Accounting – Samenvatting
1
,2
,Inhoud
Module 1: Boekhouden ............................................................................................................7
1. Vaste activa ..................................................................................................................9
1.1 Materiële vaste activa...........................................................................................9
1.1.1 Kenmerken.......................................................................................................9
1.1.2 Classificatie materiële vaste activa (22 → 27) ....................................................9
1.1.3 Waardering tegen aanschaffingswaarde (AW) .................................................. 10
1.1.4 Afschrijvingen ................................................................................................ 11
1.1.5 Toepassing: Smartphoto ................................................................................. 16
1.2 Immateriële vaste activa (rekening 21) ................................................................ 17
1.2.1 Kosten van ontwikkeling (210) ......................................................................... 18
1.2.2 Concessies, octrooien, licenties, knowhow, merken (211) ............................... 18
1.2.3 Goodwill (212) ................................................................................................ 19
1.2.4 Waardering van immateriële vaste activa (rekening 21) .................................... 19
1.2.5 Oprichtingskosten (Rekening 20) ..................................................................... 20
1.3 Leasing .............................................................................................................. 21
1.3.1 Definities en betekenis ................................................................................... 21
1.3.2 Huur & leasing................................................................................................ 23
1.4 Oefeningen ........................................................................................................ 30
2. De boekhoudkundige behandeling van schulden (vreemd vermogen) ........................... 39
2.1 Schulden op korte termijn .................................................................................. 40
2.1.1 Personeelsschulden ....................................................................................... 40
2.1.2 Jaarlijks vakantiegeld ...................................................................................... 41
2.2 Oefeningen ........................................................................................................ 44
3. De evolutie van het eigen vermogen ............................................................................. 47
3.1 De oprichting van een NV ................................................................................... 48
3.1.1 Formaliteiten vo de oprichting......................................................................... 48
3.1.2 Nodige documenten ....................................................................................... 48
3.1.3 Vormen van oprichting .................................................................................... 48
3.2 Oefeningen ........................................................................................................ 52
3.2.1 Oefeningen mbt oprichting ............................................................................. 52
3.3 Gedetailleerde resultaat-verwerking ................................................................... 54
3
, 3.3.1 De resultaatsverwerking ................................................................................. 54
3.4 Oefeningen ........................................................................................................ 65
4. Voorzieningen/ Onzekerheden ..................................................................................... 69
4.1 Het begrip .......................................................................................................... 69
4.2 Soorten.............................................................................................................. 69
4.3 Boekhoudkundige verwerking ............................................................................. 70
4.3.1 Scenario 1: Afloop is zoals voorspeld (60.000€ te betalen) ............................... 70
4.3.2 Scenario 2: Afloop is ongunstiger, je moet meer betalen (€100.000 te betalen) . 71
4.3.3 Scenario 3: Afloop gunstiger dan voorspeld (niets te betalen) ........................... 71
4.4 Fiscaliteit ........................................................................................................... 72
4.5 Oefeningen ........................................................................................................ 72
Module 2: Rapportering en auditing ........................................................................................ 75
1. Financiële rapportering (Jaarrekeninganalyse) .............................................................. 77
4.1 Inleiding ............................................................................................................. 77
4.1.1 De balans ...................................................................................................... 78
4.1.2 Belgisch schema van de resultatenrekening .................................................... 80
4.1.3 De jaarrekening-analyse ................................................................................. 81
4.1.4 Bronnen ......................................................................................................... 84
4.2 Horizontale en verticale analyse ......................................................................... 84
4.2.1 Horizontale analyse ........................................................................................ 84
4.2.2 Verticale analyse ............................................................................................ 85
4.3 Ratio analyse ..................................................................................................... 89
4.3.1 Belgisch schema van de resultatenrekening .................................................... 90
4.3.2 Het gebruik van ratio’s als analyse instrument ................................................. 91
4.3.3 Ratio-analyse ............................................................................................... 112
4.4 Kasstroomanalyse ........................................................................................... 113
4.4.1 Inleiding ....................................................................................................... 113
4.4.2 De kasstroomtabel ....................................................................................... 114
4.4.3 Cash is king.................................................................................................. 116
5. Niet financiële rapportering ....................................................................................... 119
5.1 Introductie tot sustainability reporting .............................................................. 119
5.1.1 Oproep tt actie vd samenleving ..................................................................... 119
4
, 5.2 Corporate sustainability reporting defective ...................................................... 119
5.2.1 Sustainability in the corporate world – ESG .................................................... 119
5.2.2 Sustainable finance action plan .................................................................... 120
5.3 European sustainability reporting standards (ESRS)........................................... 125
5.3.1 De standaarden............................................................................................ 125
5.4 EU Taxonomie .................................................................................................. 125
5.4.1 Wat is het? ................................................................................................... 125
5.4.2 Structuur + 6 milieu-objectieven ................................................................... 126
5.4.3 Recognising environmentally sustainable activiteites .................................... 126
5.4.4 KPI calculatie ............................................................................................... 127
6. Auditing .................................................................................................................... 129
6.1 Wat doet een bedrijfsrevisor ............................................................................. 129
6.1.1 Inleiding ....................................................................................................... 129
6.1.2 Wettelijke controle van de jaarrekening ......................................................... 129
6.1.3 Wettelijke occasionele opdrachten ............................................................... 139
6.1.4 Contractuele opdrachten ............................................................................. 139
6.1.5 Environmental Social Governance Reporting ................................................. 140
6.1.6 Stakeholders ................................................................................................ 141
6.1.7 Onafhankelijkheid ........................................................................................ 141
6.2 Waarom bedrijfsrevisor worden ........................................................................ 142
6.3 Toegang tot het beroep ..................................................................................... 142
6.3.1 Audit bedrijven België ................................................................................... 143
Module 3: Management accounting ..................................................................................... 145
1. Introductie................................................................................................................ 147
1.1 Management accounting en organisatiestructuur .............................................. 147
1.1.1 Algemeen boekhouden vs. Management Accounting ..................................... 147
1.1.2 Doeleinden van management accounting ..................................................... 148
1.1.3 De positie van accounting in de organisatie ................................................... 150
1.1.4 De continue evolutie van management accounting ........................................ 151
1.2 Classificatie van kosten .................................................................................... 152
1.2.1 Classificatie voor het opstellen van de balans en de resultatenrekening ......... 153
1.2.2 Classificatie voor het voorspellen van kosten bij een wijziging in de activiteit .. 163
5
, 1.2.3 Classificatie voor het alloceren van kosten naar kostendragers ...................... 165
1.2.4 Classificatie voor besluitvorming .................................................................. 166
1.3 Oefeningen ...................................................................................................... 167
2. Productkosten .......................................................................................................... 169
2.1 Kostenallocatie ................................................................................................ 169
2.1.1 Inleiding ....................................................................................................... 169
2.1.2 Algemeen raamwerk ..................................................................................... 171
2.2 Allocatie van departementskosten (Cijfer 4) ...................................................... 172
2.2.1 De directe methode ...................................................................................... 175
2.2.2 Indirecte (step-down) methode ..................................................................... 176
2.3 Job-order costing .................................................................................................. 178
2.3.1 Inleiding ....................................................................................................... 178
2.3.2 Job-order costing: een overzicht.................................................................... 179
2.1.1 Job-order costing: de kostenflow................................................................... 185
2.1.2 Problemen met de toewijzing van indirecte productiekosten (overhead) ......... 191
2.2 Activity-based costing ........................................................................................... 193
2.2.1 Toepassing ................................................................................................... 193
2.3 Oefeningen ........................................................................................................... 195
3. Besluitvorming.......................................................................................................... 197
3.1 Cost-Volume-Profit Analyse .............................................................................. 197
3.1.1 Inleiding ....................................................................................................... 197
3.1.2 De contributiemarge..................................................................................... 198
3.1.3 Break-even analyse en target winst ............................................................... 199
3.1.4 Grafische weergave van de break-even analyse ............................................. 202
3.1.5 Kostenstructuur en operationele hefboom .................................................... 203
3.2 Oefeningen ...................................................................................................... 207
4. Planning en controle ................................................................................................. 211
4.1 Master budget .................................................................................................. 211
4.1.1 Inleiding ....................................................................................................... 211
4.1.2 Budgettypes ................................................................................................. 212
4.1.3 Het master budget voorbereiden ................................................................... 214
4.5 Oefeningen ...................................................................................................... 225
6
, Module 1: Boekhouden
Debet Credit
Bezittingen + -
Schulden + EV - +
Opbrengsten - +
Kosten + -
7
,8
, 1. Vaste activa
Vaste activa: bezittingen die de vennootschap DUURZAAM aanwendt voor de
bedrijfsuitoefening
Vaste activa Vlottende activa
= Bezittingen die de vennootschap duurzaam aanwendt vo - Zo snel mogelijk omgezet in cash
bedrijfsuitoefening - Verbruikt
- Wordt op LT gebruikt binnen 1 vennootschap
- Gebruikt
3 soorten:
Immateriële Materiële Financiële vaste activa
vaste activa vaste activa
- Niet- = Alle duurzame
tastbaar beleggingen binnen
ondernemingen
- Niet-tastbaar
1.1 Materiële vaste activa
1.1.1 Kenmerken
- In bezit vo lang periode
- Ter ondersteuning productie en verkoop goederen en diensten
- Niet bestemd vo verkoop in kader normale bedrijfsactiviteit
- Bestemming beïnvloedt classificatie: Hoe w activa gebruikt?
o Vrachtwagen transportbedrijf/ koe die melk produceert: Vaste activa
o Vrachtwagen vrachtwagenproducent (doel: winst maken): voorraad
1.1.2 Classificatie materiële vaste activa (22 → 27)
- 22: terreinen en gebouwen
- 23: installaties, machines & uitrusting
- 24: meubilair en rollend materieel
- 25: Leasing en soortgelijke rechten
- 26 Overige materiële vaste activa (vooral in kader v leasing)
- 27: Activa in aanbouw en vooruitbetalingen
9
, 1.1.3 Waardering tegen aanschaffingswaarde (AW)
= Tegen welke waarde boeken we materiële vaste activa in de balans?
De aanschaffingswaarde kan 3 verschillende waardes aannemen:
Aanschaffingsprijs = Aankoopprijs + bijkomende kosten die nodig zijn om materieel bedrijfsklaar
te maken
Vb. Transport, installaties, importbelastingen
Voorbeeld: Stel date en vennootschap een grote machine aankoopt in Italië.
Om deze tt België te krijgen is speciale vrachtwagen vereist. De kosten die aan
het transport verbonden zijn, behoren tt aanschaffingsprijs want
vennootschap k machine niet in gebruik nemen zonder eerst te transporteren.
+ Bijkomende kosten aan installateurs mogen ook opgenomen worden.
Boeking:
Vervaardigingsprijs = Wanneer het bedrijf het MVA zelf maakt (Vb. Bouwbedrijf: Zelfgemaakte
loods, maar ze h geen factuur om in te boeken waardoor ze eigen werknemers
het opbouwen, materialen aankopen en de vervaardigingsprijs houdt rekening
m vss elementen om een waarde aan te geven)
Boeking in 2 stappen
Stap 1: Inboeken productiekosten (arbeid, materiaal, machines):
Dt 6XXX Kosten
Ct 4400 Handelsschulden
Stap 2: Vennootschap neemt gemaakte MVA in gebruik → Kosten transfereren
naar MVA do het boeken ve opbrengst
Dt 2210 Gebouwen
Ct 7200 Geproduceerde vaste activa
Vervaardigingsprijs: Integrale of variabele kostprijsmethode
= Bij keuze 1 vd 2, en moet je je aan houden
Integrale vervaardigingsprijs (full Directe of variabele
costing) vervaardigingsprijs
= Beiden evenredig toegerekend = Enkel rekening houdend m directe
- Rechtstreekse productiekosten productiekosten
- Onrechtstreekse - Rechtstreekse
productiekosten productiekosten
- Geen of slechts een deel
onrechtstreekse
productiekosten
10
1
,2
,Inhoud
Module 1: Boekhouden ............................................................................................................7
1. Vaste activa ..................................................................................................................9
1.1 Materiële vaste activa...........................................................................................9
1.1.1 Kenmerken.......................................................................................................9
1.1.2 Classificatie materiële vaste activa (22 → 27) ....................................................9
1.1.3 Waardering tegen aanschaffingswaarde (AW) .................................................. 10
1.1.4 Afschrijvingen ................................................................................................ 11
1.1.5 Toepassing: Smartphoto ................................................................................. 16
1.2 Immateriële vaste activa (rekening 21) ................................................................ 17
1.2.1 Kosten van ontwikkeling (210) ......................................................................... 18
1.2.2 Concessies, octrooien, licenties, knowhow, merken (211) ............................... 18
1.2.3 Goodwill (212) ................................................................................................ 19
1.2.4 Waardering van immateriële vaste activa (rekening 21) .................................... 19
1.2.5 Oprichtingskosten (Rekening 20) ..................................................................... 20
1.3 Leasing .............................................................................................................. 21
1.3.1 Definities en betekenis ................................................................................... 21
1.3.2 Huur & leasing................................................................................................ 23
1.4 Oefeningen ........................................................................................................ 30
2. De boekhoudkundige behandeling van schulden (vreemd vermogen) ........................... 39
2.1 Schulden op korte termijn .................................................................................. 40
2.1.1 Personeelsschulden ....................................................................................... 40
2.1.2 Jaarlijks vakantiegeld ...................................................................................... 41
2.2 Oefeningen ........................................................................................................ 44
3. De evolutie van het eigen vermogen ............................................................................. 47
3.1 De oprichting van een NV ................................................................................... 48
3.1.1 Formaliteiten vo de oprichting......................................................................... 48
3.1.2 Nodige documenten ....................................................................................... 48
3.1.3 Vormen van oprichting .................................................................................... 48
3.2 Oefeningen ........................................................................................................ 52
3.2.1 Oefeningen mbt oprichting ............................................................................. 52
3.3 Gedetailleerde resultaat-verwerking ................................................................... 54
3
, 3.3.1 De resultaatsverwerking ................................................................................. 54
3.4 Oefeningen ........................................................................................................ 65
4. Voorzieningen/ Onzekerheden ..................................................................................... 69
4.1 Het begrip .......................................................................................................... 69
4.2 Soorten.............................................................................................................. 69
4.3 Boekhoudkundige verwerking ............................................................................. 70
4.3.1 Scenario 1: Afloop is zoals voorspeld (60.000€ te betalen) ............................... 70
4.3.2 Scenario 2: Afloop is ongunstiger, je moet meer betalen (€100.000 te betalen) . 71
4.3.3 Scenario 3: Afloop gunstiger dan voorspeld (niets te betalen) ........................... 71
4.4 Fiscaliteit ........................................................................................................... 72
4.5 Oefeningen ........................................................................................................ 72
Module 2: Rapportering en auditing ........................................................................................ 75
1. Financiële rapportering (Jaarrekeninganalyse) .............................................................. 77
4.1 Inleiding ............................................................................................................. 77
4.1.1 De balans ...................................................................................................... 78
4.1.2 Belgisch schema van de resultatenrekening .................................................... 80
4.1.3 De jaarrekening-analyse ................................................................................. 81
4.1.4 Bronnen ......................................................................................................... 84
4.2 Horizontale en verticale analyse ......................................................................... 84
4.2.1 Horizontale analyse ........................................................................................ 84
4.2.2 Verticale analyse ............................................................................................ 85
4.3 Ratio analyse ..................................................................................................... 89
4.3.1 Belgisch schema van de resultatenrekening .................................................... 90
4.3.2 Het gebruik van ratio’s als analyse instrument ................................................. 91
4.3.3 Ratio-analyse ............................................................................................... 112
4.4 Kasstroomanalyse ........................................................................................... 113
4.4.1 Inleiding ....................................................................................................... 113
4.4.2 De kasstroomtabel ....................................................................................... 114
4.4.3 Cash is king.................................................................................................. 116
5. Niet financiële rapportering ....................................................................................... 119
5.1 Introductie tot sustainability reporting .............................................................. 119
5.1.1 Oproep tt actie vd samenleving ..................................................................... 119
4
, 5.2 Corporate sustainability reporting defective ...................................................... 119
5.2.1 Sustainability in the corporate world – ESG .................................................... 119
5.2.2 Sustainable finance action plan .................................................................... 120
5.3 European sustainability reporting standards (ESRS)........................................... 125
5.3.1 De standaarden............................................................................................ 125
5.4 EU Taxonomie .................................................................................................. 125
5.4.1 Wat is het? ................................................................................................... 125
5.4.2 Structuur + 6 milieu-objectieven ................................................................... 126
5.4.3 Recognising environmentally sustainable activiteites .................................... 126
5.4.4 KPI calculatie ............................................................................................... 127
6. Auditing .................................................................................................................... 129
6.1 Wat doet een bedrijfsrevisor ............................................................................. 129
6.1.1 Inleiding ....................................................................................................... 129
6.1.2 Wettelijke controle van de jaarrekening ......................................................... 129
6.1.3 Wettelijke occasionele opdrachten ............................................................... 139
6.1.4 Contractuele opdrachten ............................................................................. 139
6.1.5 Environmental Social Governance Reporting ................................................. 140
6.1.6 Stakeholders ................................................................................................ 141
6.1.7 Onafhankelijkheid ........................................................................................ 141
6.2 Waarom bedrijfsrevisor worden ........................................................................ 142
6.3 Toegang tot het beroep ..................................................................................... 142
6.3.1 Audit bedrijven België ................................................................................... 143
Module 3: Management accounting ..................................................................................... 145
1. Introductie................................................................................................................ 147
1.1 Management accounting en organisatiestructuur .............................................. 147
1.1.1 Algemeen boekhouden vs. Management Accounting ..................................... 147
1.1.2 Doeleinden van management accounting ..................................................... 148
1.1.3 De positie van accounting in de organisatie ................................................... 150
1.1.4 De continue evolutie van management accounting ........................................ 151
1.2 Classificatie van kosten .................................................................................... 152
1.2.1 Classificatie voor het opstellen van de balans en de resultatenrekening ......... 153
1.2.2 Classificatie voor het voorspellen van kosten bij een wijziging in de activiteit .. 163
5
, 1.2.3 Classificatie voor het alloceren van kosten naar kostendragers ...................... 165
1.2.4 Classificatie voor besluitvorming .................................................................. 166
1.3 Oefeningen ...................................................................................................... 167
2. Productkosten .......................................................................................................... 169
2.1 Kostenallocatie ................................................................................................ 169
2.1.1 Inleiding ....................................................................................................... 169
2.1.2 Algemeen raamwerk ..................................................................................... 171
2.2 Allocatie van departementskosten (Cijfer 4) ...................................................... 172
2.2.1 De directe methode ...................................................................................... 175
2.2.2 Indirecte (step-down) methode ..................................................................... 176
2.3 Job-order costing .................................................................................................. 178
2.3.1 Inleiding ....................................................................................................... 178
2.3.2 Job-order costing: een overzicht.................................................................... 179
2.1.1 Job-order costing: de kostenflow................................................................... 185
2.1.2 Problemen met de toewijzing van indirecte productiekosten (overhead) ......... 191
2.2 Activity-based costing ........................................................................................... 193
2.2.1 Toepassing ................................................................................................... 193
2.3 Oefeningen ........................................................................................................... 195
3. Besluitvorming.......................................................................................................... 197
3.1 Cost-Volume-Profit Analyse .............................................................................. 197
3.1.1 Inleiding ....................................................................................................... 197
3.1.2 De contributiemarge..................................................................................... 198
3.1.3 Break-even analyse en target winst ............................................................... 199
3.1.4 Grafische weergave van de break-even analyse ............................................. 202
3.1.5 Kostenstructuur en operationele hefboom .................................................... 203
3.2 Oefeningen ...................................................................................................... 207
4. Planning en controle ................................................................................................. 211
4.1 Master budget .................................................................................................. 211
4.1.1 Inleiding ....................................................................................................... 211
4.1.2 Budgettypes ................................................................................................. 212
4.1.3 Het master budget voorbereiden ................................................................... 214
4.5 Oefeningen ...................................................................................................... 225
6
, Module 1: Boekhouden
Debet Credit
Bezittingen + -
Schulden + EV - +
Opbrengsten - +
Kosten + -
7
,8
, 1. Vaste activa
Vaste activa: bezittingen die de vennootschap DUURZAAM aanwendt voor de
bedrijfsuitoefening
Vaste activa Vlottende activa
= Bezittingen die de vennootschap duurzaam aanwendt vo - Zo snel mogelijk omgezet in cash
bedrijfsuitoefening - Verbruikt
- Wordt op LT gebruikt binnen 1 vennootschap
- Gebruikt
3 soorten:
Immateriële Materiële Financiële vaste activa
vaste activa vaste activa
- Niet- = Alle duurzame
tastbaar beleggingen binnen
ondernemingen
- Niet-tastbaar
1.1 Materiële vaste activa
1.1.1 Kenmerken
- In bezit vo lang periode
- Ter ondersteuning productie en verkoop goederen en diensten
- Niet bestemd vo verkoop in kader normale bedrijfsactiviteit
- Bestemming beïnvloedt classificatie: Hoe w activa gebruikt?
o Vrachtwagen transportbedrijf/ koe die melk produceert: Vaste activa
o Vrachtwagen vrachtwagenproducent (doel: winst maken): voorraad
1.1.2 Classificatie materiële vaste activa (22 → 27)
- 22: terreinen en gebouwen
- 23: installaties, machines & uitrusting
- 24: meubilair en rollend materieel
- 25: Leasing en soortgelijke rechten
- 26 Overige materiële vaste activa (vooral in kader v leasing)
- 27: Activa in aanbouw en vooruitbetalingen
9
, 1.1.3 Waardering tegen aanschaffingswaarde (AW)
= Tegen welke waarde boeken we materiële vaste activa in de balans?
De aanschaffingswaarde kan 3 verschillende waardes aannemen:
Aanschaffingsprijs = Aankoopprijs + bijkomende kosten die nodig zijn om materieel bedrijfsklaar
te maken
Vb. Transport, installaties, importbelastingen
Voorbeeld: Stel date en vennootschap een grote machine aankoopt in Italië.
Om deze tt België te krijgen is speciale vrachtwagen vereist. De kosten die aan
het transport verbonden zijn, behoren tt aanschaffingsprijs want
vennootschap k machine niet in gebruik nemen zonder eerst te transporteren.
+ Bijkomende kosten aan installateurs mogen ook opgenomen worden.
Boeking:
Vervaardigingsprijs = Wanneer het bedrijf het MVA zelf maakt (Vb. Bouwbedrijf: Zelfgemaakte
loods, maar ze h geen factuur om in te boeken waardoor ze eigen werknemers
het opbouwen, materialen aankopen en de vervaardigingsprijs houdt rekening
m vss elementen om een waarde aan te geven)
Boeking in 2 stappen
Stap 1: Inboeken productiekosten (arbeid, materiaal, machines):
Dt 6XXX Kosten
Ct 4400 Handelsschulden
Stap 2: Vennootschap neemt gemaakte MVA in gebruik → Kosten transfereren
naar MVA do het boeken ve opbrengst
Dt 2210 Gebouwen
Ct 7200 Geproduceerde vaste activa
Vervaardigingsprijs: Integrale of variabele kostprijsmethode
= Bij keuze 1 vd 2, en moet je je aan houden
Integrale vervaardigingsprijs (full Directe of variabele
costing) vervaardigingsprijs
= Beiden evenredig toegerekend = Enkel rekening houdend m directe
- Rechtstreekse productiekosten productiekosten
- Onrechtstreekse - Rechtstreekse
productiekosten productiekosten
- Geen of slechts een deel
onrechtstreekse
productiekosten
10
