Van Grieks voor huishouden, beslissingen nemen.
ECO N O M I E - Economy: economische praktijken
- Economics: wetenschappelijke studie van economische
praktijken
S C H A A RS T E Beslissingen nemen over tijd, geld, middelen
Om iets te krijgen -> iets geven: winnen is verliezen
- Persoonlijk: auto – reis
T R A D E - O F FS - Samenleving:
Milieu – gsm
Efficiëntie – billijkheid
• Hoeveelheid vs gelijkheid
Wat geef je op om iets anders te verwerven?
- Productiemogelijkheidscurve
O PPO RT U N I T EI S - o Grafisch verschillende outputsmogelijkheden:
Erop: efficiënt
KO S T
Eronder: inefficiënt
Erboven: onmogelijk
o Veranderlijk door economie
M A RG I N A L E KO S T Kost van 1 extra eenheid: vaak meer vragen dan dit.
S T I M U L AN S EN Kosten/opbrengsten veranderen het gedrag van mensen.
Markteconomie: gezinnen beslissen voor wie ze werken,
ondernemingen beslissen wat ze produceren.
MARKT
Geleid door onzichtbare hand: geld (bevat ook kost voor
samenleving)
Markt beloont mensen volgens hun productie
O V ER H EI D Geen aandacht voor efficiëntie en billijkheid
o Basisbehoeften, externaliteiten vermijden
D ES CR I PT I EF Positief: hoe is de wereld
PR ES CR I PT I EF Normatief: hoe zou de wereld moeten zijn
V R A AG Voorwaarden om te kopen: koper
AANBOD Prijs voor producten: verkoper
V R A AG Hoeveel klanten willen kopen
Hoeveel consumenten willen = hoeveel producenten geven
M A R K T EV EN -
Onevenwicht:
W I CH T o Surplus: prijs dalen
o Tekort: prijs stijgen
, altijd terug naar hier via prijsdaling/stijging
Hoe verandert de gevraagde hoeveelheid bij een
EL A S T I CI T EI T prijsverandering.
EL A S T I S CH Verandering van prijs -> significante verandering
I N EL A S TI S CH Verandering van prijs -> nauwelijks invloed
M I D PO I N T Veranderingspercentage uit midpoint tussen punt 1 en 2
Prijs niet langer gevolg van marktactiviteit: kunnen problemen
PR I J S - R EG U L ER I N G opleveren en martkactiviteiten kapot maken, zeer goed over
nadenken!
- Boven evenwichtspunt: geen probleem
MAXIMUM- - Onder evenwichtspunt: probleem
PR I J S o Vraag > aanbod: tekort
- Onder evenwichtspunt: geen probleem
MINIMUM- - Boven evenwichtspunt: probleem
PR I J S o Aanbod > vraag: overschot
B EL A S T I N G EN Wie betaalt ze? Koper of verkoper?
S U B S I D I ES Moedigen gebruik aan.
EL A S T I CI T EI T EN Inelastisch verliest
B EL A S T I N G EN
EL A S T I CI T EI T EN Inelastisch wint
S U B S I D I ES
W ELVA A RT S - Hoe welvaart verbeteren.
ECO N O M I E
Totale bedrag bereid te betalen – effectief bedrag. Oppervlakte
boven de prijs, onder de vraagcurve. Hoe lager de prijs, hoe
hoger het surplus. Koper wil B betalen, prijs is A. Surplus is
driehoek
B
CO N S U M EN T EN -
S U R PLU S A
, W I L L IN G N ES S TO Hoeveel de consument maximum wil betalen voor een bepaald
PAY product.
Totale bedrag ontvangen – bedrag bereidt te betalen.
Oppervlakte onder prijs, boven aanbodcurve. Verkoper wil B
krijgen, gekregen prijs is A.
P RO D U CEN T EN -
S U R PLU S
A
v
B
W I L L IN G N ES S TO Tegen welke minimumprijs producent wil verkopen.
S EL L
Bij marktevenwicht: opp onder en boven evenwichtsprijs
v
TOTA L E S U R PLUS Inneficiënt:
Surplus voor
beide geen surplus
partijen voor
niemand
v
Door bepaalde activiteit welzijn omstaander beïnvloedt zonder
compensatie
E X T ER N A LI T EI T
Normaal werkt markt goed, hier is echter ingrijpen
nodig.
M ER I T G O O D S Ondergewaardeerd: meer nut dan zelf gedacht. Subsidies.
D E M ER I T G O O D S Nut overschat door gebruiker: overwaardering. Belasting.
Externaliteiten kunnen opgelost worden wanneer de betrokken
COA S E T H EO R EM A partijen het eens zijn over een schadeloosstelling van 1 partij in
ruil voor een voordeel van de andere partij.
Gratis -> door afwezigheid marktmechanismen moet overheid
tussenkomen om te zorgen dat er genoeg geproduceert wordt.
PU B L I EK E - Exclusief/uitsluitbaar
G O ED ER EN o Eigendomsrecht nodig?
o Mensen uitsluiten?
- Rivaliteit
o Gebruik van 1, niet door ander
ECO N O M I E - Economy: economische praktijken
- Economics: wetenschappelijke studie van economische
praktijken
S C H A A RS T E Beslissingen nemen over tijd, geld, middelen
Om iets te krijgen -> iets geven: winnen is verliezen
- Persoonlijk: auto – reis
T R A D E - O F FS - Samenleving:
Milieu – gsm
Efficiëntie – billijkheid
• Hoeveelheid vs gelijkheid
Wat geef je op om iets anders te verwerven?
- Productiemogelijkheidscurve
O PPO RT U N I T EI S - o Grafisch verschillende outputsmogelijkheden:
Erop: efficiënt
KO S T
Eronder: inefficiënt
Erboven: onmogelijk
o Veranderlijk door economie
M A RG I N A L E KO S T Kost van 1 extra eenheid: vaak meer vragen dan dit.
S T I M U L AN S EN Kosten/opbrengsten veranderen het gedrag van mensen.
Markteconomie: gezinnen beslissen voor wie ze werken,
ondernemingen beslissen wat ze produceren.
MARKT
Geleid door onzichtbare hand: geld (bevat ook kost voor
samenleving)
Markt beloont mensen volgens hun productie
O V ER H EI D Geen aandacht voor efficiëntie en billijkheid
o Basisbehoeften, externaliteiten vermijden
D ES CR I PT I EF Positief: hoe is de wereld
PR ES CR I PT I EF Normatief: hoe zou de wereld moeten zijn
V R A AG Voorwaarden om te kopen: koper
AANBOD Prijs voor producten: verkoper
V R A AG Hoeveel klanten willen kopen
Hoeveel consumenten willen = hoeveel producenten geven
M A R K T EV EN -
Onevenwicht:
W I CH T o Surplus: prijs dalen
o Tekort: prijs stijgen
, altijd terug naar hier via prijsdaling/stijging
Hoe verandert de gevraagde hoeveelheid bij een
EL A S T I CI T EI T prijsverandering.
EL A S T I S CH Verandering van prijs -> significante verandering
I N EL A S TI S CH Verandering van prijs -> nauwelijks invloed
M I D PO I N T Veranderingspercentage uit midpoint tussen punt 1 en 2
Prijs niet langer gevolg van marktactiviteit: kunnen problemen
PR I J S - R EG U L ER I N G opleveren en martkactiviteiten kapot maken, zeer goed over
nadenken!
- Boven evenwichtspunt: geen probleem
MAXIMUM- - Onder evenwichtspunt: probleem
PR I J S o Vraag > aanbod: tekort
- Onder evenwichtspunt: geen probleem
MINIMUM- - Boven evenwichtspunt: probleem
PR I J S o Aanbod > vraag: overschot
B EL A S T I N G EN Wie betaalt ze? Koper of verkoper?
S U B S I D I ES Moedigen gebruik aan.
EL A S T I CI T EI T EN Inelastisch verliest
B EL A S T I N G EN
EL A S T I CI T EI T EN Inelastisch wint
S U B S I D I ES
W ELVA A RT S - Hoe welvaart verbeteren.
ECO N O M I E
Totale bedrag bereid te betalen – effectief bedrag. Oppervlakte
boven de prijs, onder de vraagcurve. Hoe lager de prijs, hoe
hoger het surplus. Koper wil B betalen, prijs is A. Surplus is
driehoek
B
CO N S U M EN T EN -
S U R PLU S A
, W I L L IN G N ES S TO Hoeveel de consument maximum wil betalen voor een bepaald
PAY product.
Totale bedrag ontvangen – bedrag bereidt te betalen.
Oppervlakte onder prijs, boven aanbodcurve. Verkoper wil B
krijgen, gekregen prijs is A.
P RO D U CEN T EN -
S U R PLU S
A
v
B
W I L L IN G N ES S TO Tegen welke minimumprijs producent wil verkopen.
S EL L
Bij marktevenwicht: opp onder en boven evenwichtsprijs
v
TOTA L E S U R PLUS Inneficiënt:
Surplus voor
beide geen surplus
partijen voor
niemand
v
Door bepaalde activiteit welzijn omstaander beïnvloedt zonder
compensatie
E X T ER N A LI T EI T
Normaal werkt markt goed, hier is echter ingrijpen
nodig.
M ER I T G O O D S Ondergewaardeerd: meer nut dan zelf gedacht. Subsidies.
D E M ER I T G O O D S Nut overschat door gebruiker: overwaardering. Belasting.
Externaliteiten kunnen opgelost worden wanneer de betrokken
COA S E T H EO R EM A partijen het eens zijn over een schadeloosstelling van 1 partij in
ruil voor een voordeel van de andere partij.
Gratis -> door afwezigheid marktmechanismen moet overheid
tussenkomen om te zorgen dat er genoeg geproduceert wordt.
PU B L I EK E - Exclusief/uitsluitbaar
G O ED ER EN o Eigendomsrecht nodig?
o Mensen uitsluiten?
- Rivaliteit
o Gebruik van 1, niet door ander
