H9 Basen
9.1 Basen in water
zuur: base:
pH < 7 pH > 7
in water: geeft H+ af in water: neemt H+ op
zure oplossing: H3O+ basische oplossingen: OH-
H3O+ H2O + H- H2O H+ + OH-
H+ van H2O gaat naar sterke base
Let op!
H3O+ = sterk zuur
OH- = sterke base
sterke base: base die in water volledig splitst in ionen zwakke base: base dat in water gedeeltelijk/ NIET volledig splitst in
ionen
BINAS 49 boven OH- (aan de rechter kant) BINAS 49 onder OH- (aan de rechter kant)
molariteit van OH--ion is groter molariteit van OH--ion is kleiner
hogere pH / lagere pOH lagere pH / hogere pOH
hogere geleidbaarheid lagere geleidbaarheid
basische oplossing
Het oplossen van sterke basen in water = Het oplossen van zwakke basen in water = evenwichtsreactie
aflopende reactie <100% ionisatie
100% ionisatie
Let op!
evenwicht ligt naar links
K+NH2- (s) + H2O(l) NH3 + K+(aq) + OH-(aq) zwakke base:
NH2- = sterke base NH3(aq) + H2O(l) NH4+ (aq) + OH-(aq)
- aminen (zwakke organische basen)
NH2-groep
Let op!
meerwaardige zwakke base:
HPO42- is een veel zwakkere base is dan PO43- evenwicht ligt
naar links 2e reactie waarbij HPO42- een H+-ion opneemt zal
vrijwel NIET optreden
je noteert maar 1 reactie
B.V: PO43-
PO43- (aq) + H2O(l) HPO42-(aq) + OH-(aq)
Notatie (van de basische oplossing die ontstaat als een Notatie (van de basische oplossing die ontstaat als een sterke base
sterke base in water wordt opgelost): in water wordt opgelost):
ionen, die ontstaan door reactie met H2O, in de de oplossing van een sterke base HZ:
oplossing oorspronkelijke base ____ (aq)
(want alle moleculen worden gesplitst in ionen) HZ (aq)
hydroxide-ion(en) (aq) + geconjugeerde basen (aq)
OH- (aq) + Z+ (aq) Let op!
er zijn al veel OH—ionen in de oplossing(door 1e aflopende reactie met H2O)
het evenwicht ligt naar links
B.V: verdere reactie gebeurt (eigenlijk) niet
CaO (aq) + H2O (l) Ca2+ (aq) + 2 OH-(aq) HZ-moleculen > Z+-ionen en OH—ionen
Let op!
O2-deeltjes komen NIET in de oplossing voor en schrijf je dus ook NIET
op
, pH berekenen van: oplossing van een sterke base pH berekenen van: oplossing van een zwakke base
1. bekijk de gegevens Let op!
zwakke base is NIET volledig gesplitst in ionen [OH-] kan je NIET
2. stel de reactievergelijking op rechtsreeks uit de molariteit van de oplossing berekenen
3. bepaal [OH-] 1. bekijk de gegevens
[OH-] = [molariteit van de oplossing]
2. stel de evenwichtsreactie op
4. bereken pOH:
pOH = -log[OH-] 3. bepaal [OH-] d.m.v. een BOE-schema (werk vanuit M =
bekend)
5. bereken pH:
pH = 14,00 - pOH 4. bepaal de concentratie breuk K
Let op!
bij oplossingen is [H2O] veel groter dan de concentraties
van de opgeloste stoffen noem [H2O] constant
5. bepaal de baseconstante Kb
BINAS 49
Let op!
hoe lager de waarde van Kz hoe zwakker de base
6. vul de Kb (BINAS?) + de gegevens uit het BOE-schema in
de evenwichtsvoorwaarde in
6. bereken x = [OH-] m.b.v. de abc-formule
7. bereken pOH:
pOH = -log[OH-]
8. bereken pH:
pH = 14,00 - pOH
zwakke base neemt H+-ion op zwak zuur, kan H+-ion afgeven
NH3 NH4+ = geconjugeerd zuur-basepaar
9.2 Formules van basen
basen:
moleculaire stoffen
zout (g) met zwak basisch ion
notatie (van oplossing van een moleculaire stof al zwakke base): oorspronkelijke molecuul
B.V: NH3(aq) + H2O(l) NH4+(aq) + OH-(aq)
(negatief geladen) ionen
zout lost op in H2O ionen komen vrij ionen reageren als base
notatie (van een ion als zwakke base): oorspronkelijke ion
Let op!
er zijn negatief geladen ionen die NIET basisch zijn
B.V: HSO4-
9.1 Basen in water
zuur: base:
pH < 7 pH > 7
in water: geeft H+ af in water: neemt H+ op
zure oplossing: H3O+ basische oplossingen: OH-
H3O+ H2O + H- H2O H+ + OH-
H+ van H2O gaat naar sterke base
Let op!
H3O+ = sterk zuur
OH- = sterke base
sterke base: base die in water volledig splitst in ionen zwakke base: base dat in water gedeeltelijk/ NIET volledig splitst in
ionen
BINAS 49 boven OH- (aan de rechter kant) BINAS 49 onder OH- (aan de rechter kant)
molariteit van OH--ion is groter molariteit van OH--ion is kleiner
hogere pH / lagere pOH lagere pH / hogere pOH
hogere geleidbaarheid lagere geleidbaarheid
basische oplossing
Het oplossen van sterke basen in water = Het oplossen van zwakke basen in water = evenwichtsreactie
aflopende reactie <100% ionisatie
100% ionisatie
Let op!
evenwicht ligt naar links
K+NH2- (s) + H2O(l) NH3 + K+(aq) + OH-(aq) zwakke base:
NH2- = sterke base NH3(aq) + H2O(l) NH4+ (aq) + OH-(aq)
- aminen (zwakke organische basen)
NH2-groep
Let op!
meerwaardige zwakke base:
HPO42- is een veel zwakkere base is dan PO43- evenwicht ligt
naar links 2e reactie waarbij HPO42- een H+-ion opneemt zal
vrijwel NIET optreden
je noteert maar 1 reactie
B.V: PO43-
PO43- (aq) + H2O(l) HPO42-(aq) + OH-(aq)
Notatie (van de basische oplossing die ontstaat als een Notatie (van de basische oplossing die ontstaat als een sterke base
sterke base in water wordt opgelost): in water wordt opgelost):
ionen, die ontstaan door reactie met H2O, in de de oplossing van een sterke base HZ:
oplossing oorspronkelijke base ____ (aq)
(want alle moleculen worden gesplitst in ionen) HZ (aq)
hydroxide-ion(en) (aq) + geconjugeerde basen (aq)
OH- (aq) + Z+ (aq) Let op!
er zijn al veel OH—ionen in de oplossing(door 1e aflopende reactie met H2O)
het evenwicht ligt naar links
B.V: verdere reactie gebeurt (eigenlijk) niet
CaO (aq) + H2O (l) Ca2+ (aq) + 2 OH-(aq) HZ-moleculen > Z+-ionen en OH—ionen
Let op!
O2-deeltjes komen NIET in de oplossing voor en schrijf je dus ook NIET
op
, pH berekenen van: oplossing van een sterke base pH berekenen van: oplossing van een zwakke base
1. bekijk de gegevens Let op!
zwakke base is NIET volledig gesplitst in ionen [OH-] kan je NIET
2. stel de reactievergelijking op rechtsreeks uit de molariteit van de oplossing berekenen
3. bepaal [OH-] 1. bekijk de gegevens
[OH-] = [molariteit van de oplossing]
2. stel de evenwichtsreactie op
4. bereken pOH:
pOH = -log[OH-] 3. bepaal [OH-] d.m.v. een BOE-schema (werk vanuit M =
bekend)
5. bereken pH:
pH = 14,00 - pOH 4. bepaal de concentratie breuk K
Let op!
bij oplossingen is [H2O] veel groter dan de concentraties
van de opgeloste stoffen noem [H2O] constant
5. bepaal de baseconstante Kb
BINAS 49
Let op!
hoe lager de waarde van Kz hoe zwakker de base
6. vul de Kb (BINAS?) + de gegevens uit het BOE-schema in
de evenwichtsvoorwaarde in
6. bereken x = [OH-] m.b.v. de abc-formule
7. bereken pOH:
pOH = -log[OH-]
8. bereken pH:
pH = 14,00 - pOH
zwakke base neemt H+-ion op zwak zuur, kan H+-ion afgeven
NH3 NH4+ = geconjugeerd zuur-basepaar
9.2 Formules van basen
basen:
moleculaire stoffen
zout (g) met zwak basisch ion
notatie (van oplossing van een moleculaire stof al zwakke base): oorspronkelijke molecuul
B.V: NH3(aq) + H2O(l) NH4+(aq) + OH-(aq)
(negatief geladen) ionen
zout lost op in H2O ionen komen vrij ionen reageren als base
notatie (van een ion als zwakke base): oorspronkelijke ion
Let op!
er zijn negatief geladen ionen die NIET basisch zijn
B.V: HSO4-