Chronische Arteriële • Chronisch occlusief lijden • Stadia van Fontaine • Rose Questionnaire • Hypostatisch oedeem: door het • Primaire preventie
Insufficiëntie Onderste • DD polyneuropathie o Stadium I: o Hebt u pijn in één of beide been te laten hangen o Screening voor perifeer vaatlijden
Ledematen en PAD o Parasthesiën: koude, asymptomatisch kuiten? • Post-ischemische neuritis: na o EAI in rust: indien
(perifeer arterieel lijden) branderig gevoel o Stadium II: claudicatio o Wordt pijn uitgelokt door behandeling met by-pass kan de ▪ Inspanningsgebonden pijn in
o Zeer hardnekkig intermittens inspanning?: ja pt last hebben van pijn die nu de onderste ledematen
o Dag/nacht ▪ IIA > 250m o Hebt u gelijkaardige anders geworden is. ▪ Pt > 50j + DM/roker
o Weineig beïnvloed door ▪ IIB < 250m klachten in rust?: nee o R/ afbouwen met pijnstilling ▪ Pt > 65j
houdingsveranderingen!! o Stadium III: rustpijn o Dwingt de pijn u om de • Hot-knee kan leiden tot • Secundaire preventie (must, PAD
• Kritische ischemie (chronische o Stadium IV: niet-helende inspanning te stoppen: ja inflammatoire problemen behandeling): levenslang
lidmaatbedreigende ischemie) wonden of gangreen o Verdwijnt de pijn binnen 10’ • Arteriële ulcus o Kijk andere manifestaties
o Ischemische rustpijn met o Alternatief: Rutherford rust?: ja • Complicaties PTA(S) atheromatose (bv coronair lijden,
dagelijkse nood aan • Claudicatio intermittens o Verergert de pijn met o Access gerelateerd: AAA, halsvaten)
analgetica of (stadium II): etalageziekte, doorzetten van de hematoom, pseudo- o Rookstop, controle risicofactoren
o Wonden of gangreen met rokersbenen inspanning: ja aneurysma, arterio-veneuze o Anti-aggregantia: lage dosis
▪ Enkeldruk < 50 mmHg o Onaangenaam gevoel in • Actief zoeken naar wondjes: fistel, dissectie, embolisatie, aspirine + mini dosis rivaroxoban
voor niet-diabetici spiergroep: pijn, ernstige ischemie ruptuur (DOAC)
▪ Teendruk < 30 mmHg voor spanning, kramp, o Kleurveranderingen van de o Contrastgebruik: ▪ LD Aspirine indien flemingen
diabetici zwakheid, moeheid huid nefrotoxiciteit, allergie score >1.5%/jaar risico op
o Groot risico (25%) op o Na cte hoeveelheid o Reactieve hyperemie bij o Intimahyperplasie agv cardiaal event
amputatie spierarbeid afhangen van de extremiteit irritatie → recidief stenose ▪ Clopidogrel > aspirine met
• Reactieve hyperemie: Glanzende o Dwingt meestal te o Bleekheid, cyanose ▪ Preventief: drug eluting minder nevenwerkingen, dus
rode huid met hypostatisch stoppen • Hoogstandsproef: lidmaat 3 min stent (paclitaxel: te verkiezen over LD aspirine
oedeem omdat alle cappillairen o Rust doet de klacht snel omhoog nadien neerhangen chemotherap dat de ▪ ASA + rivaroxoban: nut voor
en kleine vloedvaatjes open verdwijnen o Snelheid ontstaan van littekenvorming stabiele atheromatose en
• Deze pt zijn bijna continu in o Localisatie pijn ifv bleekheid tegengaat) instabiele ziekte
vasodilatatie localisatie vh letsel o Duur normalisatei van kleur • Morbiditeit open chirurgie: korte o Statines (onafh cholesterolemie)
• Geruis bij auscultatie: turbulentie ▪ Hoge claudicatio → o Duur veneuze vulling termijn ▪ Streefwaarde LDL < 55mg/dL
distaal van een stenose bil, dij o Duur aanweziheid van o Acuut myocardinfarct • Primordiale preventie: promote
o Frequentie ifv ernst ▪ Lage claudicatio → cyanose o Pneumonie gezonde levensstijl
o Hooggradige stenose -> geruis kuit • Trofische stoornissen o Postop oedeem R/ • Medische behandeling
verdwijnt ▪ Voetclaudicatio o Droge, schilferende huid intermittent rust in o Voethygiëne
• Meerderheid atheromateus • Ischemisch rustpijn o Doffe, gele, dikke, traag en hoogstand, mobilisatie met o Wandeltraining 3 ma
o Vrouwelijk geslacht (stadium III): parasthesieën onregelmatig groeiende compressiekous o Secundaire preventie inzetten
beschermend factor tot en stekende pijnen in de nagels o Lymfelek R/ bedrust, • Heelkundige behandeling:
menopause (beschermende acrale delen o Verminderde beharing compressiekous Revascularisatie (optioneel)
eostrogenen weg) o Nachtelijke pijn: in o Traag helende wonden o Neuralgie R/ geryststelling, o Indien wandeltraining bij PAD na 3
o Onafhankelijke risicofactoren liggende houding • Verminderde huidtemp licht analgeticum ma onvoldoende effect boekt
▪ Leeftijd o Rustpijn: in zittende o Na beide benen voldoende o Wondinfectie (groter risico in o Afwegen van
▪ DM houding lang onbedekt te hebben de lies) ▪ Voordelen op klachtenpatroon
▪ Roken o Verlicht door voet buiten gelaten in warme omgving • Morbiditeit autologe femorale • Must bij kritische ischemie
o Plaats van occlusie ifv bed te laten hangen o Meestal onbetrouwbaar greft (AFG) ▪ Nadelen van de reconstructie
risicofactoren, maar mix van • Niet-helende wonden of • Hot knee: collateralen ter o Verlengde ileus
RF = mix van localisatie gangreen (stadium IV) compensatie van occlusie,
,• Zeldzaam niet-atheromateuze o Huidnecrose → overaanbod aan bloedvaatjes o Potentie- en (retrograde) ▪ Obv pteigen factoren, factoren
oorzaak gangreen rond de knie ejaculatiestoornissen eigen aan het te behandelen
o Spontaan, na banaal • Arteriële pulsaties: vergelijk o Ischemische colitis letsel
trauma of kleine ingreep beide kanten, start bij de aorta o Trash foot (blue feet o Endovasculaire technieken:
o Scherpe pijn (DD. o Aanwezigheid in rust → sluit syndrome) herhaalbaar, betere resultaten bij
Diabetische het niet uit, kunnen o Paraplegie stenose
neuropathie) verdwijnen na inspanning o Trombose: door technische ▪ Percutane Transluminele
o Verbetert bij afhangen • Auscultatie ganse arteriële fout, slechte outflow, Angioplastie (PTA): ga je door
van het been systeem trombogeniciteit de vernauwing met een draad,
o Geruis (dd. Fysiologisch • Morbiditeit open chirurgie: lange blaas je een ballonnetje op en
direct na inspanning) termijn de plaque is dichtgedrukt met
• Dopplerdrukmeting: o Trombose → Rx begeleiding, vaak ook echo
diagnostisch acute/subacute ischemie begeleid om te vermijden dat
o Voor en na inspanning ▪ Intimahyperplasie je in de plaque prikt (embool
o Teendrukken ▪ Ziekteprogressie risico)
• Transcutane PO2 meting: ▪ Degeneratie bypassmat ▪ ± Stent: indien ballon niet
o Indien slecht helende ulcera ▪ Trombogeniciteit genoeg is, cave chronische
→ kans op heling o Vals aneurysma: embolisatie irritatie
voorspellen maar pulserend massa • Zelf-expanderend (nitinol)
o Indien sterke verkalking → ▪ Meestal thv lies met thermisch geheugen,
PO2 < 30 mmHg: altijd ▪ Soms teken van low kan onvoldoende zijn in
revascularisatie!! grade infectie verkalkte bloedvaatjes
• Enkel-arm index ▪ R/ koppeling terug • Ballonexpandeerbaar: kan
o Voor en na inspanning verbeteren onvoldoende zijn bij
• Teendrukken o Infectie → wondfistel, koorts tortiose bloedvaten maar
o EAI kan vals verhoogd zijn ▪ R/ Alle kunststof uit! wel grote radiaire kracht
bij verkalkte bloedvaten (bv ▪ Moeilijk, vaak amputatie ▪ Trombolyse: indien recentre
diabetici) ▪ Preventie belangrijk trombose
o Aorta-enterische fistel ▪ Endoprothese: stent bedekt
▪ Aorta-bifemorale bypass met een prothese; meer
+ hoge GI bloeding; denk gebruikt thv iliaca of bij een
hieraan! ruptuur
• Minder intimahyperplasie
• Meer neiging tot
trombose, duurder
• Specifieke indicatie!
o Open
▪ Sympathectomie: chemisch,
indien geen revascularisatie
mogelijk → crhonische
vasodilatatie BV
• Cave diabetes aantasting
van het AZS, natuurlijke
sympathectomie
, (zweettest om dit na te
gaan)
▪ Endarterectomie: verwijderen
van de plakken
• Beperkte letsels
• Letsels in beweeglijke
zones (bv lies)
• Profundaplastie: thv
femorale bifurcatie, indien
a femoralis communis
ernstig vernauwd is; a
profunda femoris moet
openblijven
▪ Bypass: verbinding tussen BV
proximaal van
atheroomplaques naar
gezonde deel distaal ervan. 3
ma revalidatie bij open
chirurgie, laparoscopisch 1m
revalidatie.
• Anatomisch: efficiënt,
maar niet mogelijk bij
infecties of anatomische
beperkignen
• Exta-anatomisch:
alternatieve route, hogere
kans op trombose,
infecties en mechanische
complicaties
▪ Amputatie
• Therapeutische planning
o Duplex: kan het hele been niet zien
o angioMR
o angioCT
o arteriografie ± therapie: indien
onduidelijkheid na angioMR/CT
• Na endovasculaire procedures
o Eerst lage dosis aspirine +
clopidogrel ged 1 ma
o Nadien ASA + rivaroxoban
o Geen orale anticoagulantia
Acute Ischemie • lichaam heeft geen tijd gekregen • 5 P’s: bleke, pijnlijke voet • Begrens de normale • Crush-Syndroom: • Prognose ifv
om collateralen te vormen met moeilijke of temperatuur, op de plaats van o uitgesproken reperfusie- o Snelheid revascularisatie
verminderde motoriek, probleem zullen er krachtige oedeem na revascularisatie o Niet-viabele ischemie → urgentie!
pulsaties zijn omdat de • Onmiddelijke maatregelen
, • viabele ischemie → tijd om te verstoord gevoel en afwezige bloedstroom tegen een muur ▪ Bij ernstiger o Warmte
denken wat het onderliggend pulsaties loopt onderliggend ischemie o Matige laagstand
probleem is o Pijn o Net boven enkel: a. poplitea en meer voorafgegaan o Analgesie (na diagnose)
• acute niet viabele ischemie → o Pallor (bleekheid) o Bovenste 3e kuit: a. ingrepen o Heparine
geen tijd om te wachten, als je o Parese femoralis superficialis ▪ R/ compressie-therapie o Bikomende beeldvorming zo viabel
wacht moet je uiteindelijk o Paresthesieën o Distale dij: a. femoralis en hoogstand, veel o Operatietafel zo niet viabel
amputeren o Pulseless communis rondlopen • Etiologische behandeling
• indien al dood weefsel: bv • Stadium I: leefbaar en o Proximale dij: a. iliaca o Laattijdige revascularisatie (revascularisatie)
lijkvlekken, … reversiebel externa bij niet-viabele ischemie o Trombectomie/embolectomie
o mag niet meer o Hypothermie vd o Lies: a. iliaca communis ▪ Oedeem van spieren → ▪ Met pincet of
revasculariseren: cytokines extremiteiten o Abdomen: aorta Compartimentsyndroom ▪ Met ballooncatheter
en afbraakstoffen van de o Pijn, hyperesthesie • Maak onderscheid trombose – • R/ Fasciotomie o Bypass
spieren uit de doodbeen zal o Lijkbleke extremiteit, embool • Anders: AKI obv ▪ Femorofemorale crossover
hemodynamische problemen lege huidvenen o Beeldvorming myoglobinurie ▪ Aorta(bi)femorale bypass
veroorzaken o Motoriek en sensibiliteit o Voorafbestaande ▪ Restletsels: post- ▪ Liesplastie
• oorzaken nog intact! claudicatio klachten ischemische neuritis en ▪ Femoropopliteale bypass
o embool • Stadium II: bedreigd, niet o VKF (KO, ECG) dropvoet ▪ Femorodistale bypass
▪ cardiaal (80-90%) viabel o Recent hartinfarct → o Trombolyse ± endovasculaire
• VKF o Hypo-esthesie embool procedure
• Myocardinfarct met o Parese, uitval van ▪ Arteriografie geleid
murale trombus reflexen: afwezige ▪ Trombolytische middelen:
• Aneurysma LV motoriek en sensibiliteit urokinase, streptokinase, r-tPA
• Hartdecompensatie + o Vaatwandparalyse → • Bloedingsrisico!: thv
sterk gedilateerd hart oedeem en cyanose punctieplaats en
• Kleplijden • Stadium III: irreversiebel, systemisch
niet viabel ▪ Endovasculaire
• Kunstkleppen
o Anesthesie trombectomie:langs catheter
• Endocarditis
o Paralyse, contractuur, device inbrengen die de
• Atriaal myxoma
necrose spieren: trombus kapot maakt en
• Paradoxaal embool
afwezige motoriek en opzuigt
bij DVT + PFO
sensibiliteit • Preventie recidief
▪ Vanuit Atheroomplaat
o Huidnecrose o Embool: Correctie emboolhaard +
▪ Vanuit aneurysma
o Hemorragische bullae orale anticoagulantie
▪ Iatrogeen bij
• DD. phlegmasia coerulea o Trombose: anti-aggregantia +
endovasculaire
dolens eindstadium optimale cardivasculaire preventie
procedures
o Warm • Amputatie
o Trombose
o Opgezette venen
▪ vaak eindstadium
o Oedameteus
chronische arteriële
o Cyanotisch
insufficiëntie:
• Acute aortatrombose:
▪ na trauma
speciale type acute
▪ vaatprothesen of veneuze
ischemie
bypass
o Acute ischemie beide
▪ trombose van
onderste ledematen
aneurysmata