Bedrijfs- & ondernemingsstrategie
1
,2
,Inhoud
1. Intro en management concepten: context .........................................................................9
1.1 Kernconcepten van het management .......................................................................9
1.1.1 Organisatie, doel en management ........................................................................9
1.1.2 Organisatorische prestaties ................................................................................ 10
1.2 3 levels van management ....................................................................................... 10
1.3 Management functies ............................................................................................ 11
1.4 Stakeholders-shareholders: inherent conflict? ........................................................ 12
1.5 Trends in management ........................................................................................... 13
1.6 De strategie ........................................................................................................... 14
1.7 Three stages vh planning process ........................................................................... 15
1.7.1 Niveaus v planning ............................................................................................. 15
1.8 Managers voldoen aan hun besluitvorming: waarom informatie onvolledig is............ 16
2. Het begrip “strategie” ..................................................................................................... 17
2.1 Gemeenschappelijke kenmerken binnen succesvolle strategieën ............................ 17
2.2 Definities van strategie ........................................................................................... 17
2.3 Evolutie v strategisch management: dominante thema’s ......................................... 18
2.4 Bronnen van hogere winstgevendheid ..................................................................... 21
2.5 Beschrijving van strategie ....................................................................................... 22
2.5.1 Strategie als positionering .................................................................................. 22
2.5.2 Strategie als richting ........................................................................................... 23
2.6 Welke rollen heeft eens strategie?........................................................................... 23
2.7 Winst en “hoger” doel ............................................................................................ 24
2.8 Corporate social responsibility (CSR) – Maatschappelijk verantwoord ondernemen
(MVO) ............................................................................................................................. 25
2.8.1 Wat is CSR? ....................................................................................................... 25
2.8.2 Het basiskader: strategie als schakel tss de onderneming en haar omgeving ........ 29
2.8.3 Stakeholder power/interest grid + managerial responses ..................................... 30
3. Industry analysis ............................................................................................................ 31
3.1 Winstgevendheid van “industries” in de VS, 2000-2010 ........................................... 31
3.2 Hoe beïnvloeden deze verschillen de winstgevendheid ve “industry”? ...................... 32
3.2.1 Analyse van het omgevingsklimaat ...................................................................... 32
3.2.2 Van omgevingsanalyse naar analyse vd “industry” ............................................... 33
4. Resources & capabilities ................................................................................................ 39
4.1 Rol vd middelen en capaciteiten bij het formuleren van strategie ............................. 39
4.2 De link tussen middelen, capaciteiten en competitief voordeel ................................ 40
3
, 4.2.1 De middelen vd organisatie................................................................................. 40
4.2.2 De capaciteiten ve organisatie ............................................................................ 41
4.3 Het waarderen van strategisch belang van middelen & capaciteiten ......................... 43
4.3.1 Wie haalt voordeel uit competitief voordeel (appropriability)? .............................. 44
4.4 De link tussen middelen, capaciteiten en competitief voordeel ................................ 45
4.4.1 Stap 1: Middelen en capaciteiten verder ontwikkelen ........................................... 45
4.4.2 Stap 2: Using resource and capability analysis to formulate strategy .................... 46
4.4.3 Stap 3: Ontwikkeling v strategie-implicaties......................................................... 46
4.5 Samenvatting: Een schema vo de analyse v middelen en capaciteiten ..................... 46
5. De aard en bronnen van competitief voordeel .................................................................. 47
5.1 Wat is een competitief voordeel? ............................................................................ 47
5.1.1 Definitie ............................................................................................................. 47
5.1.2 Hoe een competitief voordeel tt stand komt ........................................................ 47
5.2 Interne bronnen van verandering: competitief voordeel afkomstig uit innovatie ofwel
‘new game strategies’ ........................................................................................................ 48
5.3 Competitief voordeel instandhouden dankzij “isolating mechanisms” ..................... 49
5.3.1 Requirements for imitation ................................................................................. 49
5.4 competitief voordeel als bron leidt tot de strategische keuze ................................... 50
5.4.1 Differentiatiestrategieën ..................................................................................... 50
5.5 Kostenvoordeel ...................................................................................................... 52
5.5.1 Bronnen van kostenvoordeel............................................................................... 52
5.5.2 Waardeketen: analyse van kostenvoordeel .......................................................... 53
5.5.3 Het gebruik van de waardeketen om differentiatiepotentieel van de ‘supply’ zijde te
identificeren................................................................................................................... 54
5.5.4 Stuck in the middle? De 3 generieke strategieën v Porter ...................................... 56
6. WPO 1: SWOT-analyse .................................................................................................... 57
6.1 Definitie van het concept........................................................................................ 57
6.2 Hoe een SWOT-analyse uitvoeren? ......................................................................... 58
6.3 Case-discussies .................................................................................................... 62
7. WPO 2: Stakeholdermanagement ................................................................................... 65
7.1 De definitie ............................................................................................................ 65
7.1.1 Stakeholder-management .................................................................................. 65
7.2 Framework of Mitchell, Agle & Wood ....................................................................... 67
7.2.1 Stakeholder identificatie..................................................................................... 67
7.2.2 Stakeholder attributes !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! .............................................................. 67
7.2.3 Stakeholder classes ........................................................................................... 68
4
, 7.2.4 Stakeholders in een veranderende omgeving ....................................................... 68
7.3 Framework of Savage, Nix, Whitehead & Blair .......................................................... 69
7.3.1 Stakeholders in een veranderende omgeving ....................................................... 69
7.4 The DHL case: The DHL intercontinental hub location choice .................................. 71
7.4.1 Probleem formulatie .......................................................................................... 71
7.4.2 Alternatieven ..................................................................................................... 71
7.4.3 De oefening ....................................................................................................... 71
8. Business strategies ........................................................................................................ 77
8.1 Industrie evolutie en strategische veranderingen ..................................................... 77
8.1.1 De levenscyclus van een industrie ...................................................................... 77
8.1.2 Strategie in de verschillende stadia van de levenscyclus ...................................... 79
8.2 Inertie in de organisatie .......................................................................................... 85
8.2.1 Hoe moet men reageren op technologische verandering? .................................... 86
8.3 ‘Dynamic capabilities’ ............................................................................................ 91
8.3.1 Nieuwe capabilities ontwikkelen ......................................................................... 92
9. Technology-based industries and management of innovation .......................................... 93
9.1 De ontwikkeling van technologie: van kenniscreatie tot verspreiding ........................ 93
9.1.1 Het capteren v economische waarde voortvloeiend uit innovatie ......................... 94
9.2 Complementaire bronnen van innovatie ................................................................. 96
9.3 Alternatieve strategieën om innovatie te exploiteren ................................................ 97
9.3.1 Innovatie timen: zelf innoveren of volgen? ........................................................... 98
9.4 Factoren die het relatieve succes van ‘leiders’ en ‘volgers’ bepalen .......................... 99
9.4.1 Concurrentie om de “industriestandaard” te controleren ................................... 101
9.5.2 De “standaardenoorlog” ................................................................................... 102
6.5.2 Risicobeheer in hoog-technologische industrieën ............................................. 103
9.6 Stimuli voor een hogere creativiteit in de onderneming .......................................... 104
9.6.2 Organisaties die “uitbaten” vs. Innoveren .......................................................... 104
10. Corporate strategy ................................................................................................... 107
10.1 De grenzen van de onderneming ........................................................................... 107
10.1.1 Belangrijkste concepten om de optimale “grenzen” ve onderneming te k bepalen
.................................................................................................................... 109
10.1.2 De grenzen vd onderneming: specialisatie vs. Integratie ................................. 110
10.2 Diversificatie ........................................................................................................ 113
10.2.1 Motieven voor diversificatie .......................................................................... 113
10.2.2 Wanneer creëert diversificatie waarde? Porter’s “three essential tests” .......... 113
10.3 Verticale integratie ............................................................................................... 115
5
, 10.3.1 Voordelen .................................................................................................... 115
10.3.2 Kosten ......................................................................................................... 115
10.3.3 Verticale integratives vs. Outsourcing: belangrijke overwegingen .................... 116
10.3.4 Verschillende types verticale relaties ............................................................ 118
10.4 Het managen vd portfolio aan activiteiten ............................................................. 119
10.4.1 De GE/McKinsey Portfolio Planning Matrix ..................................................... 119
11. Global strategies & MNEs ......................................................................................... 123
11.1 Patronen van internationalisering ......................................................................... 123
11.2 Concurrentievoordeel in een internationale context .............................................. 125
11.2.1 Concurrentievoordeel behalen ..................................................................... 125
11.2.2 Nationale (locatie-specifieke- invloeden op het concurrentievermogen: de
theorie van het comparatieve voordeel .......................................................................... 126
11.3 Toepassing van het conceptueel kader: internationale locatie van producten ......... 129
11.4 Betreden van de buitenlandse markt ..................................................................... 131
11.4.1 Alternatieve manieren om buitenlandse markten te betreden......................... 131
11.4.2 Internationale allianties & joint-ventures ....................................................... 133
11.5 Multinationale strategieën: mondiale integratie vs. nationale differentiatie ............. 134
11.5.1 Voordelen ve mondiale strategie ................................................................... 134
11.5.2 Voordelen van mondiale integratie vs. Nationale differentiatie........................ 136
11.6 de ontwikkeling ve multinationale onderneming: alternatieve moederonderneming-
dochter relaties ............................................................................................................... 137
11.7 De zogenaamde “transnational” ........................................................................... 137
12. Implementatie strategie ........................................................................................... 139
12.1 Implementatie van strategie ................................................................................. 139
12.2 De organisatorische uitdaging: Het combineren van specialisatie met samenwerking
en coördinatie ................................................................................................................. 139
12.2.1 Hoe samenwerking & coördinatie in de praktijk bereiken? .............................. 139
12.3 Organisatiedesign ................................................................................................ 140
12.3.1 Hoe een hiërarchie bespaart op coördinatie .................................................. 140
12.3.2 Definiëren van afdelingen (organizational units) ............................................. 140
12.3.3 Soorten structuren ....................................................................................... 141
12.4 Bedrijfscultuur ..................................................................................................... 143
12.4.1 Bedrijfscultuur ............................................................................................. 143
13. Trends in strategic management ............................................................................... 145
13.1 De nieuwe externe omgeving van het bedrijfsleven ................................................ 145
13.2 Nieuwe richtingen in het strategisch denken ......................................................... 147
13.3 Re-design van de organisatie ................................................................................ 148
6
, 13.4 Verschillende dimensies waar de complexiteit toeneemt ....................................... 149
13.5 De veranderende rol van managers ....................................................................... 149
14. Examenvragen ......................................................................................................... 151
7
,8
, 1. Intro en management concepten: context
Bedrijfsstrategie: Niet afvragen of het de juiste markt is, maar hoe we ons positioneren in een
bepaalde markt.
- Low cost strategy of differentiatie?
o Differentiatie: op welk vlak gaan we ons differentiëren van de concurrentie?
- H2 – H6
Corporate strategy: Bedrijfsstrategie is een uniek plan of raamwerk dat van lange termijn aard is,
ontworpen met als doel een concurrentievoordeel te behalen ten opzichte van andere
marktdeelnemers, terwijl zowel de beloften aan de klant/cliënt als aan de belanghebbenden
(d.w.z. aandeelhouderswaarde) worden nagekomen.
- H7 - H8
1.1 Kernconcepten van het management
1.1.1 Organisatie, doel en management
Organisaties: Een plaats waar mensen samenwerken en hun acties coördineren om specifieke
doelen te bereiken.
- Vb. Bedrijf, universiteit, ziekenhuis, NGO, VZW, een huishouden
Doel: Een gewenste toekomstige toestand die de organisatie wil bereiken.
- Afhankelijk van de organisatie
- Vb.
o Ziekenhuis: service-maximalisatie
o universiteit: kwalitatief onderwijs + zoveel mogelijk studenten ontvangen
o bedrijf: winstmaximalisatie OF omzetmaximalisatie
- Strategie helpt om het doel te bereiken
Strategie: een plan van aanpak om korte, middellange en langetermijn doelen te halen
Management: Het proces van het gebruik van organisatorische middelen om de doelen van de
organisatie te bereiken door 4 functies van het management:
1. Plannen: (vb. tussentijdse evaluatie)
2. Organiseren (vb. juiste mens op juiste plaats, taken verdelen)
3. Leiden (vb. coachen en motiveren, communiceren)
4. Controleren: (vb. evaluatie, bijsturen)
Hulpbronnen zijn organisatorische activa en omvatten:
- Mensen / werknemers
- Machines
- Grondstoffen
- Informatie, vaardigheden: skills
- Financieel kapitaal: kredieten vd bank of cash op rekening
9
, Managers: de mensen die verantwoordelijk zijn voor het toezicht houden op het gebruik van de
middelen om de doelen te bereiken.
- Efficiënt + effectief inzetten van bronnen
1.1.2 Organisatorische prestaties
Organisatorische prestaties: Meet hoe efficiënt en effectief managers middelen gebruiken om
klanten tevreden te stellen en doelen te bereiken.
- Efficiëntie: Een maatstaf voor hoe goed middelen worden gebruikt om een doel te
bereiken. Gewoonlijk moeten managers proberen de inzet van middelen te minimaliseren
om hetzelfde doel te bereiken.
- Effectiviteit: Een maatstaf voor de geschiktheid van de gekozen doelen (zijn dit de juiste
doelen?) en de mate waarin ze worden bereikt.
o Vb. Teambuilding met mensen die niet samen i team zitten + niet samenwerken in
bedrijf. We k op teambuilding gaan, maar gaan nooit doel bereiken → Heeft dus
geen zin. → Resources inzetten om effectief taken / doelen te bereiken
1.2 3 levels van management
= Belangrijk vo strategie in de onderneming: werken samen richting de doelstellingen
- Elk niveau beslist over een ander strategisch aspect ih bedrijf
De verschillende niveaus:
Topmanagers: Beslissen welke doelen
moeten w bereikt + welke resources hiervoor
ingezet.
- CEO, CFO
- Varieert per soort bedrijf / per soort
sector
o Vb. Rederij: COO h
belangrijkere rol, IT-bedrijf: CIO / CTO
- C-level = N-niveau
o N-1, N-2: aantal niveaus dat uw functie is tot de CEO
o Beperkt tt 8-9 → Indien meer, niet managable
- Functies:
o Verantwoordelijk voor de prestaties van alle afdelingen
o Afdelingsoverschrijdend verantwoordelijk
o Ze stellen organisatiedoelen vast
o Controleren middenmanagers.
Middenmanagers (N-2, N-3, N-4): Superviseren eerstelijns managers. Ze zijn ook
verantwoordelijk voor het vinden van de beste manier om afdelingsmiddelen te gebruiken om
doelen te bereiken.
- Verantwoordelijk departement of deel businessunit
- Functie:
o Superviseren eerstelijnsmanagers
o Zoeken manieren om middelen v afdelingen gebruiken om doelen te bereiken
10
1
,2
,Inhoud
1. Intro en management concepten: context .........................................................................9
1.1 Kernconcepten van het management .......................................................................9
1.1.1 Organisatie, doel en management ........................................................................9
1.1.2 Organisatorische prestaties ................................................................................ 10
1.2 3 levels van management ....................................................................................... 10
1.3 Management functies ............................................................................................ 11
1.4 Stakeholders-shareholders: inherent conflict? ........................................................ 12
1.5 Trends in management ........................................................................................... 13
1.6 De strategie ........................................................................................................... 14
1.7 Three stages vh planning process ........................................................................... 15
1.7.1 Niveaus v planning ............................................................................................. 15
1.8 Managers voldoen aan hun besluitvorming: waarom informatie onvolledig is............ 16
2. Het begrip “strategie” ..................................................................................................... 17
2.1 Gemeenschappelijke kenmerken binnen succesvolle strategieën ............................ 17
2.2 Definities van strategie ........................................................................................... 17
2.3 Evolutie v strategisch management: dominante thema’s ......................................... 18
2.4 Bronnen van hogere winstgevendheid ..................................................................... 21
2.5 Beschrijving van strategie ....................................................................................... 22
2.5.1 Strategie als positionering .................................................................................. 22
2.5.2 Strategie als richting ........................................................................................... 23
2.6 Welke rollen heeft eens strategie?........................................................................... 23
2.7 Winst en “hoger” doel ............................................................................................ 24
2.8 Corporate social responsibility (CSR) – Maatschappelijk verantwoord ondernemen
(MVO) ............................................................................................................................. 25
2.8.1 Wat is CSR? ....................................................................................................... 25
2.8.2 Het basiskader: strategie als schakel tss de onderneming en haar omgeving ........ 29
2.8.3 Stakeholder power/interest grid + managerial responses ..................................... 30
3. Industry analysis ............................................................................................................ 31
3.1 Winstgevendheid van “industries” in de VS, 2000-2010 ........................................... 31
3.2 Hoe beïnvloeden deze verschillen de winstgevendheid ve “industry”? ...................... 32
3.2.1 Analyse van het omgevingsklimaat ...................................................................... 32
3.2.2 Van omgevingsanalyse naar analyse vd “industry” ............................................... 33
4. Resources & capabilities ................................................................................................ 39
4.1 Rol vd middelen en capaciteiten bij het formuleren van strategie ............................. 39
4.2 De link tussen middelen, capaciteiten en competitief voordeel ................................ 40
3
, 4.2.1 De middelen vd organisatie................................................................................. 40
4.2.2 De capaciteiten ve organisatie ............................................................................ 41
4.3 Het waarderen van strategisch belang van middelen & capaciteiten ......................... 43
4.3.1 Wie haalt voordeel uit competitief voordeel (appropriability)? .............................. 44
4.4 De link tussen middelen, capaciteiten en competitief voordeel ................................ 45
4.4.1 Stap 1: Middelen en capaciteiten verder ontwikkelen ........................................... 45
4.4.2 Stap 2: Using resource and capability analysis to formulate strategy .................... 46
4.4.3 Stap 3: Ontwikkeling v strategie-implicaties......................................................... 46
4.5 Samenvatting: Een schema vo de analyse v middelen en capaciteiten ..................... 46
5. De aard en bronnen van competitief voordeel .................................................................. 47
5.1 Wat is een competitief voordeel? ............................................................................ 47
5.1.1 Definitie ............................................................................................................. 47
5.1.2 Hoe een competitief voordeel tt stand komt ........................................................ 47
5.2 Interne bronnen van verandering: competitief voordeel afkomstig uit innovatie ofwel
‘new game strategies’ ........................................................................................................ 48
5.3 Competitief voordeel instandhouden dankzij “isolating mechanisms” ..................... 49
5.3.1 Requirements for imitation ................................................................................. 49
5.4 competitief voordeel als bron leidt tot de strategische keuze ................................... 50
5.4.1 Differentiatiestrategieën ..................................................................................... 50
5.5 Kostenvoordeel ...................................................................................................... 52
5.5.1 Bronnen van kostenvoordeel............................................................................... 52
5.5.2 Waardeketen: analyse van kostenvoordeel .......................................................... 53
5.5.3 Het gebruik van de waardeketen om differentiatiepotentieel van de ‘supply’ zijde te
identificeren................................................................................................................... 54
5.5.4 Stuck in the middle? De 3 generieke strategieën v Porter ...................................... 56
6. WPO 1: SWOT-analyse .................................................................................................... 57
6.1 Definitie van het concept........................................................................................ 57
6.2 Hoe een SWOT-analyse uitvoeren? ......................................................................... 58
6.3 Case-discussies .................................................................................................... 62
7. WPO 2: Stakeholdermanagement ................................................................................... 65
7.1 De definitie ............................................................................................................ 65
7.1.1 Stakeholder-management .................................................................................. 65
7.2 Framework of Mitchell, Agle & Wood ....................................................................... 67
7.2.1 Stakeholder identificatie..................................................................................... 67
7.2.2 Stakeholder attributes !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! .............................................................. 67
7.2.3 Stakeholder classes ........................................................................................... 68
4
, 7.2.4 Stakeholders in een veranderende omgeving ....................................................... 68
7.3 Framework of Savage, Nix, Whitehead & Blair .......................................................... 69
7.3.1 Stakeholders in een veranderende omgeving ....................................................... 69
7.4 The DHL case: The DHL intercontinental hub location choice .................................. 71
7.4.1 Probleem formulatie .......................................................................................... 71
7.4.2 Alternatieven ..................................................................................................... 71
7.4.3 De oefening ....................................................................................................... 71
8. Business strategies ........................................................................................................ 77
8.1 Industrie evolutie en strategische veranderingen ..................................................... 77
8.1.1 De levenscyclus van een industrie ...................................................................... 77
8.1.2 Strategie in de verschillende stadia van de levenscyclus ...................................... 79
8.2 Inertie in de organisatie .......................................................................................... 85
8.2.1 Hoe moet men reageren op technologische verandering? .................................... 86
8.3 ‘Dynamic capabilities’ ............................................................................................ 91
8.3.1 Nieuwe capabilities ontwikkelen ......................................................................... 92
9. Technology-based industries and management of innovation .......................................... 93
9.1 De ontwikkeling van technologie: van kenniscreatie tot verspreiding ........................ 93
9.1.1 Het capteren v economische waarde voortvloeiend uit innovatie ......................... 94
9.2 Complementaire bronnen van innovatie ................................................................. 96
9.3 Alternatieve strategieën om innovatie te exploiteren ................................................ 97
9.3.1 Innovatie timen: zelf innoveren of volgen? ........................................................... 98
9.4 Factoren die het relatieve succes van ‘leiders’ en ‘volgers’ bepalen .......................... 99
9.4.1 Concurrentie om de “industriestandaard” te controleren ................................... 101
9.5.2 De “standaardenoorlog” ................................................................................... 102
6.5.2 Risicobeheer in hoog-technologische industrieën ............................................. 103
9.6 Stimuli voor een hogere creativiteit in de onderneming .......................................... 104
9.6.2 Organisaties die “uitbaten” vs. Innoveren .......................................................... 104
10. Corporate strategy ................................................................................................... 107
10.1 De grenzen van de onderneming ........................................................................... 107
10.1.1 Belangrijkste concepten om de optimale “grenzen” ve onderneming te k bepalen
.................................................................................................................... 109
10.1.2 De grenzen vd onderneming: specialisatie vs. Integratie ................................. 110
10.2 Diversificatie ........................................................................................................ 113
10.2.1 Motieven voor diversificatie .......................................................................... 113
10.2.2 Wanneer creëert diversificatie waarde? Porter’s “three essential tests” .......... 113
10.3 Verticale integratie ............................................................................................... 115
5
, 10.3.1 Voordelen .................................................................................................... 115
10.3.2 Kosten ......................................................................................................... 115
10.3.3 Verticale integratives vs. Outsourcing: belangrijke overwegingen .................... 116
10.3.4 Verschillende types verticale relaties ............................................................ 118
10.4 Het managen vd portfolio aan activiteiten ............................................................. 119
10.4.1 De GE/McKinsey Portfolio Planning Matrix ..................................................... 119
11. Global strategies & MNEs ......................................................................................... 123
11.1 Patronen van internationalisering ......................................................................... 123
11.2 Concurrentievoordeel in een internationale context .............................................. 125
11.2.1 Concurrentievoordeel behalen ..................................................................... 125
11.2.2 Nationale (locatie-specifieke- invloeden op het concurrentievermogen: de
theorie van het comparatieve voordeel .......................................................................... 126
11.3 Toepassing van het conceptueel kader: internationale locatie van producten ......... 129
11.4 Betreden van de buitenlandse markt ..................................................................... 131
11.4.1 Alternatieve manieren om buitenlandse markten te betreden......................... 131
11.4.2 Internationale allianties & joint-ventures ....................................................... 133
11.5 Multinationale strategieën: mondiale integratie vs. nationale differentiatie ............. 134
11.5.1 Voordelen ve mondiale strategie ................................................................... 134
11.5.2 Voordelen van mondiale integratie vs. Nationale differentiatie........................ 136
11.6 de ontwikkeling ve multinationale onderneming: alternatieve moederonderneming-
dochter relaties ............................................................................................................... 137
11.7 De zogenaamde “transnational” ........................................................................... 137
12. Implementatie strategie ........................................................................................... 139
12.1 Implementatie van strategie ................................................................................. 139
12.2 De organisatorische uitdaging: Het combineren van specialisatie met samenwerking
en coördinatie ................................................................................................................. 139
12.2.1 Hoe samenwerking & coördinatie in de praktijk bereiken? .............................. 139
12.3 Organisatiedesign ................................................................................................ 140
12.3.1 Hoe een hiërarchie bespaart op coördinatie .................................................. 140
12.3.2 Definiëren van afdelingen (organizational units) ............................................. 140
12.3.3 Soorten structuren ....................................................................................... 141
12.4 Bedrijfscultuur ..................................................................................................... 143
12.4.1 Bedrijfscultuur ............................................................................................. 143
13. Trends in strategic management ............................................................................... 145
13.1 De nieuwe externe omgeving van het bedrijfsleven ................................................ 145
13.2 Nieuwe richtingen in het strategisch denken ......................................................... 147
13.3 Re-design van de organisatie ................................................................................ 148
6
, 13.4 Verschillende dimensies waar de complexiteit toeneemt ....................................... 149
13.5 De veranderende rol van managers ....................................................................... 149
14. Examenvragen ......................................................................................................... 151
7
,8
, 1. Intro en management concepten: context
Bedrijfsstrategie: Niet afvragen of het de juiste markt is, maar hoe we ons positioneren in een
bepaalde markt.
- Low cost strategy of differentiatie?
o Differentiatie: op welk vlak gaan we ons differentiëren van de concurrentie?
- H2 – H6
Corporate strategy: Bedrijfsstrategie is een uniek plan of raamwerk dat van lange termijn aard is,
ontworpen met als doel een concurrentievoordeel te behalen ten opzichte van andere
marktdeelnemers, terwijl zowel de beloften aan de klant/cliënt als aan de belanghebbenden
(d.w.z. aandeelhouderswaarde) worden nagekomen.
- H7 - H8
1.1 Kernconcepten van het management
1.1.1 Organisatie, doel en management
Organisaties: Een plaats waar mensen samenwerken en hun acties coördineren om specifieke
doelen te bereiken.
- Vb. Bedrijf, universiteit, ziekenhuis, NGO, VZW, een huishouden
Doel: Een gewenste toekomstige toestand die de organisatie wil bereiken.
- Afhankelijk van de organisatie
- Vb.
o Ziekenhuis: service-maximalisatie
o universiteit: kwalitatief onderwijs + zoveel mogelijk studenten ontvangen
o bedrijf: winstmaximalisatie OF omzetmaximalisatie
- Strategie helpt om het doel te bereiken
Strategie: een plan van aanpak om korte, middellange en langetermijn doelen te halen
Management: Het proces van het gebruik van organisatorische middelen om de doelen van de
organisatie te bereiken door 4 functies van het management:
1. Plannen: (vb. tussentijdse evaluatie)
2. Organiseren (vb. juiste mens op juiste plaats, taken verdelen)
3. Leiden (vb. coachen en motiveren, communiceren)
4. Controleren: (vb. evaluatie, bijsturen)
Hulpbronnen zijn organisatorische activa en omvatten:
- Mensen / werknemers
- Machines
- Grondstoffen
- Informatie, vaardigheden: skills
- Financieel kapitaal: kredieten vd bank of cash op rekening
9
, Managers: de mensen die verantwoordelijk zijn voor het toezicht houden op het gebruik van de
middelen om de doelen te bereiken.
- Efficiënt + effectief inzetten van bronnen
1.1.2 Organisatorische prestaties
Organisatorische prestaties: Meet hoe efficiënt en effectief managers middelen gebruiken om
klanten tevreden te stellen en doelen te bereiken.
- Efficiëntie: Een maatstaf voor hoe goed middelen worden gebruikt om een doel te
bereiken. Gewoonlijk moeten managers proberen de inzet van middelen te minimaliseren
om hetzelfde doel te bereiken.
- Effectiviteit: Een maatstaf voor de geschiktheid van de gekozen doelen (zijn dit de juiste
doelen?) en de mate waarin ze worden bereikt.
o Vb. Teambuilding met mensen die niet samen i team zitten + niet samenwerken in
bedrijf. We k op teambuilding gaan, maar gaan nooit doel bereiken → Heeft dus
geen zin. → Resources inzetten om effectief taken / doelen te bereiken
1.2 3 levels van management
= Belangrijk vo strategie in de onderneming: werken samen richting de doelstellingen
- Elk niveau beslist over een ander strategisch aspect ih bedrijf
De verschillende niveaus:
Topmanagers: Beslissen welke doelen
moeten w bereikt + welke resources hiervoor
ingezet.
- CEO, CFO
- Varieert per soort bedrijf / per soort
sector
o Vb. Rederij: COO h
belangrijkere rol, IT-bedrijf: CIO / CTO
- C-level = N-niveau
o N-1, N-2: aantal niveaus dat uw functie is tot de CEO
o Beperkt tt 8-9 → Indien meer, niet managable
- Functies:
o Verantwoordelijk voor de prestaties van alle afdelingen
o Afdelingsoverschrijdend verantwoordelijk
o Ze stellen organisatiedoelen vast
o Controleren middenmanagers.
Middenmanagers (N-2, N-3, N-4): Superviseren eerstelijns managers. Ze zijn ook
verantwoordelijk voor het vinden van de beste manier om afdelingsmiddelen te gebruiken om
doelen te bereiken.
- Verantwoordelijk departement of deel businessunit
- Functie:
o Superviseren eerstelijnsmanagers
o Zoeken manieren om middelen v afdelingen gebruiken om doelen te bereiken
10
