Communicatievaardigheden
Inleiding
Een goede voorlichting begint bij de opname van een patiënt:
- Vertrouwen ontwikkelen
- Behoeftes patiënt achterhalen
- Beleving van ziekte achterhalen
- Het begripsniveau van de patiënt
- Noden omgeving patiënt, centrale figuren van patiënt
Definitie
Patiëntenvoorlichting = Een proces van communicatie met, voor en over patiënten dat op een
planmatige manier integraal deel uitmaakt van het zorgtraject en gericht is op kennisvermeerdering,
attitude- en gedragsverandering van de patiënt ten aanzien van zijn gezondheidssituatie om in overleg
met de zorgverlener te komen tot een doordachte keuze.
- Patiënt en VPK actief betrokken => wisselwerking => efficiëntie
- Beiden zijn
o Deskundig: ZV is deskundige over zichzelf, VPK moet ook info geven
o Informatiegevend
o Informatieontvangend
Patiëntenvoorlichting = Een proces van communicatie met, voor en over patiënten dat op een
planmatige manier integraal deel uitmaakt van het zorgtraject en gericht is op kennisvermeerdering,
attitude- en gedragsverandering van de patiënt ten aanzien van zijn gezondheidssituatie om in overleg
met de zorgverlener te komen tot een doordachte keuze.
- Effectiviteit van informatieverschaffing door fasering/ planmatig karakter
- Zorgtraject = ondenkbaar zonder voorlichting
- Er is pas effectiviteit als het uitgevoerd en gepland is
Patiëntenvoorlichting = Een proces van communicatie met, voor en over patiënten dat op een
planmatige manier integraal deel uitmaakt van het zorgtraject en gericht is op kennisvermeerdering,
attitude- en gedragsverandering van de patiënt ten aanzien van zijn gezondheidssituatie om in overleg
met de zorgverlener te komen tot een doordachte keuze.
- Doel sluit aan bij de behoeften van de patiënt
- Bereiken van deze doelstelling met 4 voorlichtingsvormen:
Patiënteninformatie (examen)
- Inlichtingen
- Voorzien van relevante informatie
- Bijkomende uitleg geven over medische informatie
1
, Patiënteninstructie (examen)
- Richtlijnen en regels
- Uitvoeren van concrete handelingen
- Protocollen en brochures ter ondersteuning
- Gestructureerde in-oefening vaardigheid
Patiënteneducatie (examen)
- Achtergronden en gevolgen, aanleren: veel fouten opgemaakt (het gaat over waarom, voor- en
nadelen, hoe kan deze verder
- Versterken van ziekte-inzicht
- Mogelijkheid van zelfzorg vooral bij chronische patiënten
- Aanleren van handelingen en het waarom
- Verandering in gedrag
Patiëntenbegeleiding (examen)
- Ondersteuning
- Zorgvrager opvangen, ondersteunen, begeleiden en motiveren
Patiëntenvoorlichting = Een proces van communicatie met, voor en over patiënten dat op een
planmatige manier integraal deel uitmaakt van het zorgtraject en gericht is op kennisvermeerdering,
attitude- en gedragsverandering van de patiënt ten aanzien van zijn gezondheidssituatie om in overleg
met de zorgverlener te komen tot een doordachte keuze
- Weten en kennen
- Kunnen oordelen en beslissen over wat wel/ niet en hoe
- Kunnen uitvoeren
- Je moet eerst wat dingen kennen of weten om beslissing te kunnen maken
Doelen en belang van patiëntenvoorlichting
Wet op patiëntenrechten 2002
- Recht op informatie over gezondheidstoestand > inzicht in gezondheidstoestand en evolutie
o Dit moet aangepast zijn aan de patiënt
o Dus begrijpelijke taal! > pas op met vakjargon…
- Recht op toestemming (weigering) na informatie
Voordelen
- Betere kennis
- Actief participeren aan zorg en de keuzes binnen de zorg
- Trouwer aan therapie
- Kortere hospitalisatieduur
2
Inleiding
Een goede voorlichting begint bij de opname van een patiënt:
- Vertrouwen ontwikkelen
- Behoeftes patiënt achterhalen
- Beleving van ziekte achterhalen
- Het begripsniveau van de patiënt
- Noden omgeving patiënt, centrale figuren van patiënt
Definitie
Patiëntenvoorlichting = Een proces van communicatie met, voor en over patiënten dat op een
planmatige manier integraal deel uitmaakt van het zorgtraject en gericht is op kennisvermeerdering,
attitude- en gedragsverandering van de patiënt ten aanzien van zijn gezondheidssituatie om in overleg
met de zorgverlener te komen tot een doordachte keuze.
- Patiënt en VPK actief betrokken => wisselwerking => efficiëntie
- Beiden zijn
o Deskundig: ZV is deskundige over zichzelf, VPK moet ook info geven
o Informatiegevend
o Informatieontvangend
Patiëntenvoorlichting = Een proces van communicatie met, voor en over patiënten dat op een
planmatige manier integraal deel uitmaakt van het zorgtraject en gericht is op kennisvermeerdering,
attitude- en gedragsverandering van de patiënt ten aanzien van zijn gezondheidssituatie om in overleg
met de zorgverlener te komen tot een doordachte keuze.
- Effectiviteit van informatieverschaffing door fasering/ planmatig karakter
- Zorgtraject = ondenkbaar zonder voorlichting
- Er is pas effectiviteit als het uitgevoerd en gepland is
Patiëntenvoorlichting = Een proces van communicatie met, voor en over patiënten dat op een
planmatige manier integraal deel uitmaakt van het zorgtraject en gericht is op kennisvermeerdering,
attitude- en gedragsverandering van de patiënt ten aanzien van zijn gezondheidssituatie om in overleg
met de zorgverlener te komen tot een doordachte keuze.
- Doel sluit aan bij de behoeften van de patiënt
- Bereiken van deze doelstelling met 4 voorlichtingsvormen:
Patiënteninformatie (examen)
- Inlichtingen
- Voorzien van relevante informatie
- Bijkomende uitleg geven over medische informatie
1
, Patiënteninstructie (examen)
- Richtlijnen en regels
- Uitvoeren van concrete handelingen
- Protocollen en brochures ter ondersteuning
- Gestructureerde in-oefening vaardigheid
Patiënteneducatie (examen)
- Achtergronden en gevolgen, aanleren: veel fouten opgemaakt (het gaat over waarom, voor- en
nadelen, hoe kan deze verder
- Versterken van ziekte-inzicht
- Mogelijkheid van zelfzorg vooral bij chronische patiënten
- Aanleren van handelingen en het waarom
- Verandering in gedrag
Patiëntenbegeleiding (examen)
- Ondersteuning
- Zorgvrager opvangen, ondersteunen, begeleiden en motiveren
Patiëntenvoorlichting = Een proces van communicatie met, voor en over patiënten dat op een
planmatige manier integraal deel uitmaakt van het zorgtraject en gericht is op kennisvermeerdering,
attitude- en gedragsverandering van de patiënt ten aanzien van zijn gezondheidssituatie om in overleg
met de zorgverlener te komen tot een doordachte keuze
- Weten en kennen
- Kunnen oordelen en beslissen over wat wel/ niet en hoe
- Kunnen uitvoeren
- Je moet eerst wat dingen kennen of weten om beslissing te kunnen maken
Doelen en belang van patiëntenvoorlichting
Wet op patiëntenrechten 2002
- Recht op informatie over gezondheidstoestand > inzicht in gezondheidstoestand en evolutie
o Dit moet aangepast zijn aan de patiënt
o Dus begrijpelijke taal! > pas op met vakjargon…
- Recht op toestemming (weigering) na informatie
Voordelen
- Betere kennis
- Actief participeren aan zorg en de keuzes binnen de zorg
- Trouwer aan therapie
- Kortere hospitalisatieduur
2
