Samenvatting Methodologie deel 3: KWALITATIEF
Inhoudsopgave
H12: Kwalitatieve data-analyse (Decorte & Zaitch)............................................................................3
12.10. Software voor kwalitatieve data-analyse............................................................................3
H13: Kwalitatieve analyse (Mortelmans)...........................................................................................3
13.1 Benaderingen in de kwalitatieve analyse...............................................................................4
13.2 Het einddoel: de theorie (niet)..............................................................................................5
13.3 Overzicht van de analyse in de Grounded theory-benadering...............................................6
13.4 Kwalitatief databeheer...........................................................................................................8
13.5 De eerste kennismaking met het materiaal............................................................................9
13.6 Analyse-instrumenten doorheen het hele proces................................................................10
13.7 Open coderen......................................................................................................................11
13.8 Axiaal coderen......................................................................................................................15
13.9 Selectief coderen.................................................................................................................19
13.10 Focusgroepen analyseren..................................................................................................28
H3: Methodologische kwaliteit in het kwalitatief onderzoek...........................................................29
3.1 Inleiding.................................................................................................................................29
3.2 Verschillende visies op kwaliteit in kwalitatief onderzoek......................................................29
3.3 Kwaliteitscriteria...................................................................................................................31
3.4 Strategieën om de kwaliteit van kwalitatief onderzoek te verbeteren...................................33
H13: Rapporteren van kwalitatief onderzoek..................................................................................36
13.1 Voorafgaande analyses.........................................................................................................36
13.2 Onderdelen van een publicatie............................................................................................37
13.3 Mondelinge presentaties (niet)............................................................................................43
13.4 Het schrijfproces..................................................................................................................44
13.5 Kwalitatief onderzoek en peer review (niet)........................................................................45
13.6 Kwalitatieve rapporten beoordelen (niet)............................................................................45
Bijlage 1. Rapporteren van kwalitatief onderzoek BIJ INTERVIEWING NODIG.............................47
Bijlage 2. Gebruik en opmaak van grafische voorstellingen in de tekst........................................48
H8: Discoursanalyse.........................................................................................................................50
8.1 Inleiding.................................................................................................................................50
8.2 Discoursanalyse: een veelheid aan perspectieven.................................................................50
8.3 Naar een linguïstisch perspectief voor criminologen.............................................................51
1
, 8.4 Van taal naar discours............................................................................................................52
8.5 Vijf principes..........................................................................................................................52
8.6 Wat is context (niet)...............................................................................................................54
H4: De gevalstudie...........................................................................................................................54
4.1 inleiding.................................................................................................................................54
4.2 een algemene typering..........................................................................................................55
4.3 De gevalstudie in de criminologie..........................................................................................55
4.4 Onderzoekseenheden afbakenen en selecteren....................................................................56
4.5 Mogelijke problemen bij de gevalstudie (niet).......................................................................58
4.6 Verzamelen en analyseren van gegevens...............................................................................58
4.7 Rapporteren van de gevalstudie (niet)...................................................................................59
H14: Ethische aspecten van het kwalitatief onderzoek........................................................................59
14.1-14.4 (niet)............................................................................................................................59
14.5 Informed consent.................................................................................................................59
14.6 Open en heimelijk onderzoek..............................................................................................61
14.7 (niet)....................................................................................................................................61
14.8 Vrijwillige deelname.............................................................................................................61
KU Leuven. (2022). Welke gegevens vallen onder de AVG? [Webpagina intranet KU Leuven].........62
Flemisch Interuniversity Council. (2021a). General Data Protection Regulation [Pagina Toledo-
community LIRIcs]............................................................................................................................63
Flemisch Interuniversity Council. (2021b). Measures to protect privacy [Pagina Toledo-community
LIRIcs]...............................................................................................................................................64
2
,H12: Kwalitatieve data-analyse (Decorte & Zaitch)
12.10. Software voor kwalitatieve data-analyse
12.10.1 Wat software wél en niet kan
Software kan hulpmiddelen en werktuigen aanreiken om de onderzoeker bij zijn/haar analyse van de
kwalitatieve data te helpen
Maar kan nooit een vervanging zijn voor het aanleren van strategieën en methoden om de data te
analyseren
Wel:
- Veldnotities maken
- Aantekeningen opstellen en uitschrijven
- Veldnotities redigeren = corrigeren, uitbreiden of herschrijven
- Coderen
- Tekstmateriaal in een databestand opslaan
- Zoeken en opsporen
- Data linken
- Notities maken
- Aan inhoudsanalyse doen
- Data presenteren
- Conclusies trekken en verifiëren
- Theorieën construeren
- Grafische voorstellingen maken
- Rapporten schrijven
Niet: analyse
12.10.2 De meerwaarde van software voor kwalitatieve data-analyse
Meerwaarde voor aanwenden van software voor analyse van kwalitatieve data
- Consistentie: beter voorkomen dat je iets over het hoofd ziet f
- Snelheid
- Representatie: helpt bij visualiseren en verdiepen van gedachte over de data of de theorie
- Consolidering: oorspronkelijke data op 1 plaats bewaren, en zeer snel van de ene
intellectuele activiteit op de andere over te schakelen, en meer zelfs de data tegelijk te
bekijken
Gevaar: LUIHEID, gevaar op niet controleren
H13: Kwalitatieve analyse (Mortelmans)
Inleiding (1)
Veel verschillende manieren, wij gebruiken grounded theory
Dit vak biedt een voorbeeldtraject om te leren analyseren
Voor dit vak vrij strikt te volgen
In de toekomst desgevallend flexibeler toepassen, afhankelijk van de behoeften
De aanpak van data-analyse hangt af van het gekozen paradigma
3
, Bv. post-positivistisch, constructivistisch of kritisch
13.1 Benaderingen in de kwalitatieve analyse
13.1.1 Een gemeenschappelijke structuur in de kwalitatieve analyse?
Er zijn een aantal fasen die terugkomen in de meeste analytische benaderingen
Fase 1: Klaarmaken van het materiaal (digitaliseren)
o bv. transcriberen
Fase 2: Databeheer (materiaal goed ordenen) en eerste lezing transcripts
Fase 3: Afbreken (uiteenleggen, fragmentjes uitknippen)
o Data opsplitsen en niet relevante data wegfilteren
o Cf. metafoor van analyse van archeologische site
Fase 4: Opbouwen
o Data verbinden en aggregeren met als resultaat eerst concepten en thema’s
en daarna soms theorieën
Fase 5: Rapporteren
o Gebeurt vaak al tijdens de analyse
13.1.2 Een kort overzicht van analytische benaderingen
Narratieve analyse: niet zozeer de inhoud, maar hoe het verhaal verteld wordt is belangrijk
Focus op de formele structuur van een boodschap: niet enkel de sequens van de
gebeurtenissen, maar ook hoe het verteld wordt (de ‘plot’ van het verhaal)
Sterk gelijkend op conversatieanalyse
Kwalitatieve inhoudsanalyse: media-artikels, tv-programma's die worden uitgeschreven
Coderen en interpreteren van inhouden van teksten
In elk geval meer dan louter tellen van inhouden (i.e. kwantitatieve inhoudsanalyse)
(Kritische) discoursanalyse: taal creëert de werkelijkheid
Focus op hoe taal betekenissen creëert en zo de werkelijkheid construeert
Zie les hierover
Interpretatieve (fenomenologische) analyse: hoe geven mensen betekenis aan hun
omgeving?
Centrale onderzoeksvraag: Hoe geven mensen betekenis aan hun omgeving?
Concrete analytische aanpak lijkt sterk op grounded theory
Thematische analyse: light versie van wat wij doen, ook met coderen maar je vertrekt van
een veel minder coherent kader, welke thema's komen voor in de dataset. Gewoon welke
thema's niet veel gerichter dan dat.
Op zoek naar thema’s of ‘betekeniseenheden’
4
Inhoudsopgave
H12: Kwalitatieve data-analyse (Decorte & Zaitch)............................................................................3
12.10. Software voor kwalitatieve data-analyse............................................................................3
H13: Kwalitatieve analyse (Mortelmans)...........................................................................................3
13.1 Benaderingen in de kwalitatieve analyse...............................................................................4
13.2 Het einddoel: de theorie (niet)..............................................................................................5
13.3 Overzicht van de analyse in de Grounded theory-benadering...............................................6
13.4 Kwalitatief databeheer...........................................................................................................8
13.5 De eerste kennismaking met het materiaal............................................................................9
13.6 Analyse-instrumenten doorheen het hele proces................................................................10
13.7 Open coderen......................................................................................................................11
13.8 Axiaal coderen......................................................................................................................15
13.9 Selectief coderen.................................................................................................................19
13.10 Focusgroepen analyseren..................................................................................................28
H3: Methodologische kwaliteit in het kwalitatief onderzoek...........................................................29
3.1 Inleiding.................................................................................................................................29
3.2 Verschillende visies op kwaliteit in kwalitatief onderzoek......................................................29
3.3 Kwaliteitscriteria...................................................................................................................31
3.4 Strategieën om de kwaliteit van kwalitatief onderzoek te verbeteren...................................33
H13: Rapporteren van kwalitatief onderzoek..................................................................................36
13.1 Voorafgaande analyses.........................................................................................................36
13.2 Onderdelen van een publicatie............................................................................................37
13.3 Mondelinge presentaties (niet)............................................................................................43
13.4 Het schrijfproces..................................................................................................................44
13.5 Kwalitatief onderzoek en peer review (niet)........................................................................45
13.6 Kwalitatieve rapporten beoordelen (niet)............................................................................45
Bijlage 1. Rapporteren van kwalitatief onderzoek BIJ INTERVIEWING NODIG.............................47
Bijlage 2. Gebruik en opmaak van grafische voorstellingen in de tekst........................................48
H8: Discoursanalyse.........................................................................................................................50
8.1 Inleiding.................................................................................................................................50
8.2 Discoursanalyse: een veelheid aan perspectieven.................................................................50
8.3 Naar een linguïstisch perspectief voor criminologen.............................................................51
1
, 8.4 Van taal naar discours............................................................................................................52
8.5 Vijf principes..........................................................................................................................52
8.6 Wat is context (niet)...............................................................................................................54
H4: De gevalstudie...........................................................................................................................54
4.1 inleiding.................................................................................................................................54
4.2 een algemene typering..........................................................................................................55
4.3 De gevalstudie in de criminologie..........................................................................................55
4.4 Onderzoekseenheden afbakenen en selecteren....................................................................56
4.5 Mogelijke problemen bij de gevalstudie (niet).......................................................................58
4.6 Verzamelen en analyseren van gegevens...............................................................................58
4.7 Rapporteren van de gevalstudie (niet)...................................................................................59
H14: Ethische aspecten van het kwalitatief onderzoek........................................................................59
14.1-14.4 (niet)............................................................................................................................59
14.5 Informed consent.................................................................................................................59
14.6 Open en heimelijk onderzoek..............................................................................................61
14.7 (niet)....................................................................................................................................61
14.8 Vrijwillige deelname.............................................................................................................61
KU Leuven. (2022). Welke gegevens vallen onder de AVG? [Webpagina intranet KU Leuven].........62
Flemisch Interuniversity Council. (2021a). General Data Protection Regulation [Pagina Toledo-
community LIRIcs]............................................................................................................................63
Flemisch Interuniversity Council. (2021b). Measures to protect privacy [Pagina Toledo-community
LIRIcs]...............................................................................................................................................64
2
,H12: Kwalitatieve data-analyse (Decorte & Zaitch)
12.10. Software voor kwalitatieve data-analyse
12.10.1 Wat software wél en niet kan
Software kan hulpmiddelen en werktuigen aanreiken om de onderzoeker bij zijn/haar analyse van de
kwalitatieve data te helpen
Maar kan nooit een vervanging zijn voor het aanleren van strategieën en methoden om de data te
analyseren
Wel:
- Veldnotities maken
- Aantekeningen opstellen en uitschrijven
- Veldnotities redigeren = corrigeren, uitbreiden of herschrijven
- Coderen
- Tekstmateriaal in een databestand opslaan
- Zoeken en opsporen
- Data linken
- Notities maken
- Aan inhoudsanalyse doen
- Data presenteren
- Conclusies trekken en verifiëren
- Theorieën construeren
- Grafische voorstellingen maken
- Rapporten schrijven
Niet: analyse
12.10.2 De meerwaarde van software voor kwalitatieve data-analyse
Meerwaarde voor aanwenden van software voor analyse van kwalitatieve data
- Consistentie: beter voorkomen dat je iets over het hoofd ziet f
- Snelheid
- Representatie: helpt bij visualiseren en verdiepen van gedachte over de data of de theorie
- Consolidering: oorspronkelijke data op 1 plaats bewaren, en zeer snel van de ene
intellectuele activiteit op de andere over te schakelen, en meer zelfs de data tegelijk te
bekijken
Gevaar: LUIHEID, gevaar op niet controleren
H13: Kwalitatieve analyse (Mortelmans)
Inleiding (1)
Veel verschillende manieren, wij gebruiken grounded theory
Dit vak biedt een voorbeeldtraject om te leren analyseren
Voor dit vak vrij strikt te volgen
In de toekomst desgevallend flexibeler toepassen, afhankelijk van de behoeften
De aanpak van data-analyse hangt af van het gekozen paradigma
3
, Bv. post-positivistisch, constructivistisch of kritisch
13.1 Benaderingen in de kwalitatieve analyse
13.1.1 Een gemeenschappelijke structuur in de kwalitatieve analyse?
Er zijn een aantal fasen die terugkomen in de meeste analytische benaderingen
Fase 1: Klaarmaken van het materiaal (digitaliseren)
o bv. transcriberen
Fase 2: Databeheer (materiaal goed ordenen) en eerste lezing transcripts
Fase 3: Afbreken (uiteenleggen, fragmentjes uitknippen)
o Data opsplitsen en niet relevante data wegfilteren
o Cf. metafoor van analyse van archeologische site
Fase 4: Opbouwen
o Data verbinden en aggregeren met als resultaat eerst concepten en thema’s
en daarna soms theorieën
Fase 5: Rapporteren
o Gebeurt vaak al tijdens de analyse
13.1.2 Een kort overzicht van analytische benaderingen
Narratieve analyse: niet zozeer de inhoud, maar hoe het verhaal verteld wordt is belangrijk
Focus op de formele structuur van een boodschap: niet enkel de sequens van de
gebeurtenissen, maar ook hoe het verteld wordt (de ‘plot’ van het verhaal)
Sterk gelijkend op conversatieanalyse
Kwalitatieve inhoudsanalyse: media-artikels, tv-programma's die worden uitgeschreven
Coderen en interpreteren van inhouden van teksten
In elk geval meer dan louter tellen van inhouden (i.e. kwantitatieve inhoudsanalyse)
(Kritische) discoursanalyse: taal creëert de werkelijkheid
Focus op hoe taal betekenissen creëert en zo de werkelijkheid construeert
Zie les hierover
Interpretatieve (fenomenologische) analyse: hoe geven mensen betekenis aan hun
omgeving?
Centrale onderzoeksvraag: Hoe geven mensen betekenis aan hun omgeving?
Concrete analytische aanpak lijkt sterk op grounded theory
Thematische analyse: light versie van wat wij doen, ook met coderen maar je vertrekt van
een veel minder coherent kader, welke thema's komen voor in de dataset. Gewoon welke
thema's niet veel gerichter dan dat.
Op zoek naar thema’s of ‘betekeniseenheden’
4
