Hoofdstuk 1 Het bbp
1. Welvaart
- De mate waarin mensen in hun behoefte kunnen voorzien
2. Economische groei
- Groei van het reële bruto binnenlands product (bbp)
o Groei van nominaal bbp gecorrigeerd voor prijsveranderingen
- Bbp is de waarde van productie in een land in één jaar
- Bbp is de waarde verdiend inkomen in een land in één jaar
- Bereken van de economische groei:
𝑛𝑜𝑚𝑖𝑛𝑎𝑎𝑙 𝑖𝑛𝑑𝑒𝑥𝑐𝑖𝑗𝑓𝑒𝑟 𝑁𝐼𝐶
o 𝑅𝑒ë𝑒𝑙 𝑖𝑛𝑑𝑒𝑥𝑐𝑖𝑗𝑓𝑒𝑟 = × 100% 𝑜𝑓 𝑅𝐼𝐶 = × 100%
𝑝𝑟𝑖𝑗𝑠𝑖𝑛𝑑𝑒𝑥𝑐𝑖𝑗𝑓𝑒𝑟 𝑃𝐼𝐶
3. Link tussen bbp en welvaart
- Belangrijk voor de toename van welvaart
o Groei van bbp als gevolg van prijsveranderingen
▪ Vb: Prijzen worden 2 x zo groot → Nominaal bbp stijgt
→ Welvaart blijft gelijk → Niet meer behoeften te voorzien
o Groei van bbp als gevolg van grotere productiehoeveelheid
▪ Vb: Productie 2x zo groot → Nominaal bbp stijgt
→ Welvaart stijgt → Meer behoeften te voorzien
4. Productiefactoren
- Alle factoren nodig om te produceren (KANO)
o Kapitaal (rente/huur)
o Arbeid (loon)
o Natuur (pacht)
o Ondernemerschap (winst)
5. Primair inkomen
- Inkomen uit de productiefactoren
- 𝑃𝑟𝑖𝑚𝑎𝑖𝑟 𝑖𝑛𝑘𝑜𝑚𝑒𝑛 = 𝑟𝑒𝑛𝑡𝑒 + ℎ𝑢𝑢𝑟 + 𝑙𝑜𝑜𝑛 + 𝑝𝑎𝑐ℎ𝑡 + 𝑤𝑖𝑛𝑠𝑡
6. Productiewaarde van een bedrijf (toegevoegde waarde)
- Objectieve methode
o 𝑃𝑟𝑜𝑑𝑢𝑐𝑡𝑖𝑒𝑤𝑎𝑎𝑟𝑑𝑒 = 𝑡𝑜𝑒𝑔𝑒𝑣𝑜𝑒𝑔𝑑𝑒 𝑤𝑎𝑎𝑟𝑑𝑒 = 𝑜𝑚𝑧𝑒𝑡 − 𝑜𝑛𝑑𝑒𝑟𝑙𝑖𝑛𝑔𝑒 𝑙𝑒𝑣𝑒𝑟𝑖𝑛𝑔𝑒𝑛
o Kosten ingekochte goederen en diensten
- Subjectieve methode
o 𝑃𝑟𝑜𝑑𝑢𝑐𝑡𝑖𝑒𝑤𝑎𝑎𝑟𝑑𝑒 = 𝑠𝑜𝑚 𝑝𝑟𝑖𝑚𝑎𝑖𝑟𝑒 𝑖𝑛𝑘𝑜𝑚𝑒𝑛𝑠 + 𝑎𝑓𝑠𝑐ℎ𝑟𝑖𝑗𝑣𝑖𝑛𝑔𝑒𝑛
o Bij niet-commerciële instellingen (zoals overheid, onderwijs en ziekenhuizen)
wordt deze methode gebruikt.
7. Productiewaarde van een land (bbp)
- 𝐵𝑏𝑝 = 𝑝𝑟𝑜𝑑𝑢𝑐𝑡𝑖𝑒𝑤𝑎𝑎𝑟𝑑𝑒 𝑏𝑒𝑑𝑟𝑖𝑗𝑣𝑒𝑛 + 𝑙𝑜𝑜𝑛𝑠𝑜𝑚 𝑜𝑣𝑒𝑟ℎ𝑒𝑖𝑑
o Loonsom overheid, want de overheid kan geen productiewaarde toekennen
8. Categoriale inkomensverdeling
- Verdeling van het nationaal inkomen over de productiefactoren
9. Arbeidsinkomensquote (AIQ)
- Hoeveel procent van het inkomen wordt verdiend uit arbeid
- Arbeidsinkomen: loon van werknemers plus het inkomen van zelfstandigen
𝑎𝑟𝑏𝑒𝑖𝑑𝑠𝑖𝑛𝑘𝑜𝑚𝑒𝑛 ( 𝑙𝑜𝑜𝑛 𝑤𝑒𝑟𝑘𝑛𝑒𝑚𝑒𝑟𝑠+𝑙𝑜𝑜𝑛 𝑧𝑒𝑙𝑓𝑠𝑡𝑎𝑛𝑑𝑖𝑔𝑒𝑛)
- 𝐴𝐼𝑄 = × 100%
𝑛𝑎𝑡𝑖𝑜𝑛𝑎𝑎𝑙 𝑖𝑛𝑘𝑜𝑚𝑒𝑛
- 𝐴𝐼𝑄 + 𝐾𝐼𝑄 = 𝑛𝑎𝑡𝑖𝑜𝑛𝑎𝑎𝑙 𝑖𝑛𝑘𝑜𝑚𝑒𝑛
- Hoge arbeidsinkomensquote → arbeidsintensief
- Lage arbeidsinkomensquote → kapitaalintensief
1. Welvaart
- De mate waarin mensen in hun behoefte kunnen voorzien
2. Economische groei
- Groei van het reële bruto binnenlands product (bbp)
o Groei van nominaal bbp gecorrigeerd voor prijsveranderingen
- Bbp is de waarde van productie in een land in één jaar
- Bbp is de waarde verdiend inkomen in een land in één jaar
- Bereken van de economische groei:
𝑛𝑜𝑚𝑖𝑛𝑎𝑎𝑙 𝑖𝑛𝑑𝑒𝑥𝑐𝑖𝑗𝑓𝑒𝑟 𝑁𝐼𝐶
o 𝑅𝑒ë𝑒𝑙 𝑖𝑛𝑑𝑒𝑥𝑐𝑖𝑗𝑓𝑒𝑟 = × 100% 𝑜𝑓 𝑅𝐼𝐶 = × 100%
𝑝𝑟𝑖𝑗𝑠𝑖𝑛𝑑𝑒𝑥𝑐𝑖𝑗𝑓𝑒𝑟 𝑃𝐼𝐶
3. Link tussen bbp en welvaart
- Belangrijk voor de toename van welvaart
o Groei van bbp als gevolg van prijsveranderingen
▪ Vb: Prijzen worden 2 x zo groot → Nominaal bbp stijgt
→ Welvaart blijft gelijk → Niet meer behoeften te voorzien
o Groei van bbp als gevolg van grotere productiehoeveelheid
▪ Vb: Productie 2x zo groot → Nominaal bbp stijgt
→ Welvaart stijgt → Meer behoeften te voorzien
4. Productiefactoren
- Alle factoren nodig om te produceren (KANO)
o Kapitaal (rente/huur)
o Arbeid (loon)
o Natuur (pacht)
o Ondernemerschap (winst)
5. Primair inkomen
- Inkomen uit de productiefactoren
- 𝑃𝑟𝑖𝑚𝑎𝑖𝑟 𝑖𝑛𝑘𝑜𝑚𝑒𝑛 = 𝑟𝑒𝑛𝑡𝑒 + ℎ𝑢𝑢𝑟 + 𝑙𝑜𝑜𝑛 + 𝑝𝑎𝑐ℎ𝑡 + 𝑤𝑖𝑛𝑠𝑡
6. Productiewaarde van een bedrijf (toegevoegde waarde)
- Objectieve methode
o 𝑃𝑟𝑜𝑑𝑢𝑐𝑡𝑖𝑒𝑤𝑎𝑎𝑟𝑑𝑒 = 𝑡𝑜𝑒𝑔𝑒𝑣𝑜𝑒𝑔𝑑𝑒 𝑤𝑎𝑎𝑟𝑑𝑒 = 𝑜𝑚𝑧𝑒𝑡 − 𝑜𝑛𝑑𝑒𝑟𝑙𝑖𝑛𝑔𝑒 𝑙𝑒𝑣𝑒𝑟𝑖𝑛𝑔𝑒𝑛
o Kosten ingekochte goederen en diensten
- Subjectieve methode
o 𝑃𝑟𝑜𝑑𝑢𝑐𝑡𝑖𝑒𝑤𝑎𝑎𝑟𝑑𝑒 = 𝑠𝑜𝑚 𝑝𝑟𝑖𝑚𝑎𝑖𝑟𝑒 𝑖𝑛𝑘𝑜𝑚𝑒𝑛𝑠 + 𝑎𝑓𝑠𝑐ℎ𝑟𝑖𝑗𝑣𝑖𝑛𝑔𝑒𝑛
o Bij niet-commerciële instellingen (zoals overheid, onderwijs en ziekenhuizen)
wordt deze methode gebruikt.
7. Productiewaarde van een land (bbp)
- 𝐵𝑏𝑝 = 𝑝𝑟𝑜𝑑𝑢𝑐𝑡𝑖𝑒𝑤𝑎𝑎𝑟𝑑𝑒 𝑏𝑒𝑑𝑟𝑖𝑗𝑣𝑒𝑛 + 𝑙𝑜𝑜𝑛𝑠𝑜𝑚 𝑜𝑣𝑒𝑟ℎ𝑒𝑖𝑑
o Loonsom overheid, want de overheid kan geen productiewaarde toekennen
8. Categoriale inkomensverdeling
- Verdeling van het nationaal inkomen over de productiefactoren
9. Arbeidsinkomensquote (AIQ)
- Hoeveel procent van het inkomen wordt verdiend uit arbeid
- Arbeidsinkomen: loon van werknemers plus het inkomen van zelfstandigen
𝑎𝑟𝑏𝑒𝑖𝑑𝑠𝑖𝑛𝑘𝑜𝑚𝑒𝑛 ( 𝑙𝑜𝑜𝑛 𝑤𝑒𝑟𝑘𝑛𝑒𝑚𝑒𝑟𝑠+𝑙𝑜𝑜𝑛 𝑧𝑒𝑙𝑓𝑠𝑡𝑎𝑛𝑑𝑖𝑔𝑒𝑛)
- 𝐴𝐼𝑄 = × 100%
𝑛𝑎𝑡𝑖𝑜𝑛𝑎𝑎𝑙 𝑖𝑛𝑘𝑜𝑚𝑒𝑛
- 𝐴𝐼𝑄 + 𝐾𝐼𝑄 = 𝑛𝑎𝑡𝑖𝑜𝑛𝑎𝑎𝑙 𝑖𝑛𝑘𝑜𝑚𝑒𝑛
- Hoge arbeidsinkomensquote → arbeidsintensief
- Lage arbeidsinkomensquote → kapitaalintensief
