2025-2026
BIOLOGISCHE PSYCHOLOGIE II
PROF. HELEVEN ELIEN
ALYSEE PEETERS
2E BA PSYCHOLOGIE
VUB
,Biologische psychologie II
Inleiding
Netwerkstructuren
VOORBEELDEN
Neuron A stuurt info via axon, overheen de synaps, naar
dendrieten van neuron B; basisch netwerk
+ = exciterende invloed
Basistoestand is extreem negatief; kortstondig positief dan actiepotentiaal; Alles of niets
o *Omdat als deze drempel lager zou liggen er veel te veel informatie zou doorkomen en dus
heel veel ruis. Het brein zou niet meer deftig een onderscheid kunnen maken tussen wat
echt belangrijk is en wat niet.
Negatief in rusttoestand kost energie, maar onderdrukt ruis: actiepotentiaal dat niet bedoelt was,
wordt niet verder doorgegeven
Convergentie: Divergentie:
Aantal neuronen daalt! Het aantal neuronen stijgt
kwantitatieve integratie; - Opsplitsen; vb: info
gemeenschappelijke evidentie voor moet naar Ce en Cortex
zelfde info: vb: fotoreceptoren bij - Versterken vb: een
schemering neuron die volledige
kwalitatieve integratie; spiergroep doet bewegen
verschillende soorten info Dezelfde info wordt niet op 1
bundelen: vb fotoreceptor + enkele plek verwerkt.
oogbeweging = waar is object?
Feedback
1
,Biologische psychologie II
Minimaliseren van ruis:
Neuron A doet B en C vuren
Negatieve projectie van neuron C naar A,
bemoeilijkt het vuren A, maakt kans op temporele summatie bij
B kleiner.
B zal waarschijnlijk ook info van andere neuronen moeten
krijgen om tot vuren te komen.
Feedforward
Minimaliseren van ruis:
Neuron A doet B en C vuren
Negatieve projectie van neuron C naar B,
bemoeilijkt het vuren B.
Grote activiteit in A zal, tot meer beperkte activiteit in B
leiden wanner C actief.
A kan bv zeer sensitief zijn zodat geen valse
negatieven worden geregistreerd.
Scherpe en doffe pijn
Feedforward komt voor in het pijnnetwerk:
A voelt druk, wordt in B gedetecteerd als scherpe pijn op
een nauwkeurige plek.
Functie = Waarschuwing!
C zal acute pijnregistratie dempen.
= Evolutionair adaptief
Neuron D is trager, minder gemyeliniseerd. Zal demping
van C op D opheffen zodat toch doffe, diffuse, zeurende pijn
wordt ervaren. Want constant die sterke pijn blijven ervaren is
niet nodig, maar pijn op zich wel.
Functie = Wees voorzichtig!
Onthoud: Biologische achtergrond van iets simpel als pijn, kan zeer complex zijn.
Laterale inhibitie
Minimaliseren van ruis
Eerste laag neuronen geeft excitatie informatie aan tweede laag.
Neuronen in eerste laag inhiberen elkaar.
Vb: spatiale nauwkeurigheid bij tastreceptoren om twee punten op
huid te onderscheiden. Lukt beter op handen vs rug. Winner
takes it all netwerk.
2
, Biologische psychologie II
Vb: Spatiale lokalisatie van geluid zonder zicht.
Axonen van rechter en linker oor geven beide
informatie aan neuronen (beige bollen) over het
horen van geluid.
Locatie van de bron van geluid, bepaald wanneer het
geluid toe komt aan elk oor. Specifiek neuron zal
vuren afhankelijk van het verschil in tijd tussen de
twee oren.
Relatief simpele netwerkstructuren kunnen worden ingezet voor uiteenlopende (complexe) functies!
Zelfde bouwstenen met andere architectuur kan tot heel andere functie leiden!
Hoofdstuk 1. Zicht
Het oog
Inleiding
Klassieke 5: horen, zien, voelen, ruiken, proeven basisch aangezien deze het meest opvallen (niet kunnen
zien bv).
Proprioceptie = op de hoogte zijn van de positie van je ledematen (minder bekend zintuig).
Evenwicht (= beweging van je lichaam t.o.v. zwaartekracht) en versnelling.
o zintuigen waar we ons bewust van zijn (klassieke 5) van een
groot deel v/d zintuigen zijn we ons niet bewust. (evenwicht en
positie ledenmaten).
Chemoceptie:
o vb. “Glomus caroticum” in halsslagader; zenuwknoopje dat het zuurstofgehalte in de
halsslagader monitort, checkt of er wel voldoende zuurstof naar de hersenen gaat, anders
krijgen we een verstikkingsreflex waardoor je naar adem hapt -> O²(, CO², pH).
o Vb. aanwezigheid van vetten aan ingang dunne darm
o Gevoel van voldoende gegeten.
Magnetoceptie: = aanvoelen van magnetisch veld van de aarde.
o Vissoorten kunnen navigeren op ingebouwd kompas
CASE STUDY: IAN WATERMAN
3
BIOLOGISCHE PSYCHOLOGIE II
PROF. HELEVEN ELIEN
ALYSEE PEETERS
2E BA PSYCHOLOGIE
VUB
,Biologische psychologie II
Inleiding
Netwerkstructuren
VOORBEELDEN
Neuron A stuurt info via axon, overheen de synaps, naar
dendrieten van neuron B; basisch netwerk
+ = exciterende invloed
Basistoestand is extreem negatief; kortstondig positief dan actiepotentiaal; Alles of niets
o *Omdat als deze drempel lager zou liggen er veel te veel informatie zou doorkomen en dus
heel veel ruis. Het brein zou niet meer deftig een onderscheid kunnen maken tussen wat
echt belangrijk is en wat niet.
Negatief in rusttoestand kost energie, maar onderdrukt ruis: actiepotentiaal dat niet bedoelt was,
wordt niet verder doorgegeven
Convergentie: Divergentie:
Aantal neuronen daalt! Het aantal neuronen stijgt
kwantitatieve integratie; - Opsplitsen; vb: info
gemeenschappelijke evidentie voor moet naar Ce en Cortex
zelfde info: vb: fotoreceptoren bij - Versterken vb: een
schemering neuron die volledige
kwalitatieve integratie; spiergroep doet bewegen
verschillende soorten info Dezelfde info wordt niet op 1
bundelen: vb fotoreceptor + enkele plek verwerkt.
oogbeweging = waar is object?
Feedback
1
,Biologische psychologie II
Minimaliseren van ruis:
Neuron A doet B en C vuren
Negatieve projectie van neuron C naar A,
bemoeilijkt het vuren A, maakt kans op temporele summatie bij
B kleiner.
B zal waarschijnlijk ook info van andere neuronen moeten
krijgen om tot vuren te komen.
Feedforward
Minimaliseren van ruis:
Neuron A doet B en C vuren
Negatieve projectie van neuron C naar B,
bemoeilijkt het vuren B.
Grote activiteit in A zal, tot meer beperkte activiteit in B
leiden wanner C actief.
A kan bv zeer sensitief zijn zodat geen valse
negatieven worden geregistreerd.
Scherpe en doffe pijn
Feedforward komt voor in het pijnnetwerk:
A voelt druk, wordt in B gedetecteerd als scherpe pijn op
een nauwkeurige plek.
Functie = Waarschuwing!
C zal acute pijnregistratie dempen.
= Evolutionair adaptief
Neuron D is trager, minder gemyeliniseerd. Zal demping
van C op D opheffen zodat toch doffe, diffuse, zeurende pijn
wordt ervaren. Want constant die sterke pijn blijven ervaren is
niet nodig, maar pijn op zich wel.
Functie = Wees voorzichtig!
Onthoud: Biologische achtergrond van iets simpel als pijn, kan zeer complex zijn.
Laterale inhibitie
Minimaliseren van ruis
Eerste laag neuronen geeft excitatie informatie aan tweede laag.
Neuronen in eerste laag inhiberen elkaar.
Vb: spatiale nauwkeurigheid bij tastreceptoren om twee punten op
huid te onderscheiden. Lukt beter op handen vs rug. Winner
takes it all netwerk.
2
, Biologische psychologie II
Vb: Spatiale lokalisatie van geluid zonder zicht.
Axonen van rechter en linker oor geven beide
informatie aan neuronen (beige bollen) over het
horen van geluid.
Locatie van de bron van geluid, bepaald wanneer het
geluid toe komt aan elk oor. Specifiek neuron zal
vuren afhankelijk van het verschil in tijd tussen de
twee oren.
Relatief simpele netwerkstructuren kunnen worden ingezet voor uiteenlopende (complexe) functies!
Zelfde bouwstenen met andere architectuur kan tot heel andere functie leiden!
Hoofdstuk 1. Zicht
Het oog
Inleiding
Klassieke 5: horen, zien, voelen, ruiken, proeven basisch aangezien deze het meest opvallen (niet kunnen
zien bv).
Proprioceptie = op de hoogte zijn van de positie van je ledematen (minder bekend zintuig).
Evenwicht (= beweging van je lichaam t.o.v. zwaartekracht) en versnelling.
o zintuigen waar we ons bewust van zijn (klassieke 5) van een
groot deel v/d zintuigen zijn we ons niet bewust. (evenwicht en
positie ledenmaten).
Chemoceptie:
o vb. “Glomus caroticum” in halsslagader; zenuwknoopje dat het zuurstofgehalte in de
halsslagader monitort, checkt of er wel voldoende zuurstof naar de hersenen gaat, anders
krijgen we een verstikkingsreflex waardoor je naar adem hapt -> O²(, CO², pH).
o Vb. aanwezigheid van vetten aan ingang dunne darm
o Gevoel van voldoende gegeten.
Magnetoceptie: = aanvoelen van magnetisch veld van de aarde.
o Vissoorten kunnen navigeren op ingebouwd kompas
CASE STUDY: IAN WATERMAN
3
