Radiologie samenvatting
Hoofdstuk 2
X-stralen
- Hoog frequente elektromagentische golven
- Geproduceerd in een RX tube
- Hoge energetische elecrtonen interactie met materie
- Projectie van differentiele transmissie van de primaire XR straal door anatomisch weefsel
o Grootte van object op projecties hangt af van de orientatie relatief tot de detectie plane
- Diagnostische referentie niveaus (DRL)
o Radiologische onderzoek zit in de 3e kwartiel van de dosis distributie
o Dosis van RX hangt af van BMI, type detector, type RX systeem en de instellingen
o Nationale DRL’s bestaan voor standaard radiologie, computer tomografie, beeld geleide
en interventie procedures
o DRL = geeft indicatie van verwachte radiatie dosis bij een normale patiënt met RX
procedure
o DRL = GEEN dosis limieten
Echografie
- Sonografie
o Niet invasief, niet pijnlijk
o Echografische golven
§ Frequenties zijn hoger dan upper limit van humane gehoor (20kHz) à 1-20MHz
o Beelden van organen, bloedvaten, zacht weefsel
- Basische echografische principes
o Transducer straalt een echografische signaal uit
, o Transducer luistert voor de echo, gegenereerd door structuren dat de golven
tegenkomen
o Echo omgevormd naar een beeld gebaseerd op karakteristieken van echo: timing,
amplitude, frequentie
- Echografie interactie met weefsel
o Reflectie – reflectie naar transducer
o Absorptie – geabsorbeerd door weefsel en energie omgezet naar warmte
o Verstrooiing – golven gereflecteerd in verschillende richtingen
o Refractie – richting van golven veranderen
o Elk type weefsel heeft een specifieke impedantie – een resistentie van de propagatie van
geluid die afhangt van weefsel densiteit en de snelheid van geluid in het weefsel
§ Hoeveelheid gegenereerde reflectie hangt af van verschillen in impedantie
tussen weefsels
o Hyperechogeen
§ Sterke echo, helder op scherm
§ Eg. Corticaal bot à geeft akoustische schaduw
o Hypo-echogeen
§ Zwakke echo, donker op scherm
§ Eg. Urinaire blaas gevuld met hypoechogene vocht
o Iso-echogeen
§ Echo gelijkaardig aan structuren errond
- Sterktes en zwakten
o Verschilt met verschillende toepassingen – vergeleken met CT en MRI
CT scan
- Componenten van CT scan
o RX buis
o Detectoren sensitief voor X-stralen (staan aan overkant van RX bron)
o Computer
- Beelden zijn gegenereerd met zelfde principe als in RX, maar RX roteert rond het portaal (RX
gebruikt een vaste tube)
- Tijdens CT examinatie
o Patiënt ligt op bed die door de tube beweegt, RX tube draait errond
, o Afhangend van indicatie: oraal, IV of contrast middel toegediend
- Spatiele resolutie à voordeel van CT, goeie differentiatie tussen aanliggende structuren met
verschillende densiteiten
- Patiënt gerelateerde artefacten
o Bewegingsartifacten à beweging tijdens opname = blurry en strepen
o Kledij/juwelen artifacten à extracorporaal identificatie maar moeilijke interpretatie
, o Klinisch belang – belangrijk dat patiënten stil kunnen liggen voor het onderzoek à
belangrijk bij pediatrische, verwarde patiënten
Magnetisch resonantie MRI
- Niet invasief met sterke magnetische velden, 3 delen:
o Hoofd magneet (B0)
o Gradient spoelen
o Radiofrequentie spoelen
- Medisch MRI à vaak 1,5T en 3,0T
- Contraindicaties of restricties
o Claustrofobie
o Ferromagnetisch metaal in lichaam
o Pacemakers, electronische implantaten
- Veiligheid en toegangsbeperking
o Magneet is altijd AAN
o B0 is altijd actief à nooit naar veld gaan met ferromagnetisch object
§ Attraction force zal het object door de hoofd magneet trekken met een
ongecontroleerbare kracht = projectile/missle effect
§ Incidenten zoals deze kan mensen doden à strenge regels rond MRI
o Patiënt moet altijd alle metale objecten verwijderen – soms gebruikt radiologie afdeling
ferromagnetische detectoren
§ Ferromagnetisch à ijzer, kobalt, nikkel, legeringen/alloys
- Gradient spoelen worden gebruikt voor spatiele informatie en produceert verschillende
magnetische velden tijdens beeldvorming
o Variaties in magnetische velden laat de spoelen vibreren = luid geluid
§ Patiënt moet altijd gehoor bescherming dragen
§ MRI = 130dB
- MRI contrast agents
o Meestal gebaseerd op gadoliniumchelaten à uitgescheden door de nieren
o Nefrogene systemische fibrose (NSF)
§ Gadolinium kan een late inflammatoire en fibrotische ziekte van weefsels bij
mensen met een slechte nier functie uitlokken
§ Belangrijk om te screenen voor nier dysfunctie voor Gd administratie
§ Voor en nadelen bepalen voor contrast injectie
Hoofdstuk 2
X-stralen
- Hoog frequente elektromagentische golven
- Geproduceerd in een RX tube
- Hoge energetische elecrtonen interactie met materie
- Projectie van differentiele transmissie van de primaire XR straal door anatomisch weefsel
o Grootte van object op projecties hangt af van de orientatie relatief tot de detectie plane
- Diagnostische referentie niveaus (DRL)
o Radiologische onderzoek zit in de 3e kwartiel van de dosis distributie
o Dosis van RX hangt af van BMI, type detector, type RX systeem en de instellingen
o Nationale DRL’s bestaan voor standaard radiologie, computer tomografie, beeld geleide
en interventie procedures
o DRL = geeft indicatie van verwachte radiatie dosis bij een normale patiënt met RX
procedure
o DRL = GEEN dosis limieten
Echografie
- Sonografie
o Niet invasief, niet pijnlijk
o Echografische golven
§ Frequenties zijn hoger dan upper limit van humane gehoor (20kHz) à 1-20MHz
o Beelden van organen, bloedvaten, zacht weefsel
- Basische echografische principes
o Transducer straalt een echografische signaal uit
, o Transducer luistert voor de echo, gegenereerd door structuren dat de golven
tegenkomen
o Echo omgevormd naar een beeld gebaseerd op karakteristieken van echo: timing,
amplitude, frequentie
- Echografie interactie met weefsel
o Reflectie – reflectie naar transducer
o Absorptie – geabsorbeerd door weefsel en energie omgezet naar warmte
o Verstrooiing – golven gereflecteerd in verschillende richtingen
o Refractie – richting van golven veranderen
o Elk type weefsel heeft een specifieke impedantie – een resistentie van de propagatie van
geluid die afhangt van weefsel densiteit en de snelheid van geluid in het weefsel
§ Hoeveelheid gegenereerde reflectie hangt af van verschillen in impedantie
tussen weefsels
o Hyperechogeen
§ Sterke echo, helder op scherm
§ Eg. Corticaal bot à geeft akoustische schaduw
o Hypo-echogeen
§ Zwakke echo, donker op scherm
§ Eg. Urinaire blaas gevuld met hypoechogene vocht
o Iso-echogeen
§ Echo gelijkaardig aan structuren errond
- Sterktes en zwakten
o Verschilt met verschillende toepassingen – vergeleken met CT en MRI
CT scan
- Componenten van CT scan
o RX buis
o Detectoren sensitief voor X-stralen (staan aan overkant van RX bron)
o Computer
- Beelden zijn gegenereerd met zelfde principe als in RX, maar RX roteert rond het portaal (RX
gebruikt een vaste tube)
- Tijdens CT examinatie
o Patiënt ligt op bed die door de tube beweegt, RX tube draait errond
, o Afhangend van indicatie: oraal, IV of contrast middel toegediend
- Spatiele resolutie à voordeel van CT, goeie differentiatie tussen aanliggende structuren met
verschillende densiteiten
- Patiënt gerelateerde artefacten
o Bewegingsartifacten à beweging tijdens opname = blurry en strepen
o Kledij/juwelen artifacten à extracorporaal identificatie maar moeilijke interpretatie
, o Klinisch belang – belangrijk dat patiënten stil kunnen liggen voor het onderzoek à
belangrijk bij pediatrische, verwarde patiënten
Magnetisch resonantie MRI
- Niet invasief met sterke magnetische velden, 3 delen:
o Hoofd magneet (B0)
o Gradient spoelen
o Radiofrequentie spoelen
- Medisch MRI à vaak 1,5T en 3,0T
- Contraindicaties of restricties
o Claustrofobie
o Ferromagnetisch metaal in lichaam
o Pacemakers, electronische implantaten
- Veiligheid en toegangsbeperking
o Magneet is altijd AAN
o B0 is altijd actief à nooit naar veld gaan met ferromagnetisch object
§ Attraction force zal het object door de hoofd magneet trekken met een
ongecontroleerbare kracht = projectile/missle effect
§ Incidenten zoals deze kan mensen doden à strenge regels rond MRI
o Patiënt moet altijd alle metale objecten verwijderen – soms gebruikt radiologie afdeling
ferromagnetische detectoren
§ Ferromagnetisch à ijzer, kobalt, nikkel, legeringen/alloys
- Gradient spoelen worden gebruikt voor spatiele informatie en produceert verschillende
magnetische velden tijdens beeldvorming
o Variaties in magnetische velden laat de spoelen vibreren = luid geluid
§ Patiënt moet altijd gehoor bescherming dragen
§ MRI = 130dB
- MRI contrast agents
o Meestal gebaseerd op gadoliniumchelaten à uitgescheden door de nieren
o Nefrogene systemische fibrose (NSF)
§ Gadolinium kan een late inflammatoire en fibrotische ziekte van weefsels bij
mensen met een slechte nier functie uitlokken
§ Belangrijk om te screenen voor nier dysfunctie voor Gd administratie
§ Voor en nadelen bepalen voor contrast injectie
