Samenvatting MBZ Ziekte van Cushing

Aandoening: Ziekte van Cushing

Oorzaak
Beschrijf de normale fysiologie en wat er bij deze aandoening hierin mis gaat.
 Hormoonproducerende hypofysetumor. Dit is in de normale fysiologie niet.


Symptomen
Beschrijf vanuit je fysiologische kennis de gevolgen van deze aandoening in het lichaam. Geef dus niet
alleen een rijtje symptomen, maar geef ook een bondige verklaring van de symptomen.
 Gewichtstoename, zonder meer te eten. Vooral abnormale vetafzetting rond de buik, de benen
worden dunner.
 Een vollemaansgezicht met vaak rode wangen.
 Dikte in de nek (Bufallo hump).
 Striae (paarsrode huidstriemen) op buik, benen en bovenarmen.
 Hoge bloeddruk.
 Dunne-, kwetsbare-, droge huid.
 Acne.
 Gemakkelijk blauwe plekken krijgen.
 Slechte wondgenezing.
 Extreme vermoeidheid.
 Verminderde spierkracht, met name in de benen.
 Pijnlijke spieren en gewrichten.
 Verstoorde menstruatiecyclus, vaak zelfs volledig wegblijven van de menstruatie.
 Gemakkelijker bloeden.
 Meer haar op het lichaam, bijvoorbeeld op het gezicht of de rug.
 Stemmingswisselingen.
 Slaapproblemen.
 Geheugen- en concentratieproblemen.
 Minder vruchtbaar zijn.
 Zwakke botten.
Mogelijke complicaties (van de aandoening zelf) en prognose
Beschrijf wat de gevolgen op langere termijn kunnen zijn van deze aandoening.
 Fysieke complicaties:
 Botontkalking (osteoporose): dit kan leiden tot verhoogd risico op fracturen.
 Suikerziekte (diabetes): verhoogde cortisolspiegels kunnen de bloedsuikerspiegel beïnvloeden.
 Hoge bloeddruk en hoog cholesterol: deze factoren verhogen de kans op hart- en vaatziekten.
 Spierschade: langdurige blootstelling aan cortisol kan leiden tot spierzwakte, vooral in de armen
en benen, en kan blijvend zijn, zelfs na de behandeling, hypofyse.
 Huidproblemen: een dunne, kwetsbare huid, paarsrode striemen (striae) en een verhoogde
neiging tot blauwe plekken.
 Wondgenezing: verminderde wondgenezing.
 Psychische en neurologische complicaties:
 Psychische veranderingen: depressie, angst, prikkelbaarheid en emotionele labiliteit.
 Slaapproblemen: moeite met slapen.
 Stress- en overprikkelingsproblemen: langdurige blootstelling aan cortisol kan blijvende
problemen met stress en overprikkeling veroorzaken, hypofyse.
 Andere complicaties:
 Vermoeidheid: vermoeidheid en verminderde energie kunnen ook na de behandeling aanhouden.
 Menstruatiestoornissen: bij vrouwen kunnen er verstoringen in de menstruatiecyclus optreden.

,  Overbeharing: overbeharing, zoals op het gezicht of de rug, kan voorkomen bij vrouwen.
 Prognose:
 Prognose na succesvolle behandeling:
 Herstel van het lichaam: het lichaam moet herstellen van de lange periode van verhoogde
cortisolspiegels. Dit proces kan maanden tot zelfs jaren duren en het is voor iedereen anders.
 Blijvende klachten: zelfs na succesvolle behandeling kunnen sommige klachten aanhouden,
zoals:
 Vermoeidheid en minder energie.
 Spierzwakte en spierpijn.
 Depressie en andere psychische klachten.
 Problemen met stress en prikkeling.
 Gezondheidsrisico’s: na de behandeling blijft er een verhoogd risico op hart- en vaatziekten
bestaan, wat een belangrijke doodsoorzaak kan zijn bij een onvolledige behandeling.
 Hormoontekorten: behandelingen zoals een operatie aan de hypofyse kunnen leiden tot
uitval van andere hormoonfuncties. Deze worden dan aangevuld met medicijnen, zoals
schildklierhormoon, hydrocortison of groeihormoon.
 Steroidonttrekkingssyndroom: dit kan optreden na een succesvolle behandeling als het
lichaam moet ‘ontwennen’ van de hoge cortisolspiegels. Het kan symptomen veroorzaken
zoals spierpijn, gewrichtspijn, vermoeidheid en somberheid.
 Prognose bij onbehandelde ziekte:
 Verhoogde mortaliteit: zonder behandeling is de ziekte dodelijk, voornamelijk door hart- en
vaatziekten.
 Verergering van symptomen: de ziekte kan leiden tot ernstigere lichamelijke en psychische
problemen, zoals diabetes en verzwakking van de spieren en botten.
 Kwaliteit van leven: de kwaliteit van leven wordt ernstig beïnvloed.
 Belangrijke factoren voor de prognose:
 Tijdige diagnose en behandeling: hoe eerder de ziekte wordt ontdekt en behandeld, hoe
groter de kans op herstel en hoe kleiner de kans op permanente schade.
 Intensieve behandeling: een intensieve behandeling, uitgevoerd in een gespecialiseerd
ziekenhuis, is cruciaal voor een goede prognose.
 Onderliggende oorzaak: de prognose is mede afhankelijk van de oorzaak, bijvoorbeeld een
goedaardig gezwel.
Diagnostiek
Beschrijf ook bondig wat de voor- en nadelen van verschillende mogelijkheden zijn (bijv. invasief of niet;
pijnlijk of niet; tijdsduur voor uitslag bekend is; etc).
 Er zijn meerdere onderzoeken nodig om echt aan te tonen dat het om hypofysaire Cushing gaat:
 Het verzamelen van 24-uurs urine om de uitscheiding van cortisol en daarmee de
cortisolproductie te meten. Voor- en nadelen:
 Voordelen:
 Meet de totale cortisolproductie over 24 uur, waardoor pieken en dalen minder invloed
hebben.
 Goede test om hypercortisolisme te bevestigen.
 Niet-invasief, geen prik nodig.
 Nuttig voor monitoren van de ziekte én voor effect van behandeling.
 Minder gevoelig voor acute stressmomenten dan bloed.
 Nadelen:
 Patiënt moet alle urine 24 uur lang verzamelen > foutgevoelig en soms onhandig.
 Verzamelfout = test waardeloos > moet opnieuw.
 Minder betrouwbaar bij slechte nierfunctie.
 Soms zijn meerdere verzamelingen nodig voor een betrouwbare uitslag.
 Geeft geen informatie over de oorzaak (hypofyse vs. Ectopisch), alleen dát cortisol