Medische microbiologie
Deel 1: gram negatieve bacteriën
Gram negatieve staven
Familie van de enterobacteriaceae
Hoofdeigenschappen:
- Gram – staven
- Glucose fermenterend
- Oxidase –
- Facultatief aeroob
- Katalase +
- Nitraat reductase +
- (on)beweeglijk
- Snel groeiend
Kligler-type glucose-gas-lactose-H2S
Coli type Paracoli type Shigella type Salmonella type Citrobacter freundii type
+++- ++-- +--- ++-+ ++++
E. coli E. coli Shigella Salmonella Citrobacter freundii
Citrobacter koseri Citrobacter koseri Yersinia Citrobacter freundii
Klebsiella Morganella Providencia Proteus
Enterobacter Providencia Serratia
Hafnia
Geslacht Escherichia
Escherichia coli
Voorkomen - Commensale darmflora mens en dier
Pathogeen vermogen Meest frequent geïsoleerde pathogene bacterie.
- Urineweginfecties (cystitis)
- Septicemie
- Wondinfectie
- Meningitis
- Galblaasontsteking
Labo diagnose Isolatie:
- Groei algemene bodems
- Groei MC: rood/roze kolonies, galzouten neerslag
- Facultatief aeroob
Identificatie:
- Hoofdeigenschappen
- Kligler: coli of paracoli-type
- MIU +/+/-
- FAD (TDA) –
- MR-VP +/-
- DNA’se –
- Citraat –
- Bèta-glucuronidase +
PV: Serotypen EHEC = Enterohemorrhagische E. coli
- Bloederige diarree
PV: HUS (hemolytisch uremisch syndroom)
- Hemolytische anemie
- Trombocytopenie
, Medische microbiologie
- Acuut nierfalen
LD: isolatie:
- Sorbitol MC: kleurloze kolonies
Identificatie:
- Sorbitol –
- Bèta-glucuronidase -
EPEC = enteropathogene E. coli
- Epidemische diarree bij kind <2j
- Adhesie aan epitheelcellen door EAF-plasmide
ETEC = enterotoxigene E. coli
- Reizigersdiarree (turista)
- Waterige diarree tgv productie exotoxine
EIEC = enteroinvasieve E. coli
- Invasieve, dysenterische vorm van diarree
- Binnendringen in epitheel
- Bloederige diarree
geslacht shigella, salmonella, yersinia
Geslacht Shigella Geslacht Salmonella Geslacht Yersinia
Voorkome - Pathogene - Pathogeen parasiet Y. enterocolitica: parasiet
n darmparasiet mens mens,zoogdieren, varkens, rund (rauw vlees)
vogels, koudbloedigen Y. pseudotuberculosis: parasiet
varkens, vogels
Y. pestis: parasiet knaagdieren
(beten)
Pathogeen Diarree: Menselijk: Y. enterocolitica:
vermogen - Dysenterie (bloed + - Tyfus, paratyfus - Gastro enteritis
slijm + koorts) - Kiemdrager - Diarree
- Soms niet bliederige Zoönotische - Zeldzaam sepsis
diarree - Gastro-entreritis - Post-infectueuze
- Zeldzame sepsis - Zeldzame sepsis complicaties ( artritis,
- HUS - Kiemdrager erythema nodosum)
Y. pseudotuberculosis:
- Medenteriale
lymfadentis
Y. pestis:
- Verwekker pest
Labo Isolatie: Isolatie: Gramkleuring:
diagnose - Alle algemene bodems - Algemene bodems - Kleine gram negatieve
- MC: kleine kleurloze - MC: kleurloze kolonies staven tot coccobacilaire
kolonies (na 24h) - SS-agar: kleurloze vormen
- SS-agar: kleurloze kolonies met zwart Isolatie:
kolonies centrum - Algemene bodems
Identificatie: Identificatie: - MC: kleurloze kolonies
- Hoofdeigenschappen - Hoofdeigenschappen - SS-agar: kleurloze
- Kligler: shigella - Kligler: salmonella kolonies
- MIU -/+(-)/- - MIU +/-/- - CIN-agar: kolonies met
onbeweeglijk - FAD(TDA) – rood centrum en heldere
- FAD(TDA) – - MR-VP +/- perifere zone na 48h
- MR-VP +/- - DNA’se – Identificatie:
, Medische microbiologie
- DNA’se – - Citraat +(-) - Hoofdeigenschappen
- Citraat – - ONPG – - Kligler: shigella
- Acetaat – - Lysine-decarboxylatie + - MIU +/+(-)/+
- Metabool weinig actief - WIDAL-test: opsporen Beweeglijk bij 22-30°C
- Mannitol + anttistoffen Onbeweeglijk bij 37°C
- FAD(TDA) –
- MR-VP +/-
- DNA’se -
Geslacht Citrobacter
Geslacht Citrobacter
Voorkomen - Saprofiet in omgeving
- Transiënte darmflora
Pathogeen Vnl. bij zwakke patiënten
vermogen - Wondinfecties
- Longinfecties
- Sepsis
Labo diagnose Isolatie:
- Alle algemene bodems
- MC: roze of kleurloze kolonies
Identificatie:
- Hoofdeigenschappen
- Kligler:
C. koseri-amalonaticus: coli/paracoli
C. freundii: Salmonella/Cit. Freundii
- MIU:
C. koseri-amalonaticus: +/+/+
C. freundii: +/-/+
- FAD(TDA) –
- MR-VP +/-
- DNA’se –
- Citraat +
- Molanaat: C. koseri: +,C. amalonaticus –
- ONPG +
- Lysine-decarboxylatie: C. freundii –
Geslacht Proteus, Morganella, Providencia
Geslacht Proteus Geslacht Morganella Geslacht Providencia
Voorkome - Saprofiet in - Saprofiet in - Saprofiet in
n omgeving omgeving omgeving
- Transiënte - Transiënte - Transiënte
darmflora darmflora darmflora
Pathogeen - Sepsis - Sepsis - Sepsis
vermogen - Wondinfecties - Wondinfecties - Wondinfecties
P. mirabilis M. morganii: - Opportunischtisch
- Urineweginfecties - Opportunischtisch e pathogenen in
- niersteenvorming e pathogenen in ziekenhuis
P. vulgaris ziekenhuis
- Opportunischtisch
e pathogenen in
ziekenhuis
Deel 1: gram negatieve bacteriën
Gram negatieve staven
Familie van de enterobacteriaceae
Hoofdeigenschappen:
- Gram – staven
- Glucose fermenterend
- Oxidase –
- Facultatief aeroob
- Katalase +
- Nitraat reductase +
- (on)beweeglijk
- Snel groeiend
Kligler-type glucose-gas-lactose-H2S
Coli type Paracoli type Shigella type Salmonella type Citrobacter freundii type
+++- ++-- +--- ++-+ ++++
E. coli E. coli Shigella Salmonella Citrobacter freundii
Citrobacter koseri Citrobacter koseri Yersinia Citrobacter freundii
Klebsiella Morganella Providencia Proteus
Enterobacter Providencia Serratia
Hafnia
Geslacht Escherichia
Escherichia coli
Voorkomen - Commensale darmflora mens en dier
Pathogeen vermogen Meest frequent geïsoleerde pathogene bacterie.
- Urineweginfecties (cystitis)
- Septicemie
- Wondinfectie
- Meningitis
- Galblaasontsteking
Labo diagnose Isolatie:
- Groei algemene bodems
- Groei MC: rood/roze kolonies, galzouten neerslag
- Facultatief aeroob
Identificatie:
- Hoofdeigenschappen
- Kligler: coli of paracoli-type
- MIU +/+/-
- FAD (TDA) –
- MR-VP +/-
- DNA’se –
- Citraat –
- Bèta-glucuronidase +
PV: Serotypen EHEC = Enterohemorrhagische E. coli
- Bloederige diarree
PV: HUS (hemolytisch uremisch syndroom)
- Hemolytische anemie
- Trombocytopenie
, Medische microbiologie
- Acuut nierfalen
LD: isolatie:
- Sorbitol MC: kleurloze kolonies
Identificatie:
- Sorbitol –
- Bèta-glucuronidase -
EPEC = enteropathogene E. coli
- Epidemische diarree bij kind <2j
- Adhesie aan epitheelcellen door EAF-plasmide
ETEC = enterotoxigene E. coli
- Reizigersdiarree (turista)
- Waterige diarree tgv productie exotoxine
EIEC = enteroinvasieve E. coli
- Invasieve, dysenterische vorm van diarree
- Binnendringen in epitheel
- Bloederige diarree
geslacht shigella, salmonella, yersinia
Geslacht Shigella Geslacht Salmonella Geslacht Yersinia
Voorkome - Pathogene - Pathogeen parasiet Y. enterocolitica: parasiet
n darmparasiet mens mens,zoogdieren, varkens, rund (rauw vlees)
vogels, koudbloedigen Y. pseudotuberculosis: parasiet
varkens, vogels
Y. pestis: parasiet knaagdieren
(beten)
Pathogeen Diarree: Menselijk: Y. enterocolitica:
vermogen - Dysenterie (bloed + - Tyfus, paratyfus - Gastro enteritis
slijm + koorts) - Kiemdrager - Diarree
- Soms niet bliederige Zoönotische - Zeldzaam sepsis
diarree - Gastro-entreritis - Post-infectueuze
- Zeldzame sepsis - Zeldzame sepsis complicaties ( artritis,
- HUS - Kiemdrager erythema nodosum)
Y. pseudotuberculosis:
- Medenteriale
lymfadentis
Y. pestis:
- Verwekker pest
Labo Isolatie: Isolatie: Gramkleuring:
diagnose - Alle algemene bodems - Algemene bodems - Kleine gram negatieve
- MC: kleine kleurloze - MC: kleurloze kolonies staven tot coccobacilaire
kolonies (na 24h) - SS-agar: kleurloze vormen
- SS-agar: kleurloze kolonies met zwart Isolatie:
kolonies centrum - Algemene bodems
Identificatie: Identificatie: - MC: kleurloze kolonies
- Hoofdeigenschappen - Hoofdeigenschappen - SS-agar: kleurloze
- Kligler: shigella - Kligler: salmonella kolonies
- MIU -/+(-)/- - MIU +/-/- - CIN-agar: kolonies met
onbeweeglijk - FAD(TDA) – rood centrum en heldere
- FAD(TDA) – - MR-VP +/- perifere zone na 48h
- MR-VP +/- - DNA’se – Identificatie:
, Medische microbiologie
- DNA’se – - Citraat +(-) - Hoofdeigenschappen
- Citraat – - ONPG – - Kligler: shigella
- Acetaat – - Lysine-decarboxylatie + - MIU +/+(-)/+
- Metabool weinig actief - WIDAL-test: opsporen Beweeglijk bij 22-30°C
- Mannitol + anttistoffen Onbeweeglijk bij 37°C
- FAD(TDA) –
- MR-VP +/-
- DNA’se -
Geslacht Citrobacter
Geslacht Citrobacter
Voorkomen - Saprofiet in omgeving
- Transiënte darmflora
Pathogeen Vnl. bij zwakke patiënten
vermogen - Wondinfecties
- Longinfecties
- Sepsis
Labo diagnose Isolatie:
- Alle algemene bodems
- MC: roze of kleurloze kolonies
Identificatie:
- Hoofdeigenschappen
- Kligler:
C. koseri-amalonaticus: coli/paracoli
C. freundii: Salmonella/Cit. Freundii
- MIU:
C. koseri-amalonaticus: +/+/+
C. freundii: +/-/+
- FAD(TDA) –
- MR-VP +/-
- DNA’se –
- Citraat +
- Molanaat: C. koseri: +,C. amalonaticus –
- ONPG +
- Lysine-decarboxylatie: C. freundii –
Geslacht Proteus, Morganella, Providencia
Geslacht Proteus Geslacht Morganella Geslacht Providencia
Voorkome - Saprofiet in - Saprofiet in - Saprofiet in
n omgeving omgeving omgeving
- Transiënte - Transiënte - Transiënte
darmflora darmflora darmflora
Pathogeen - Sepsis - Sepsis - Sepsis
vermogen - Wondinfecties - Wondinfecties - Wondinfecties
P. mirabilis M. morganii: - Opportunischtisch
- Urineweginfecties - Opportunischtisch e pathogenen in
- niersteenvorming e pathogenen in ziekenhuis
P. vulgaris ziekenhuis
- Opportunischtisch
e pathogenen in
ziekenhuis
