Jeugdcriminologie
SANNE VERMOESEN
, introductie jeugdcriminologie
1. Jeugdcriminaliteit als actueel en brandend vraagstuk
Wetten bescherming jongeren:
Wet dancings Minderjarigen -16 mogen niet zonder begeleiding in dancings komen
Jeugdbescherming Het betreft bijvoorbeeld het overtreden van de voorwaarden
opgelegd door de jeugdrechter (huisarrest, omgaan met bepaalde
jongere(n), verbod zich te begeven op een bepaalde plaats)
Leerplicht Leerplicht geldt van 6 - 18 jaar en betreft niet enkel schoolplicht
gezien huisonderwijs ook mogelijk is, de ouders moeten toezien op
de leerplicht van hun kind
Kapstok
Criminaliteit ne onveiligheid in onze samenleving
1) Onrust is van alle tijden
Chronocentrisme Als SL denken we vaak dat we voor het eerst met een bepaalde
problematiek worden geconfronteerd, terwijl dat dat niet noodzakelijk
zo is
à veronderstelling dat bepaalde tijdsperioden beter zijn dan andere
tijdsperiode
2) (Laat)Moderne risico maatschappij (Beck 1992)
= het risico en het beheersen ervan is bepalend geworden
§ Daling onvoorwaardelijk geloof in wetenschap & kennis
§ Productie welvaart < productie risico’s
§ Toenemend risicobewustzijn, MAAR dalende risicoacceptatie
3) Succesparadox
= hoe veiliger, welvarende en gezonder we worden, hoe panischer we reageren op het laatste stukje
tekort dat er nog is
4) Paradigmawissel
§ Van verzorgingsstaat à veiligheidsstaat
Verzorging Veiligheid
Bescherming staat centraal Risico& controle
• Jongeren die feiten plegen worden Interventies steunen op de reductie van
niet als verantwoordelijk beschouwd onveiligheid& onzekerheid
• Geen straffen maar maatregelen + vroegtijdige detectie van potentieel
om hun gedrag bij te sturen risicovol gedrag
à verantwoordelijkheid & veiliogheid staat
centraal
2
, § Van post-crime naar pre-crime samenleving (Lucia Zedner)
POST PRE
Misdaad& straf Risico& controle
Interventies steunen op een inbreuk tegen Interventies steunen op de reductie van
de (straf)wet onveiligheid& onzekerheid
+ vroegtijdige detectie van potentieel
risicovol gedrag
Focus ligt op risico’s en risicogroepen
à het archiveren & identificeren van
individuen& groepen die de veiligheid
potentieel in gevaar kunnen brengen
Pre-crime samenleving
Interventies steunen niet langer op een strafrechtelijke inbreuk, maar de reductie van veiligheidsrisico’s
staat centraal
Voorzorgspincipe
= we wachten niet tot de risico’s zich manifesteren, maar we proberen vroegtijdig in te grijpen, preventief
à men gaat ervan uit dat de risico’s onvoorzienbaar zijn = men wil bereid zijn op het onvoorzienbare
Verval onderscheid tussen repressie en preventie
à nieuw begrip: PREPRESSIE
= een proactieve repressie die bepaalde vormen van leven vroegtijdig de kop indrukt en poogt om te
buigen in de richting van gewenste levensvomen
• Anticiperen en ingrijpen op allerhande vormen van schade lang voor deze zich realiseren
• Laat toe om het leven en het gedrag van individuen te registreren, normaliseren, bij te sturen
en te voorkomen
à niet zonder gevaar:
• Er bestaan onvermijdelijk ‘vals-positieven’ en ‘vals negatieven’
• De vroegtijdige interventie zegt niets over de achter- en onderliggende veronderstellingen mbt het
gedrag van individuen
• Film Minority Report
= veronderstelt dat er geen alternatieve werelden zijn: dader heeft geen andere keuze dan het delict
te plegen
à film benadrukt het bestaan van afwijkende scenario’s, alternatieve werelden die binnen het
systeem worden gegenereerd
3
, Onze discussie over CT deint uit en gaat over reguleren van gedrag
1) We leven in een
Controlecultuur Cultuur waar risicoSL wordt toegepast op domein van preventie
Incidentencultuur Wanneer het dan toch faalt, nog meer brandend karakter van
vraagstukken waarmee we geconfronteerd worden
2) Gevoel van urgentie & morele paniek
= gecreëerd door media& politiek
§ Media rapporteert calamiteiten maar vergoten die heel hard uit (van een mug een olifant
maken)
§ Politici voelen zich gedwongen om daar meteen om in te gaan en hun beleid daarop aan te
passen, zonder dat de ernst en de oorzaken van de incidenten duidelijk zijn
à Creëeren een permanent gevoel van urgentie
= ontstaan bij het publiek de notie dat jeugdcriminaliteit actueel is
3) Populaire mythen ontstaan daardoor
= hardnekkige ideeën die in de SL leven en die versterkt worden door media& politici
§ Stijging
§ Begint steeds jonger
§ Wordt gewelddadiger
§ Etnisch gekleurd
= Het betekent niet per se dat het onwaar is, maar dat er ongenuanceerd over wordt gesproken.
Mensen kijken niet terug naar de cijfers of andere gegevens, waardoor ideeën steeds opnieuw
worden herhaald en versterkt. Dit ondermijnt de stem van criminologen en zorgt ervoor dat er niet
meer wordt geluisterd naar degenen die wél naar de cijfers kijken.
4) Beeld is niet eenduidig
5) Meerderheid is ‘relatief braaf’, niettemin
§ Verschillende soorten jeugdCT
§ Typische jeugdCT en ernstige (gedrags)problematiek
Jeugdcriminologie als wetenschap
Kruispuntwetenschap
o Dialectiek tussen normatieve en gedragswetenschappen
o Bewaken van fundamenteel democratische principes
Definitieproblemen in de criminologie
o Studiedomein is breder geworden
à niet alleen meer CT, maar ook leefbaarheid, overlast, waarden& normen reguleren het gedrag
o Criminologie tussen wetenschap en beleid: wat stoppen we er wel in en wat niet
4
SANNE VERMOESEN
, introductie jeugdcriminologie
1. Jeugdcriminaliteit als actueel en brandend vraagstuk
Wetten bescherming jongeren:
Wet dancings Minderjarigen -16 mogen niet zonder begeleiding in dancings komen
Jeugdbescherming Het betreft bijvoorbeeld het overtreden van de voorwaarden
opgelegd door de jeugdrechter (huisarrest, omgaan met bepaalde
jongere(n), verbod zich te begeven op een bepaalde plaats)
Leerplicht Leerplicht geldt van 6 - 18 jaar en betreft niet enkel schoolplicht
gezien huisonderwijs ook mogelijk is, de ouders moeten toezien op
de leerplicht van hun kind
Kapstok
Criminaliteit ne onveiligheid in onze samenleving
1) Onrust is van alle tijden
Chronocentrisme Als SL denken we vaak dat we voor het eerst met een bepaalde
problematiek worden geconfronteerd, terwijl dat dat niet noodzakelijk
zo is
à veronderstelling dat bepaalde tijdsperioden beter zijn dan andere
tijdsperiode
2) (Laat)Moderne risico maatschappij (Beck 1992)
= het risico en het beheersen ervan is bepalend geworden
§ Daling onvoorwaardelijk geloof in wetenschap & kennis
§ Productie welvaart < productie risico’s
§ Toenemend risicobewustzijn, MAAR dalende risicoacceptatie
3) Succesparadox
= hoe veiliger, welvarende en gezonder we worden, hoe panischer we reageren op het laatste stukje
tekort dat er nog is
4) Paradigmawissel
§ Van verzorgingsstaat à veiligheidsstaat
Verzorging Veiligheid
Bescherming staat centraal Risico& controle
• Jongeren die feiten plegen worden Interventies steunen op de reductie van
niet als verantwoordelijk beschouwd onveiligheid& onzekerheid
• Geen straffen maar maatregelen + vroegtijdige detectie van potentieel
om hun gedrag bij te sturen risicovol gedrag
à verantwoordelijkheid & veiliogheid staat
centraal
2
, § Van post-crime naar pre-crime samenleving (Lucia Zedner)
POST PRE
Misdaad& straf Risico& controle
Interventies steunen op een inbreuk tegen Interventies steunen op de reductie van
de (straf)wet onveiligheid& onzekerheid
+ vroegtijdige detectie van potentieel
risicovol gedrag
Focus ligt op risico’s en risicogroepen
à het archiveren & identificeren van
individuen& groepen die de veiligheid
potentieel in gevaar kunnen brengen
Pre-crime samenleving
Interventies steunen niet langer op een strafrechtelijke inbreuk, maar de reductie van veiligheidsrisico’s
staat centraal
Voorzorgspincipe
= we wachten niet tot de risico’s zich manifesteren, maar we proberen vroegtijdig in te grijpen, preventief
à men gaat ervan uit dat de risico’s onvoorzienbaar zijn = men wil bereid zijn op het onvoorzienbare
Verval onderscheid tussen repressie en preventie
à nieuw begrip: PREPRESSIE
= een proactieve repressie die bepaalde vormen van leven vroegtijdig de kop indrukt en poogt om te
buigen in de richting van gewenste levensvomen
• Anticiperen en ingrijpen op allerhande vormen van schade lang voor deze zich realiseren
• Laat toe om het leven en het gedrag van individuen te registreren, normaliseren, bij te sturen
en te voorkomen
à niet zonder gevaar:
• Er bestaan onvermijdelijk ‘vals-positieven’ en ‘vals negatieven’
• De vroegtijdige interventie zegt niets over de achter- en onderliggende veronderstellingen mbt het
gedrag van individuen
• Film Minority Report
= veronderstelt dat er geen alternatieve werelden zijn: dader heeft geen andere keuze dan het delict
te plegen
à film benadrukt het bestaan van afwijkende scenario’s, alternatieve werelden die binnen het
systeem worden gegenereerd
3
, Onze discussie over CT deint uit en gaat over reguleren van gedrag
1) We leven in een
Controlecultuur Cultuur waar risicoSL wordt toegepast op domein van preventie
Incidentencultuur Wanneer het dan toch faalt, nog meer brandend karakter van
vraagstukken waarmee we geconfronteerd worden
2) Gevoel van urgentie & morele paniek
= gecreëerd door media& politiek
§ Media rapporteert calamiteiten maar vergoten die heel hard uit (van een mug een olifant
maken)
§ Politici voelen zich gedwongen om daar meteen om in te gaan en hun beleid daarop aan te
passen, zonder dat de ernst en de oorzaken van de incidenten duidelijk zijn
à Creëeren een permanent gevoel van urgentie
= ontstaan bij het publiek de notie dat jeugdcriminaliteit actueel is
3) Populaire mythen ontstaan daardoor
= hardnekkige ideeën die in de SL leven en die versterkt worden door media& politici
§ Stijging
§ Begint steeds jonger
§ Wordt gewelddadiger
§ Etnisch gekleurd
= Het betekent niet per se dat het onwaar is, maar dat er ongenuanceerd over wordt gesproken.
Mensen kijken niet terug naar de cijfers of andere gegevens, waardoor ideeën steeds opnieuw
worden herhaald en versterkt. Dit ondermijnt de stem van criminologen en zorgt ervoor dat er niet
meer wordt geluisterd naar degenen die wél naar de cijfers kijken.
4) Beeld is niet eenduidig
5) Meerderheid is ‘relatief braaf’, niettemin
§ Verschillende soorten jeugdCT
§ Typische jeugdCT en ernstige (gedrags)problematiek
Jeugdcriminologie als wetenschap
Kruispuntwetenschap
o Dialectiek tussen normatieve en gedragswetenschappen
o Bewaken van fundamenteel democratische principes
Definitieproblemen in de criminologie
o Studiedomein is breder geworden
à niet alleen meer CT, maar ook leefbaarheid, overlast, waarden& normen reguleren het gedrag
o Criminologie tussen wetenschap en beleid: wat stoppen we er wel in en wat niet
4
