot w, groter w —> dier leert door positieve
bekrachtiging
Wet: bekrachtiger is in staat connectie tss stimulus
en respons te versterken, kans neemt toe dat actie wordt vertoond (belangrijk dat
bekrachtiger onmiddellijk na respons is)
Ook geldig bij mensen. In dit onderzoek moesten de
personen die geblinddoekt w een rechte lijn
proberen tekenen. Er waren vier groepen die elks
een verschillende manier feedback kregen:
§ Groep zwart: gedetailleerde feedback over de
lengte vd lijn
§ Groep groen: kwalitatieve feedback of de lengte
vd lijn juist of foutief was, maar nt over de
grootte
§ Groep blauw: gn feedback
§ Groep rood: nonsens informatie
De proefpersonen boekten gn vorderingen tenzij zij (correct) over hun prestatie w
geïnformeerd = ‘knowledge of result’ of KR (= vorm van toegevoegde feedback)
Inleiding
Perceptie en actie
Perceptie = integratie v verschillende waarnemingen naar
betekenisvolle info
§ Hechte band perceptie en actie
§ Sensorimotrisch leren: terugkoppeling van sensorische info
is van onschatbare waarde voor leerproces
o Kan gebruikt worden om poging te valueren
(succesvolle blijven bewaard, de rest niet -> “trail
and error”)
o Feedback = terugkoppeling info (intrinsiek en
extrinsiek)
§ Middel om te komen tot actie
Bv. vastnemen ve pen: door de waarneming vd vorm en groote vd pen, kunnen we onze
pengreep aanpassen. Na een tijd gaat het gevoel verloren en moeten we de pen
opnieuw tussen onze vingers rollen om het opnieuw waar te nemen
Duidelijke koppeling tussen perceptie en actie in een cyclisch proces
vangen ve bal (grootte v je handopening, waar je handen houden … bijstellen door
visuele informatie zoals grootte, snelheid vd bal)
Doelgerichte bewegingen
§ ‘persistance in response to failure’ – volharding
§ Aangepast aan omgevingsomstandigheden
Vereist informatie over het bewegingsresultaat en over de omgeving
sensorimotorisch leren: individu leert uit ervaringen zodat het gedrag in de toekomst
beter is aangepast aan de omgeving
Classificatie v sensorische informatie
§ sensoriche info tijdens beweging beschikbaar
o deel rechtstreek ivm bewegingsuitvoering (bewegingsgerelateerde info)
• info voor bewegingsuitvoering
• info tijdens en na
afhankelijk v snelheid bew kan bijgestuurd worden of volgende bew
bijgestuurd worden
o ander deel = omgevingsinfo
§ intrinsieke (via sensorische kanalen) en extrinsieke feedback (via therapuet of technisch
instrument)
o extrinsiek kan op versch manieren w aangeboden (verbaal, visueel,..)
, Informatie voor de bewegingsuitvoering
§ Verbale of visuele instructies: nadruk leggen op de essentiële kenmerken
Modeling door spiegelneuronen (vertonen activiteit wanneer je iemand iets ziet doen
en wanneer je de beweging zelf uitvoert)
Informatie tijdens de bewegingsuitvoering
§ Intrinsieke feedback (altijd aanwezig) —> afkomstig uit de verschillende sensorische
kanalen, zoals de visuele, vestibulaire, auditieve en
somatosnesorische afferenten, uit het lichaam
§ Extrinsieke feedback
Nuttig voor langdurige taken
Revalidatie en biofeedback
Informatie na de bewegingsuitvoering
§ ‘Knowledge of result’ of KR —> kennis vh resultaat
§ ‘Knowledge of performance’ —> informatie over de uitvoering vh bewegingspatroon
Thorndike’s law of effect
Een dier w een box geplaatst. Het dier gaat reclameren,
krabben … Op een gegeven moment per ongeluk op
hendel duwen waardoor de deur opengaat en het dier
een beloning (eten) krijgt onmiddellijk na het vertonen
vd respons. Door het dier herhaaldelijk in de box te
stoppen, zien we dat de kans dat de correcte respons
vergroot w, groter w —> dier leert door positieve
bekrachtiging
Wet: bekrachtiger is in staat connectie tss stimulus
en respons te versterken, kans neemt toe dat actie wordt vertoond (belangrijk dat
bekrachtiger onmiddellijk na respons is)
Ook geldig bij mensen. In dit onderzoek moesten de
personen die geblinddoekt w een rechte lijn
proberen tekenen. Er waren vier groepen die elks
een verschillende manier feedback kregen:
§ Groep zwart: gedetailleerde feedback over de
lengte vd lijn
§ Groep groen: kwalitatieve feedback of de lengte
vd lijn juist of foutief was, maar nt over de
grootte
§ Groep blauw: gn feedback
§ Groep rood: nonsens informatie
De proefpersonen boekten gn vorderingen tenzij zij (correct) over hun prestatie w
geïnformeerd = ‘knowledge of result’ of KR (= vorm van toegevoegde feedback)
