H1: Inleiding, meten en schatten
Scalaire grootheid Maatgetal + eenheid (bv. temperatuur, massa, tijd…)
Vectoriële grootheid Maatgetal + eenheid + richting (bv. snelheid, kracht…)
Mechanica Studie van beweging
Kinematica Hoe bewegen voorwerpen bv. snelheid beschrijven adhv
richting, startpunt, grootte…
dynamica Waarom bewegen voorwerpen bv. verschillende krachten,
wetten hier rond opstellen => systematisch beschrijven wat
erachter zit
H2: Beweging beschrijven: kinematica in 1 dimensie
Referentiestelsel Assenstelsel met oorsprong
Afgelegde afstand Totale weg die je bent afgegaan, gebruik je om de
gemiddelde snelheid te berekenen (scalair)
Verplaatsing Afstand tussen beginpositie en eindpositie, gebruik je om
gemiddelde vectoriële snelheid te berekenen (vectorieel)
Momentane Ogenblikkelijke snelheid, gemiddelde snelheid over
snelheid infinitesimaal kort tijdsinterval (afgeleide)
Bewegingsverg. x(t)= x0 + v0t + ½ at2 (a constant)
Snelheidverg. v(t) = v0 + at = dx/dt (a constant)
Versnellingsverg. a = dv/dt = d2x/dt2
snelheid naar x v2 = v02 + 2a(x - x0)
Vrije val zelfde formules, met a= -9,8 m/s2 en x(t) => y(t)
1
,H3: Kinematica in twee en drie dimensies; vectoren
Verplaatsingsvector Vector die verandering in plaats voorstelt, r 2 - r1
Plaatsvector r = xex + yey + zez
Momentane de limiet van de gemiddelde snelheidsvector voor ∆t
snelheidsvector naar nul, dr/dt
Vectorcomponenten v = vxex + vyey + vzez
Met afgeleiden dr/dt = (dx/dt)ex + (dy/dt)ey + (dz/dt)ez
Grootte vector |v| = √(vx2 + vy2 + vz2)
Momentane dv/dt, in een bocht wijst de versnellingsvector steeds naar
versnellingsvector het d binnenkant van de bocht
Grootte vers. vector a = axex + ayey + azez
|a| = √(ax2 + ay2 + az2)
ax = dvx/dt = d2x/dt2 (idem voor y en z)
Beweging constante Zelfde als in 1D, maar dan kijken we per richting
versnelling (bv. vy2 = vy02 + 2ay(y - y0) )
Kogelbaan verloop y = (vy0/vx0)x - (g/2v2x0)x2
Componenten x(t) = vx0t
kogelbaan y(t) = vy0t - ½gt2
2
, H4: Dynamica, bewegingswetten van Newton
Kracht De actie die de snelheid van een voorwerp kan veranderen
Inertiaalstelsel Een referentiestelsel waarin de 1e wet van Newton geldt
1e wet Newton Elk voorwerp blijft in rust of in een rechte lijn bewegen aan
een constante snelheid zolang er geen nettokracht op werkt
2e wet Newton Versnelling van een voorwerp is recht evenredig met de
nettokracht die wordt uitgeoefend erop, en omgekeerd
evenredig met de massa van het voorwerp
Massa Maat voor de ‘traagheid’, inertie van een voorwerp of
snelheidsveranderingen.
Gewicht Aantrekkende kracht die de zwaartekracht op het voorwerp
uitoefent
Resulterende kracht Vectoriële som van alle inwerkende krachten
3e wet Newton Wet van actie en reactie: Wanneer een voorwerp een
kracht uitoefent op een tweede voorwerp, oefent het
tweede voorwerp een gelijke kracht in tegenovergestelde
richting uit op het eerste voorwerp
Fundamentele Alle macroscopisch waarneembare krachten hebben hun
krachten microscopische oorsprong in één of twee van de
4 fundamentele krachten
Normaalkracht Reactiekracht waarmee het oppervlak terugduwt tegen het
voorwerp dat er contact mee maakt, contactkracht die
steeds loodrecht staat op het contactoppervlak
Spankracht Het touw staat zelf onder spanning. Door de
spanning in het touw worden krachten onveranderd
in grootte van het uiteinde van het touw naar het andere
uiteinde overgebracht.
Trekkracht De kracht die het touw uitoefent op het voorwerp
Vrijlichaamsschema Elk voorwerp afzonderlijk tekenen met alle krachtvectoren
die op dat voorwerp inwerken
3
Scalaire grootheid Maatgetal + eenheid (bv. temperatuur, massa, tijd…)
Vectoriële grootheid Maatgetal + eenheid + richting (bv. snelheid, kracht…)
Mechanica Studie van beweging
Kinematica Hoe bewegen voorwerpen bv. snelheid beschrijven adhv
richting, startpunt, grootte…
dynamica Waarom bewegen voorwerpen bv. verschillende krachten,
wetten hier rond opstellen => systematisch beschrijven wat
erachter zit
H2: Beweging beschrijven: kinematica in 1 dimensie
Referentiestelsel Assenstelsel met oorsprong
Afgelegde afstand Totale weg die je bent afgegaan, gebruik je om de
gemiddelde snelheid te berekenen (scalair)
Verplaatsing Afstand tussen beginpositie en eindpositie, gebruik je om
gemiddelde vectoriële snelheid te berekenen (vectorieel)
Momentane Ogenblikkelijke snelheid, gemiddelde snelheid over
snelheid infinitesimaal kort tijdsinterval (afgeleide)
Bewegingsverg. x(t)= x0 + v0t + ½ at2 (a constant)
Snelheidverg. v(t) = v0 + at = dx/dt (a constant)
Versnellingsverg. a = dv/dt = d2x/dt2
snelheid naar x v2 = v02 + 2a(x - x0)
Vrije val zelfde formules, met a= -9,8 m/s2 en x(t) => y(t)
1
,H3: Kinematica in twee en drie dimensies; vectoren
Verplaatsingsvector Vector die verandering in plaats voorstelt, r 2 - r1
Plaatsvector r = xex + yey + zez
Momentane de limiet van de gemiddelde snelheidsvector voor ∆t
snelheidsvector naar nul, dr/dt
Vectorcomponenten v = vxex + vyey + vzez
Met afgeleiden dr/dt = (dx/dt)ex + (dy/dt)ey + (dz/dt)ez
Grootte vector |v| = √(vx2 + vy2 + vz2)
Momentane dv/dt, in een bocht wijst de versnellingsvector steeds naar
versnellingsvector het d binnenkant van de bocht
Grootte vers. vector a = axex + ayey + azez
|a| = √(ax2 + ay2 + az2)
ax = dvx/dt = d2x/dt2 (idem voor y en z)
Beweging constante Zelfde als in 1D, maar dan kijken we per richting
versnelling (bv. vy2 = vy02 + 2ay(y - y0) )
Kogelbaan verloop y = (vy0/vx0)x - (g/2v2x0)x2
Componenten x(t) = vx0t
kogelbaan y(t) = vy0t - ½gt2
2
, H4: Dynamica, bewegingswetten van Newton
Kracht De actie die de snelheid van een voorwerp kan veranderen
Inertiaalstelsel Een referentiestelsel waarin de 1e wet van Newton geldt
1e wet Newton Elk voorwerp blijft in rust of in een rechte lijn bewegen aan
een constante snelheid zolang er geen nettokracht op werkt
2e wet Newton Versnelling van een voorwerp is recht evenredig met de
nettokracht die wordt uitgeoefend erop, en omgekeerd
evenredig met de massa van het voorwerp
Massa Maat voor de ‘traagheid’, inertie van een voorwerp of
snelheidsveranderingen.
Gewicht Aantrekkende kracht die de zwaartekracht op het voorwerp
uitoefent
Resulterende kracht Vectoriële som van alle inwerkende krachten
3e wet Newton Wet van actie en reactie: Wanneer een voorwerp een
kracht uitoefent op een tweede voorwerp, oefent het
tweede voorwerp een gelijke kracht in tegenovergestelde
richting uit op het eerste voorwerp
Fundamentele Alle macroscopisch waarneembare krachten hebben hun
krachten microscopische oorsprong in één of twee van de
4 fundamentele krachten
Normaalkracht Reactiekracht waarmee het oppervlak terugduwt tegen het
voorwerp dat er contact mee maakt, contactkracht die
steeds loodrecht staat op het contactoppervlak
Spankracht Het touw staat zelf onder spanning. Door de
spanning in het touw worden krachten onveranderd
in grootte van het uiteinde van het touw naar het andere
uiteinde overgebracht.
Trekkracht De kracht die het touw uitoefent op het voorwerp
Vrijlichaamsschema Elk voorwerp afzonderlijk tekenen met alle krachtvectoren
die op dat voorwerp inwerken
3
