Samenvatting RKG: het kind in zijn wereld

Het kind in zijn wereld:
1 Inleiding:
 Invloed vanuit de eigen ontwikkeling
 Invloed vanuit de maatschappelijke ontwikkeling
 Elke vorm van onderwijs richt zich naar 2 belangrijke dingen: het kind zelf en de
wereld waarin het kind opgroeit
 Bij de beginsituatie plaatsen we het in kind in zijn verhouding tot de wereld waarin het
opgroeit
 Staan stil bij de ontwikkeling v/h kind en achterhalen op welke manier de
wereld de beginsituatie v/d kinderen beïnvloedt
 Bedoeling onderwijs: kinderen voorbereiden o/d wereld waarin ze als volwassene
terecht komen: het vernieuwen v/d gemeenschappelijke wereld --> cfr. onderwijzen is
verwijzen --> Hannah Arendt: nataliteit
 Eerst beginsituatie v/h kind leren kennen


Leerdoel: uitleggen wat beginsituatie betekent
Leerdoel: weergeven wat de invloed v/d beginsituatie is in het klasgebeuren


2 Kleuters ontwikkelen:
2.1 Inleiding:
 Religieuze en levensbeschouwelijke groei begeleiden
 Startpunt: ontwikkeling v/h kind
 Opvoedingsproces om de religieuze en levensbeschouwelijke groei te stimuleren -->
verloopt niet altijd in een rechte lijn --> kleuters ontwikkelen in sprongen
 Houd hier rekening mee bij begeleiding v/d religieuze en
levensbeschouwelijke groei v/h kind
Leerdoel: de plaats van godsdienst weergeven in de veranderende samenleving
Leerdoel: weergeven welke elementen deel uitmaken v/d beginsituatie voor het vak
godsdienst



2.2 De cognitieve ontwikkeling (Piaget):
 De religieuze en de levensbeschouwelijke groei wordt bepaald door de cognitieve
mogelijkheden van dit kind


2.2.1 Sensori-motorische fase: zuigelingen:
 Reageren op prikkels
 Met de zintuigen en door te bewegen verkent een kind de wereld
 Zijn reflexen gaan stilaan over in beheersbare handelingen
 ‘intelligent’ door zijn handelen (motorisch) af te stemmen op zintuigelijke prikkels
(sensori-)




2.2.2 Pre-operationele fase: peuters en kleuters:

1

,  Het voorstellingsvermogen ontwikkelt zich --> het kind moet iets zien en het kind kan
zich daar iets bij voorstellen
 Symboolformatie:
 Kind kan zich dingen voorstellen via prenten of woorden
 Afhankelijkheid van direct waarneembare dingen verdwijnt
- Bv: wanneer papa/mama er niet zijn, weet het kind wat hij er zich bij
moet voorstellen
 Kind maakt duidelijk onderscheid tussen de voorstelling van iets en het ding
zelf --> kind moet het ‘ding’ wel gezien hebben voor het er zich een
voorstelling van kan maken (= concreet-denken)
 God is moeilijker voor een kleuter --> Jezus makkelijker

 Verwevenheid realiteit-fantasie:
 Kind is niet instaat om realiteit en fantasie te onderscheiden
 Dingen die ze nog niet weten/begrijpen vullen ze in met eigen fantasie
 Leugens zijn op die leeftijd niet altijd leugens --> kind gelooft dat sommige
dingen die het vertelt deel uitmaken v/d realiteit
- Bv: een kleuter at spaghetti --> bij het navertellen v/h Bijbelverhaal van
Zacheüs zal hij zeggen dat Zacheüs Jezus spaghetti gaf bij zijn
bezoek aan hem

 Bezieldheid van dingen/magisch denken:
 Voorwerpen leven/krijgen een geest
- Bv: als ik over een steen val, dan plaagt de steen mij
 Voorwerpen hebben een bepaalde kracht/gevoelens voor het kind
 Het kind bekijkt de wereld alsof hij gemaakt is door de mens of door God en in
functie v/d mens
- Bv: de mens of God heeft de zon gemaakt --> het lekker warm zou zijn
en de sneeuw --> wij leuk kunnen spelen

 Kinderlijk realisme:
 Zoals het kind het waarneemt/bedenkt, zo gebeurt het ook volgens het kind
- Bv: we rijden in de auto --> de zon volgt ons

 Egocentrisme:
 Het kind ziet zichzelf als middelpunt --> zich inleven in een ander is moeilijk
 Vertellen v/e Bijbelverhaal = moeilijk --> kinderen hebben hun eigen standpunt
 Werken met een situatieschets is niet altijd eenvoudig --> kunnen zich niet
inleven in de standpunten v/e ander

 Geen logische gedachtegang:
 Geen logische gedachtegang --> denken van moment tot moment
 Gedachtegang is vaak niet of moeilijk omkeerbaar --> spreken zich soms
tegen
 Het vertellen van Bijbelverhalen gebeurt best met bijbelplaten -->
ondersteunen kinderen bij de opbouw v/e logische gedachtegang




2