Revalidatiewetenschappen & kinesitherapie
Hoofdstuk 1 : de grondslagen van de kinesitherapie
De 3 termen uit de richting :
• Revalidatie/rehabilitation : een proces van herstel van de mogelijkheden van een
individu om te leven en te werken op een zo normaal mogelijke manier na een
ziekte/letsel
→ doel : autonomie herwinnen, vaardigheden worden aangeleerd/opnieuw aangeleerd die
nodig zijn voor het dagelijkse leven
• Wetenschap : de systematisch verkregen, geordende en verifieerbare menselijke kennis
• Kinesitherapie/physiotherapy(UK)/physical therapy (US) : therapie die gericht is op
beweging
→ doel : de functionaliteit en de beweging verbeteren, onderhouden of herstellen
Stelsels binnen de revalidatie :
- Beenderstelsel
- Spierstelsel
→ musculoskeletaal stelsel
- Ademhalingsstelsel
- Bloedvatenstelsel
- Verteringstelsel
- Zenuwstelsel
- Huid
- Voortplanting stelsel
- Urinestelsel
- Hormoonstelsel
- lymfestelsel
Interventiedomeinen in de kinesitherapie :
• musculo-sketale aandoeningen (MSS)
o orthopedische aandoeningen bv.: prothesen
o traumatische aandoeningen bv.: na letsels
o reumatische aandoeningen bv.: botziekten
• cardiovasculaire aandoeningen
• respiratoire aandoeningen
• neurologische aandoeningen
• pediatrie
• geriatrie
• uro-gyneaecologie
• psychiatrie
1
, Revalidatiewetenschappen & kinesitherapie
De geschiedenis van de kinesitherapie :
→ Kennis van de geschiedenis is belangrijk om kritisch te blijven tegenover hypes en trends
binnen revalidatie : “Those who fail to learn from history are doomed to repeat it.” –
Winston Churchill
de oudheid :
Hippocrates & Galenus : gebruikten manuele technieken om patiënten te behandelen
Dus : waren al overtuigd van het gebruik van massage, mobilisaties en manuele technieken bij
het herstelproces van patiënten
→ Hippocratische-Galenische opvattingen van de menselijke
fysiologie leefden door tot begin 19de eeuw
1800-1900 : van observeren/empirie naar wetenschap
→ overgang van ervaringsgeneeskunde naar wetenschappelijke geneeskunde :
- Bestuderen van waargenomen feiten (hospitalen)
- Laboratorium geneeskunde (micro-organismen)
- Huisartsgeneeskunde
- Internationale congressen
Andere belangrijke ontdekkingen rond 1900 :
- Röntgenstralen
- Bloedgroepen
- Electrocardiogram
- Kennis over immunologie, endocrinologie, anesthesie, vitaminen,...
Medische gymnastiek en mechanotherapie :
MEDISCHE GYMNASTIEK :
Per Ling (1776-1839) :
- Zweedse gymnastiek (groep gymnastiek), Zweedse massage, Zweedse bank
- Combnatie van Chinese gevechtssport en Zweedse massagetechnieken
Voordeel : één instructeur kon grote groepen behandelen
Gustav Zander (1835-1920) :
- Ontwikkelde mechanische oefentoestellen : mechanotherapie
= In de tijd van ‘alles zal opgelost worden met machines’
- Zanderinstituten = mechano therapie : voorloper van fitnesscentra
- Bedacht de zandertoestellen
→ onderscheid tussen actieve en passieve toestellen
2
, Revalidatiewetenschappen & kinesitherapie
Actieve & passieve toestellen (verschillende klassen) :
• Actieve toestellen (werkend met de kracht van de patiënt) :
o A-klasse = bovenste lidmaat (12 toestellen)
o B-klasse = onderste lidmaat (13 toestellen)
o C-klasse = romp (11 toestellen)
• Passieve toestellen (werkend met de kracht van een motor)
o D-klasse = evenwicht op paard
o E-klasse = passieve bewegingen
o F-klasse = trillingen
o G-klasse = percussies
o H-klasse = massage
o J-klasse = wrijven
o K-klasse = strekken en rekken
o L-klasse = combinatie (actief en passief)
ste
Begin 20 eeuw :
→ ontstaan van 4 grote therapievormen :
- Medische gymnastiek
- Mechanotherapie
- Elektrotherapie
- Fysiotherapie
De eerste wereldoorlog :
- Veel gekwetste soldaten
- Voor de eerste wereldoorlog = bijna niets van revalidatie in België
Na WOI : ontwikkeling van revalidatiecentra :
- In de Panne : dicht bij het front
- Normandië : soldaten keerden niet terug naar het front
→ Focus op functionele revalidatie : omscholing naar andere beroepen
Dus :
- Na WOI : toepassen van Zweedse gymnastiek
Maar : alle toestellen van Zander waren van staal → probleem, want : staal was nodig voor
wapens tijdens de oorlog
Dus : men ging stukjes touw en katrollen aan elkaar knopen, zo werden de Zandertoestellen
gemaakt
Bv.: de basis van alle toestellen van de basicfit zijn oorspronkelijk van de Zandertoestellen
3
, Revalidatiewetenschappen & kinesitherapie
Vandaag de dag (nu) :
→ Technologie, sensors en digitalisatie :
- Gebruik van mobiele apps, sensoren en digitale platformen
- Kritische evaluatie van de meerwaarde voor de behandeling
- Verschillende communicatiekanalen voor jong en oud
Nieuwe technieken bv.: telerevalidatie : een vorm van revalidatie waarbij patiënten thuis
oefenen met begeleiding op afstand via een online platform
- Sterke opkomst na de coronacrisis
- Videoconsultaties
mHealthBelgium :
- Belgische controle – en validatieorgaan
- Evalueert medische apps op nut, veiligheid en waarde
- Bepaalt eventuele subsidies
Maar : doel blijft steeds : het functioneel beter maken van de patiënt
Van biomedisch naar psychosociaal model :
Het biomedisch model :
- Oud model
- Focus uitsluitend op ziekte of letsel
- Zeer objectief, maar : beperkt
Het bio psychosociaal model :
- Multi fractioneel
- Houdt rekening met : biologische factoren, psychologische factoren en sociale – en
omgevingsfactoren
Belangrijk : kijken naar de mens & niet enkel naar de omgeving
- Want : als je niet kijkt naar de mens, mis je heel wat informatie
4
Hoofdstuk 1 : de grondslagen van de kinesitherapie
De 3 termen uit de richting :
• Revalidatie/rehabilitation : een proces van herstel van de mogelijkheden van een
individu om te leven en te werken op een zo normaal mogelijke manier na een
ziekte/letsel
→ doel : autonomie herwinnen, vaardigheden worden aangeleerd/opnieuw aangeleerd die
nodig zijn voor het dagelijkse leven
• Wetenschap : de systematisch verkregen, geordende en verifieerbare menselijke kennis
• Kinesitherapie/physiotherapy(UK)/physical therapy (US) : therapie die gericht is op
beweging
→ doel : de functionaliteit en de beweging verbeteren, onderhouden of herstellen
Stelsels binnen de revalidatie :
- Beenderstelsel
- Spierstelsel
→ musculoskeletaal stelsel
- Ademhalingsstelsel
- Bloedvatenstelsel
- Verteringstelsel
- Zenuwstelsel
- Huid
- Voortplanting stelsel
- Urinestelsel
- Hormoonstelsel
- lymfestelsel
Interventiedomeinen in de kinesitherapie :
• musculo-sketale aandoeningen (MSS)
o orthopedische aandoeningen bv.: prothesen
o traumatische aandoeningen bv.: na letsels
o reumatische aandoeningen bv.: botziekten
• cardiovasculaire aandoeningen
• respiratoire aandoeningen
• neurologische aandoeningen
• pediatrie
• geriatrie
• uro-gyneaecologie
• psychiatrie
1
, Revalidatiewetenschappen & kinesitherapie
De geschiedenis van de kinesitherapie :
→ Kennis van de geschiedenis is belangrijk om kritisch te blijven tegenover hypes en trends
binnen revalidatie : “Those who fail to learn from history are doomed to repeat it.” –
Winston Churchill
de oudheid :
Hippocrates & Galenus : gebruikten manuele technieken om patiënten te behandelen
Dus : waren al overtuigd van het gebruik van massage, mobilisaties en manuele technieken bij
het herstelproces van patiënten
→ Hippocratische-Galenische opvattingen van de menselijke
fysiologie leefden door tot begin 19de eeuw
1800-1900 : van observeren/empirie naar wetenschap
→ overgang van ervaringsgeneeskunde naar wetenschappelijke geneeskunde :
- Bestuderen van waargenomen feiten (hospitalen)
- Laboratorium geneeskunde (micro-organismen)
- Huisartsgeneeskunde
- Internationale congressen
Andere belangrijke ontdekkingen rond 1900 :
- Röntgenstralen
- Bloedgroepen
- Electrocardiogram
- Kennis over immunologie, endocrinologie, anesthesie, vitaminen,...
Medische gymnastiek en mechanotherapie :
MEDISCHE GYMNASTIEK :
Per Ling (1776-1839) :
- Zweedse gymnastiek (groep gymnastiek), Zweedse massage, Zweedse bank
- Combnatie van Chinese gevechtssport en Zweedse massagetechnieken
Voordeel : één instructeur kon grote groepen behandelen
Gustav Zander (1835-1920) :
- Ontwikkelde mechanische oefentoestellen : mechanotherapie
= In de tijd van ‘alles zal opgelost worden met machines’
- Zanderinstituten = mechano therapie : voorloper van fitnesscentra
- Bedacht de zandertoestellen
→ onderscheid tussen actieve en passieve toestellen
2
, Revalidatiewetenschappen & kinesitherapie
Actieve & passieve toestellen (verschillende klassen) :
• Actieve toestellen (werkend met de kracht van de patiënt) :
o A-klasse = bovenste lidmaat (12 toestellen)
o B-klasse = onderste lidmaat (13 toestellen)
o C-klasse = romp (11 toestellen)
• Passieve toestellen (werkend met de kracht van een motor)
o D-klasse = evenwicht op paard
o E-klasse = passieve bewegingen
o F-klasse = trillingen
o G-klasse = percussies
o H-klasse = massage
o J-klasse = wrijven
o K-klasse = strekken en rekken
o L-klasse = combinatie (actief en passief)
ste
Begin 20 eeuw :
→ ontstaan van 4 grote therapievormen :
- Medische gymnastiek
- Mechanotherapie
- Elektrotherapie
- Fysiotherapie
De eerste wereldoorlog :
- Veel gekwetste soldaten
- Voor de eerste wereldoorlog = bijna niets van revalidatie in België
Na WOI : ontwikkeling van revalidatiecentra :
- In de Panne : dicht bij het front
- Normandië : soldaten keerden niet terug naar het front
→ Focus op functionele revalidatie : omscholing naar andere beroepen
Dus :
- Na WOI : toepassen van Zweedse gymnastiek
Maar : alle toestellen van Zander waren van staal → probleem, want : staal was nodig voor
wapens tijdens de oorlog
Dus : men ging stukjes touw en katrollen aan elkaar knopen, zo werden de Zandertoestellen
gemaakt
Bv.: de basis van alle toestellen van de basicfit zijn oorspronkelijk van de Zandertoestellen
3
, Revalidatiewetenschappen & kinesitherapie
Vandaag de dag (nu) :
→ Technologie, sensors en digitalisatie :
- Gebruik van mobiele apps, sensoren en digitale platformen
- Kritische evaluatie van de meerwaarde voor de behandeling
- Verschillende communicatiekanalen voor jong en oud
Nieuwe technieken bv.: telerevalidatie : een vorm van revalidatie waarbij patiënten thuis
oefenen met begeleiding op afstand via een online platform
- Sterke opkomst na de coronacrisis
- Videoconsultaties
mHealthBelgium :
- Belgische controle – en validatieorgaan
- Evalueert medische apps op nut, veiligheid en waarde
- Bepaalt eventuele subsidies
Maar : doel blijft steeds : het functioneel beter maken van de patiënt
Van biomedisch naar psychosociaal model :
Het biomedisch model :
- Oud model
- Focus uitsluitend op ziekte of letsel
- Zeer objectief, maar : beperkt
Het bio psychosociaal model :
- Multi fractioneel
- Houdt rekening met : biologische factoren, psychologische factoren en sociale – en
omgevingsfactoren
Belangrijk : kijken naar de mens & niet enkel naar de omgeving
- Want : als je niet kijkt naar de mens, mis je heel wat informatie
4
