Cools)
"Somatische celtherapie is het toedienen van (levende) cellen aan patiënten met als
ultiem doel het regenereren van normale structuur en functie"
Somatische celtherapie kan ingezet worden voor verschillende doeleinden
o Regeneratief: bv bij neurodegeneratieve ziekten
o Musculoskeletal: stamcellen in het gewricht injecteren om patiënten met
gewrichtsaandoeningen/peesligaturen te genezen
o Autoimmune diseases: reset/Regeneratie van immuunsysteem nodig
afweerreactie terug herstellen zodanig dat er niet overreageerd wordt om
lichaamseigen AG
1. Het immuunsysteem
Afweersysteem moet in balans zijn evenwicht tussen genereren van immuniteit
beschermen tegen vreemde indringers en pathogenen en tolerantie (om te
weten welke AG vreem zijn of lichaamseigen)
o Te veel tolerantie AG tegen lichaamsvreemde AL, Afweersysteem
reageert niet voldoende
o Te veel immuniteit cellen van afweersysteem kunnen ook lichaamseigen
cellen aanvallen weefselschade
Immuniteit in overdrive weefselschade kan optreden
o Koorts is een bijwerking dat ons afweersysteem genereerd
weefselschade veroorzaken
Regulerende T-cellen: cellen die ons afweersysteem onder controle houden
zorgen voor tolerantie weefselschade binnen de perken blijft
DC staan centraal dirigenten van afweersysteem T-cellen aansturen wanneer
er gereageerd moet worden of niet
DC (APC) komen vooral voor op locaties in ons lichaam waar het Risico op gevaar
het hoogste is (denk aan de longen, onze huid, GIS,...)
o Eerste barrière met de buitenwereld
1.1. De immuunrespons
DC gaat continue in ons lichaam patrouilleren om te zoeken of er vreemde
indringers aanwezig zijn vooral huid, GI, longen (DC zijn hier abundant aanw)
wanneer DC niet eigen partikel (AG) tegenkomt dan gaat DC met zijn
dendrieten dat partikel gaan omarmen om zo op te nemen in de cel en dan
geraakt dat non self AG in DC
(1) DC gaat AG (EW dat opgenomen zijn) gaan processen in verschillende kleinere
AG, om zo op zijn membraan terug te gaan presenteren
(2) Afhankelijk van milieu waarin cel AG is tegengekomen gaat DC anders
reageren co-stimulerende signalen die cel tot expressie gaan brengen T cel
activatie (in verschillende types T-cellen cytotoxische T-cellen, regulerende T-
cellen, T-helpercellen
o Th kunnen afh van cytokine dat
ze produceren een andere
immuunreactie bewerkstellen
(3) T-cel activatie
Interferon-gamma zo weet men dat de
T-cel is geactiveerd
Immuniteit kan gegenereerd worden
Ontwikkelen van koorts: zo weten we dat
afweerreactie goed aan de gang is
1
, Immuniteit: verschillende T-helpercellen (Th17, Th1, Th2)
Regulerende T-cellen tolerantie (iTreg)
o Afweersysteem gemoduleerd en weefselschade wordt beperkt
Th2: immuniteit tegen extracellulaire parasieten verhoogde Th2 waarden geeft
aanleiding tot allergiën
1.1.1.Auto-immuniteit
Wanneer er te veel immuniteit is weefselschade cellen gaan lichaamseigen
cellen herkennen als vreemd
Afweersysteem dat tegen eigen lichaam reageert niet meer in staat om
lichaamseigen/lichaamsvreemd van elkaar te onderscheiden
o Langerhans eilandjes in pancreas type 1 diabetes
o MS AG in spieren
2. Multiple sclerosis
Vaak vrouwen 2x vaker dan mannen
Gemiddelde leeftijd 28-29 jaar
Vaak onzichtbare symptomen (aandoening die je niet aan de buitenkant ziet)
o Vermoeidheid
o Pijn
o Moeilijkheden met stappen
1/1000 krijgt de diagnose
Geen enkele MS patiënt heeft dezelfde symptomen omdat het onderliggend afh is
van waar in de hersenen ontstekingsaarden ontstaan
2.1. Symptomen
Wat kunnen we wel zien
o Mbv MRI: leasies/plaques zien ontstekingsaarden immuunsysteem
heeft zich gerich tegen bepaalde lichaamseigen AG die in hersenen tot
expressie komen
o Afhankelijk van de locatie van de laesie bepaald het systeem
Hand per ongeluk op vuur warm hand terugtrekken dat
doorgeven van signalen gebeurt in CZS adhv uitlopers van
neuronen (axonen) rond uitlopers van zenuwen zit een
myelineschede om elektriciteit snel door te kunnen geven
2
, myeline: daar heet afweersysteem zich tegen gericht bij MS
patiënten signalen gaan niet meer vlot kunnen doorgegeven
worden vanuit centraal naar perifeer of andersom
FACTS BEHANDELING
MS is een chronische beschadiging van Symptomatisch
het centrale zenuwstelsel
Prevalentie (Benelux) = 1/1000 Geen cure
Vrouwen > Mannen
Sterke correlatie tussen afstand tot de
evenaar en de incidentie van MS
RRMS
o Verergering in opstoten lichaam kan nog zelf compenseren
o Patiënt in ziektescore dat ze progressiever slechter worden
o Remissie fase: perfect functioneren afhankelijk van in welk ziektestadium
ze zich bevinden
PPMS
o Opstoten door verergerde aandoeningen
SPMS
o Neurodegeneratie optreden
o Niet in progressieve fase laten komen zo ver mogelijk laten uitstellen
Omgeving, genetische factoren en immuunrespons spelen een belangrijke rol bij MS
Doorgeven van signalen in CZS naar de periferie
Geleidingslaag rond axonen beschermende laag die signalen snel doorgeven
Geleidingslaag is opgebouwd uit EW (myeline) en vetten
o Myeline is waarop ons afweersysteem gaat reageren bij MS
o Signalen kunnen niet meer goed doorgegeven worden waardoor je MS kan
ontwikkelen
Niet alleen immuunsysteem speelt rol maar wordt een beetje gestuurd door
signalen van buitenaf (roken) ook bepaalde genetische factoren zijn betrokken
Terwijl T-cellen in periferie worden geactiveerd zijn die zo geactiveerd om BHB te
doorsnijden om in CZS ook het myeline te beschadigen
3
, 2.2. Disease-modifying therapies (DMT)
2.2.1.Actieve DMT
Niet-specifieke DMT Specifieke DMT
IV Corticosteroiden IV Methylprednisolon Recombinante proteïnen/peptiden
Meest gebruikte behandeling, vooral bij het bestaan bij acute opstoot bij Gebruik van peptiden op zich peptiden kunnen gebruikt worden om te
MS patiënten is gebruik van corticosteroïden intraveneus helpt binden aan APC moleculen aan APC cel dat is wat apitope heeft
opstoot snel te behandelen/ snel onder controle te brengen minder ontwikkeld
schade op lange termijn in CZS Bepaalde epitopen die zich in APC moleuclen gaan binden, in dit geval
o Gebruik van cortisone heeft aantal nadelen zorgt het herkennen van AG tot T-cel activatie en immuunreactie
Legt volledig immuunsysteem plat dempen cytokine Door gebruik van hun epitopen/apitopen sterft de T-cel af en de T-cel
vrijlating door T-cellen te inactiveren, ook T-cellen die tegen switcht naar regulerende T-cel en zo ontstaat er tolerantie
verkoudheid zijn worden gedempt o Tijdens treatment en na treatment aantal leasies daalt
Vatbaarder voor infecties o Aantal en volume van leasies daalt significant tijdens en na
Rechtstreeks ingrijpen op ziekteprocess = actief behandeling
Specifiek is gericht op één bepaald EW/AG Contact dat APC met een T-cel maakt via een epitoop
Symptomatisch MS behandelen gebeurd niet meer als
onderhoudsbehandeling (niet continu cortisone behandeling)
o Patiënt opstoot van MS hoe langer de opstoot duurt, hoe meer
ontsteking er gaat optreden zo snel mogelijk onder controle
houden corticosteroiden toedienen
Verkorten van relapse ziekteprogressie vertragen
Corticosteroiden hebben veel nevenwerkingen
o Ontstekingsreactie over de hele lijn stilleggen T-cellen over het
algemeen niet meer geactiveerd worden
Makkelijker infecties ontwikkelen, effect op mentale Apitope is een biotech bedrijf
gezondheid,… o Epitopen gedesignd dat wanneer een epitoop bindt aan T-cel
DUS gebruik proberen verminderen receptor dat T-cel het signaal krijgt om af te sterven en
immuunreactie af te breken of te converteren in een regulerende T-
cel
4