Karlijn Corthals
Studente 1ste bachelor communicatiewetenschappen
Samenvatting sociologie H7
Module 7: religie
7 RELIGIE
………………………………………………………………………………………………
187
Doelstelling………………………………………………………………………………
……………187
7.1
Inleiding……………………………………………………………………………………
………..188
Religie= één van oudste maatsch instellingen
Archeologisch ond zegt: verbonden met oorsprong menselijk gedrag
(40000j geleden, mensen al ritueel verbrand,
besprenkeld of met bloemen)
wijst op geloof in leven na dood
Sommige zeggen: nog vroeger! Zelfs al bij Homo Neanderthalensis
=>naast lange voorgeschiedenis OOK grote diversiteit!
= veel/weinig aanhangers
=
monotheïtisch/polytheïtisch/ geen God
(= 1 god vs.
meerdere goden)
=> Animisme: geloven dat alles in de natuur een geest heft
=> Scientology: geloven dat je een spiritueel wezen bent dat beter kan worden
via speciale trainingen
RELIGIE VANDAAG DE DAG
= > maatschappelijke Kracht!
Zet aan tot sociale & politieke organisatie/gebruikt als legitimatie
Samen. & religie
1
,Karlijn Corthals
Studente 1ste bachelor communicatiewetenschappen
Samenvatting sociologie H7
=>beïnvloeden elkaar wederkerig (op macro-niveau)
sociologen: religie als maatschappelijk verschijnsel
= “hoe en in welke mate ontstaan maatschappelijke
religies?”
filosofen: metafysische ( = bovennatuurlijke) / theologische (=
godsdienstige)
Veel ond naar oorsprong verschijnsel
= totemisme DURKHEIM
(= een groep vereert een totem (dier of symbool) dat hun
gemeenschappelijke identiteit en verbondenheid voorstelt)
BV. Les formes élémentaires de la vie religieuse
= studie invloed maatschappelijke veranderingen op geloof
BV. zij die secularisatiethese bestuderen
= studie maatschappelijke impact van religie
Die protestantische Ethik und der Geist des
Kapitalismus WEBER
(hoe reformatie/calvinisme bijdroegen tot
ontwikk kapitalisme)
= studie van sociologen over sociaalpsychologische
probleemstelling
‘ Is het positief: geloven/geloof beoefenen voor het
welbevinden/gezondheid?
===> We bespreken alleen rela samenleving & religie op macro-sociologisch
perspectief
(= kijken naar de grote structuren en processen in de
samenleving (zoals economie, politiek, cultuur), niet naar individuen)
7.2
Omschrijving………………………………………………………………………………
………189
Semantische onderscheid tss : religie
: godsdienst (minder omvattend, enkel
monotheïstische religies)
2
,Karlijn Corthals
Studente 1ste bachelor communicatiewetenschappen
Samenvatting sociologie H7
In dit H genegeerd
Er is geen overeenstemming over begrip godsdienst
= religie is complex, kent veel dimensies
elke def heeft beperking, verbonden met perspectief
waaruit men fenomeen bestudeerd (hangt ook af van
secularisatiedebat)
“geeft modernisering aanleiding tot afname maatsch relevantie van godsdienst?”
afhankelijk van hoe men godsdienst omschrijft!
7.2.1 Vroege pogingen tot
afbakening…………………………………………………………..189
7.2.1.1 Het
animisme…………………………………………………………………………………
189
Animisme TAYLOR
1ste, antropologische omschrijving van godsdienst
= hij omschreef term in oorsprong in animisme
(= het geloof/aanbidden van geesten)
HOE ONTSTOND DIE EERSTE VORM?
gevolg van mens zoektocht nr verschil tss leven & dood + betekenis van
dromen en visioenen
Beantwoord door het woord ‘ziel’
(= verlaat lichaam tijdelijk bij dromen, voor altijd bij dood)
niet alleen toepasbaar op mens OOK
natuurverschijnselen
DUS: ‘het geloof in spirituele wezens’ TAYLOR
TAYLOR bedoelde
Mensen dachten vroeger dat alles een geest heeft (zoals een boom, steen,
3
, Karlijn Corthals
Studente 1ste bachelor communicatiewetenschappen
Samenvatting sociologie H7
rivier).
➡️ Dat geloof in zielen was volgens hem de allereerste vorm van religie
BV. Als een boom omvalt door wind, dachten mensen: “De boomgeest is boos.”
Volgens hem begint religie precies bij dat soort ideeën
hij zegt dat godsdienst, in vorm animisme, oorsprong vindt in
1. Menselijke behoefte nr kennis
2. Menselijke nieuwsgierigheid
Via begrip ‘ziel’ & ‘geest’
= primitieve mens kan rationeel denkbeeld opbouwen (dood nt meer
probleem MAAR overgang van leven nr dood)
===> TAYLOR’S visie
= past in evolutionaire benadering verschijnsel
animisme: poging raadselachtigheden wereld verklaren
= zal zich dus geleidelijk wijzigen, kennis wereld
neemt toe!
godsdienst verdwijnen?= basis functies
overgenomen door wetenschap
PROBLEEM: geen rekening met emoties!
: def. te eng, somm. vertrekken vanuit werking universele kracht
(i.p.v. geloof spirituele wezens)
NOG EEN BELANGRIJK KENMERK VAN TAYLOR’S GODSDIENST
Wordt gezien als iets heel geestelijks
= belang godsdienstige praktijken, rituelen, kerken, … miskent het
(de sociale aspecten van het fenomeen worden nt erkend)
4
Studente 1ste bachelor communicatiewetenschappen
Samenvatting sociologie H7
Module 7: religie
7 RELIGIE
………………………………………………………………………………………………
187
Doelstelling………………………………………………………………………………
……………187
7.1
Inleiding……………………………………………………………………………………
………..188
Religie= één van oudste maatsch instellingen
Archeologisch ond zegt: verbonden met oorsprong menselijk gedrag
(40000j geleden, mensen al ritueel verbrand,
besprenkeld of met bloemen)
wijst op geloof in leven na dood
Sommige zeggen: nog vroeger! Zelfs al bij Homo Neanderthalensis
=>naast lange voorgeschiedenis OOK grote diversiteit!
= veel/weinig aanhangers
=
monotheïtisch/polytheïtisch/ geen God
(= 1 god vs.
meerdere goden)
=> Animisme: geloven dat alles in de natuur een geest heft
=> Scientology: geloven dat je een spiritueel wezen bent dat beter kan worden
via speciale trainingen
RELIGIE VANDAAG DE DAG
= > maatschappelijke Kracht!
Zet aan tot sociale & politieke organisatie/gebruikt als legitimatie
Samen. & religie
1
,Karlijn Corthals
Studente 1ste bachelor communicatiewetenschappen
Samenvatting sociologie H7
=>beïnvloeden elkaar wederkerig (op macro-niveau)
sociologen: religie als maatschappelijk verschijnsel
= “hoe en in welke mate ontstaan maatschappelijke
religies?”
filosofen: metafysische ( = bovennatuurlijke) / theologische (=
godsdienstige)
Veel ond naar oorsprong verschijnsel
= totemisme DURKHEIM
(= een groep vereert een totem (dier of symbool) dat hun
gemeenschappelijke identiteit en verbondenheid voorstelt)
BV. Les formes élémentaires de la vie religieuse
= studie invloed maatschappelijke veranderingen op geloof
BV. zij die secularisatiethese bestuderen
= studie maatschappelijke impact van religie
Die protestantische Ethik und der Geist des
Kapitalismus WEBER
(hoe reformatie/calvinisme bijdroegen tot
ontwikk kapitalisme)
= studie van sociologen over sociaalpsychologische
probleemstelling
‘ Is het positief: geloven/geloof beoefenen voor het
welbevinden/gezondheid?
===> We bespreken alleen rela samenleving & religie op macro-sociologisch
perspectief
(= kijken naar de grote structuren en processen in de
samenleving (zoals economie, politiek, cultuur), niet naar individuen)
7.2
Omschrijving………………………………………………………………………………
………189
Semantische onderscheid tss : religie
: godsdienst (minder omvattend, enkel
monotheïstische religies)
2
,Karlijn Corthals
Studente 1ste bachelor communicatiewetenschappen
Samenvatting sociologie H7
In dit H genegeerd
Er is geen overeenstemming over begrip godsdienst
= religie is complex, kent veel dimensies
elke def heeft beperking, verbonden met perspectief
waaruit men fenomeen bestudeerd (hangt ook af van
secularisatiedebat)
“geeft modernisering aanleiding tot afname maatsch relevantie van godsdienst?”
afhankelijk van hoe men godsdienst omschrijft!
7.2.1 Vroege pogingen tot
afbakening…………………………………………………………..189
7.2.1.1 Het
animisme…………………………………………………………………………………
189
Animisme TAYLOR
1ste, antropologische omschrijving van godsdienst
= hij omschreef term in oorsprong in animisme
(= het geloof/aanbidden van geesten)
HOE ONTSTOND DIE EERSTE VORM?
gevolg van mens zoektocht nr verschil tss leven & dood + betekenis van
dromen en visioenen
Beantwoord door het woord ‘ziel’
(= verlaat lichaam tijdelijk bij dromen, voor altijd bij dood)
niet alleen toepasbaar op mens OOK
natuurverschijnselen
DUS: ‘het geloof in spirituele wezens’ TAYLOR
TAYLOR bedoelde
Mensen dachten vroeger dat alles een geest heeft (zoals een boom, steen,
3
, Karlijn Corthals
Studente 1ste bachelor communicatiewetenschappen
Samenvatting sociologie H7
rivier).
➡️ Dat geloof in zielen was volgens hem de allereerste vorm van religie
BV. Als een boom omvalt door wind, dachten mensen: “De boomgeest is boos.”
Volgens hem begint religie precies bij dat soort ideeën
hij zegt dat godsdienst, in vorm animisme, oorsprong vindt in
1. Menselijke behoefte nr kennis
2. Menselijke nieuwsgierigheid
Via begrip ‘ziel’ & ‘geest’
= primitieve mens kan rationeel denkbeeld opbouwen (dood nt meer
probleem MAAR overgang van leven nr dood)
===> TAYLOR’S visie
= past in evolutionaire benadering verschijnsel
animisme: poging raadselachtigheden wereld verklaren
= zal zich dus geleidelijk wijzigen, kennis wereld
neemt toe!
godsdienst verdwijnen?= basis functies
overgenomen door wetenschap
PROBLEEM: geen rekening met emoties!
: def. te eng, somm. vertrekken vanuit werking universele kracht
(i.p.v. geloof spirituele wezens)
NOG EEN BELANGRIJK KENMERK VAN TAYLOR’S GODSDIENST
Wordt gezien als iets heel geestelijks
= belang godsdienstige praktijken, rituelen, kerken, … miskent het
(de sociale aspecten van het fenomeen worden nt erkend)
4
