Evenwicht Neuro
Deel 1: Anatomie en Fysiologie van het Evenwicht
Anatomie
Het Oor
• Het oor bestaat uit drie delen:
o Buitenoor: Oorschelp en gehoorgang.
o Middenoor: Trommelvlies en gehoorbeentjes (hamer,
aambeeld, stijgbeugel).
o Binnenoor: Bevat het slakkenhuis (cochlea) voor het
gehoor en het vestibulaire systeem (evenwichtsorgaan).
Het Evenwichtsorgaan (Vestibulair Systeem)
• Gelegen in het rotsbeen (pars petrosa van het temporale bot).
• Structuur: Bestaat uit een benig labyrint gevuld met perilymfe en een vliezig
labyrint daarbinnen gevuld met endolymfe.
• Onderdelen:
o Drie halfcirkelvormige kanalen (semicirculaire kanalen):
§ Anterior (voorste)
§ Posterior (achterste)
§ Lateraal (horizontaal)
o Twee otolietorganen:
§ Utriculus
§ Sacculus
o Verbindingen:
§ Ductus endolymfaticus en saccus endolymfaticus (voor
endolymfe-regulatie).
§ Verbonden met de cochlea via de ductus reuniens.
1
,Fysiologie:
De Zintuigcellen
• De functionele eenheid van het evenwichtsorgaan.
• Gelegen in de crista ampullaris (in de verdikkingen van de kanalen, de
ampullae) en de maculae (in utriculus en sacculus).
• Structuur:
o Stereocilia: Meerdere kleine trilhaartjes.
o Kinocilium: Eén groot trilhaar.
• Werking (Polarisatie):
o Buiging van stereocilia naar het kinocilium toe → Depolarisatie
(excitatie/stimulatie) → Toename actiepotentialen.
o Buiging van stereocilia van het kinocilium af → Hyperpolarisatie
(inhibitie/remming) → Afname actiepotentialen.
• Er zijn twee typen haarcellen: Type I (flesvormig) en Type II (cilindrisch).
2
,De halfcirkelvormige kanalen
• Detectie van Draaiversnelling
• De halfcirkelvormige kanalen detecteren rotatoire
versnellingen (hoofddraaiingen).
• Oriëntatie:
o Het horizontale kanaal ligt onder een hoek van 30° t.o.v. het horizontale
vlak.
o De verticale kanalen (anterior en posterior) staan loodrecht op elkaar
en maken een hoek van 45° met het frontale vlak.
• Push-Pull Principe: De kanalen werken in paren.
o Linker en rechter horizontaal kanaal vormen een paar.
o Linker anterior en rechter posterior vormen een paar (LARP).
o Rechter anterior en linker posterior vormen een paar (RALP).
o Bij rotatie wordt de ene kant gestimuleerd (excitatie) en de andere kant
geremd (inhibitie).
• Mechanisme:
o Bij draaiing van het hoofd blijft de endolymfe door traagheid achter.
o Dit zorgt voor een relatieve stroom van endolymfe in de
tegenovergestelde richting van de hoofdbeweging.
o Deze stroom duwt tegen de cupula (gelatineuze massa in de ampulla),
waardoor de haarcellen buigen.
Horizontaal halfcirkelvormig kanaal
• Werking
o Cupula is massa met uitlopers van haarcellen
§ Kan bewegen
§ Bij bewegen van hoofd
§ Vloeistof in de cupula heeft een traagheid en blijft
dus even stilstaan wnr de cupula zelf wel beweegt
• Als we dit in wijzerzin proberen draaien
o Cupula wilt mee wijzerzin
o Traagheid werkt tegen
o Cupula beweegt naar utriculus (tegenwijzerzin)
3
, De Otolietorganen
• Detectie van Lineaire Versnelling en Zwaartekracht
• De maculae in de utriculus en sacculus detecteren lineaire versnellingen en
de positie t.o.v. de zwaartekracht.
• Structuur: Haarcellen zijn bedekt met een gelatineuze laag waarop
calciumcarbonaatkristallen (otolieten of otoconia) liggen. Deze kristallen
geven massa/traagheid.
• Utriculus: Ligt horizontaal. Detecteert horizontale versnellingen (bijv. auto
optrekken) en tilt van het hoofd.
• Sacculus: Ligt verticaal. Detecteert verticale versnellingen (bijv. lift).
• Werking:
o Bij beweging of kanteling verschuift de zware otolietenlaag t.o.v. de
onderlaag.
o Hierdoor buigen de haarcellen.
o De vectoriële optelling van zwaartekracht (g) en versnelling (v) bepaalt
de stimulus.
Reflexbanen
Vestibulaire reflexbanen
• Vestibulo-oculomotorische baan
o Tss verstibulair systeem en ogen
• Vestibulo-spinale baan
o Tss vestibulair systeem en spieren van de houding (rug en
extremiteiten)
4
Deel 1: Anatomie en Fysiologie van het Evenwicht
Anatomie
Het Oor
• Het oor bestaat uit drie delen:
o Buitenoor: Oorschelp en gehoorgang.
o Middenoor: Trommelvlies en gehoorbeentjes (hamer,
aambeeld, stijgbeugel).
o Binnenoor: Bevat het slakkenhuis (cochlea) voor het
gehoor en het vestibulaire systeem (evenwichtsorgaan).
Het Evenwichtsorgaan (Vestibulair Systeem)
• Gelegen in het rotsbeen (pars petrosa van het temporale bot).
• Structuur: Bestaat uit een benig labyrint gevuld met perilymfe en een vliezig
labyrint daarbinnen gevuld met endolymfe.
• Onderdelen:
o Drie halfcirkelvormige kanalen (semicirculaire kanalen):
§ Anterior (voorste)
§ Posterior (achterste)
§ Lateraal (horizontaal)
o Twee otolietorganen:
§ Utriculus
§ Sacculus
o Verbindingen:
§ Ductus endolymfaticus en saccus endolymfaticus (voor
endolymfe-regulatie).
§ Verbonden met de cochlea via de ductus reuniens.
1
,Fysiologie:
De Zintuigcellen
• De functionele eenheid van het evenwichtsorgaan.
• Gelegen in de crista ampullaris (in de verdikkingen van de kanalen, de
ampullae) en de maculae (in utriculus en sacculus).
• Structuur:
o Stereocilia: Meerdere kleine trilhaartjes.
o Kinocilium: Eén groot trilhaar.
• Werking (Polarisatie):
o Buiging van stereocilia naar het kinocilium toe → Depolarisatie
(excitatie/stimulatie) → Toename actiepotentialen.
o Buiging van stereocilia van het kinocilium af → Hyperpolarisatie
(inhibitie/remming) → Afname actiepotentialen.
• Er zijn twee typen haarcellen: Type I (flesvormig) en Type II (cilindrisch).
2
,De halfcirkelvormige kanalen
• Detectie van Draaiversnelling
• De halfcirkelvormige kanalen detecteren rotatoire
versnellingen (hoofddraaiingen).
• Oriëntatie:
o Het horizontale kanaal ligt onder een hoek van 30° t.o.v. het horizontale
vlak.
o De verticale kanalen (anterior en posterior) staan loodrecht op elkaar
en maken een hoek van 45° met het frontale vlak.
• Push-Pull Principe: De kanalen werken in paren.
o Linker en rechter horizontaal kanaal vormen een paar.
o Linker anterior en rechter posterior vormen een paar (LARP).
o Rechter anterior en linker posterior vormen een paar (RALP).
o Bij rotatie wordt de ene kant gestimuleerd (excitatie) en de andere kant
geremd (inhibitie).
• Mechanisme:
o Bij draaiing van het hoofd blijft de endolymfe door traagheid achter.
o Dit zorgt voor een relatieve stroom van endolymfe in de
tegenovergestelde richting van de hoofdbeweging.
o Deze stroom duwt tegen de cupula (gelatineuze massa in de ampulla),
waardoor de haarcellen buigen.
Horizontaal halfcirkelvormig kanaal
• Werking
o Cupula is massa met uitlopers van haarcellen
§ Kan bewegen
§ Bij bewegen van hoofd
§ Vloeistof in de cupula heeft een traagheid en blijft
dus even stilstaan wnr de cupula zelf wel beweegt
• Als we dit in wijzerzin proberen draaien
o Cupula wilt mee wijzerzin
o Traagheid werkt tegen
o Cupula beweegt naar utriculus (tegenwijzerzin)
3
, De Otolietorganen
• Detectie van Lineaire Versnelling en Zwaartekracht
• De maculae in de utriculus en sacculus detecteren lineaire versnellingen en
de positie t.o.v. de zwaartekracht.
• Structuur: Haarcellen zijn bedekt met een gelatineuze laag waarop
calciumcarbonaatkristallen (otolieten of otoconia) liggen. Deze kristallen
geven massa/traagheid.
• Utriculus: Ligt horizontaal. Detecteert horizontale versnellingen (bijv. auto
optrekken) en tilt van het hoofd.
• Sacculus: Ligt verticaal. Detecteert verticale versnellingen (bijv. lift).
• Werking:
o Bij beweging of kanteling verschuift de zware otolietenlaag t.o.v. de
onderlaag.
o Hierdoor buigen de haarcellen.
o De vectoriële optelling van zwaartekracht (g) en versnelling (v) bepaalt
de stimulus.
Reflexbanen
Vestibulaire reflexbanen
• Vestibulo-oculomotorische baan
o Tss verstibulair systeem en ogen
• Vestibulo-spinale baan
o Tss vestibulair systeem en spieren van de houding (rug en
extremiteiten)
4
