Samenvatting Organisatieontdekker
H1 (1.1, 1.2.1, 1.2.4), H2 tot 2.8.1, H3 en H6. Behalve 6.6
Modellen: Mintzberg, Cameron & Quinn, Hersey & Blanchard, Communicatiestromen,
Organisatie 1.0, 2.0 en 3.0 en Internal Branding
Basisboek interne communicatie: Hoofdstuk 1, context van interne communicatie
Verschillende soorten organisaties
We komen in ons leven continu verschillende organisaties tegen, die sterk variëren in omvang,
doelen en complexiteit. Een organisatie is een bewust gevormd samenwerkingsverband dat is
ingericht om bepaalde doelen te bereiken. De manier waarop het werk georganiseerd is, ligt vast in
afspraken, maar deze kunnen veranderen door bijvoorbeeld een reorganisatie.
Communicatie is essentieel om mensen binnen de organisatie te helpen de doelen te begrijpen en
eraan mee te werken.
Kort:
- Organisaties zijn doelgerichte samenwerkingsverbanden.
- Ze verschillen sterk in vorm en complexiteit.
- Afspraken over samenwerking kunnen worden herzien.
- Communicatie is belangrijk voor doelbereiking.
Ik kom binnen en ik zie...
Bij het binnenlopen van een organisatie zie je eerst vooral uiterlijke kenmerken, maar na verloop van
tijd vallen diepere patronen op. De kunst is om objectief waar te nemen: eerst beschrijven wat je
ziet, zonder direct te oordelen. Door je te verwonderen ontdek je meer over hoe de organisatie
werkt.
Kort:
- Kijk eerst feitelijk, oordeel later.
- Verwondering helpt om meer te zien.
- Een vragenlijst ondersteunt het observeren.
De organisatie en haar omgeving
Elke organisatie maakt deel uit van een netwerk van andere organisaties, zoals leveranciers,
concurrenten en overheidsinstanties. Deze relaties zijn vaak wederzijds afhankelijk: organisaties
hebben elkaar nodig om te kunnen functioneren. Daarom is het belangrijk om dit netwerk te kennen
en te begrijpen. Een actorenanalyse brengt deze relaties overzichtelijk in kaart.
Kort:
- Organisaties staan in een netwerk van afhankelijkheden.
- Kennis van dit netwerk is belangrijk voor communicatie.
- Actorenanalyse helpt om relaties te begrijpen.
De zichtbare en ontzichtbare organisaties
, Een organisatie heeft een zichtbare kant (organigram, functies, regels) en een onzichtbare kant
(cultuur, emoties, informele communicatie). Vooral die onzichtbare kant beïnvloedt gedrag en
verandert hoe mensen samenwerken. Veranderingen mislukken vaak wanneer alleen naar de
zichtbare structuur wordt gekeken.
Kort:
- Zichtbaar = formeel; onzichtbaar = cultuur en gewoonten.
- De onzichtbare kant bepaalt veel van het gedrag.
- Succesvolle veranderingen vragen aandacht voor beide kanten.
Verborgen regels
Naast formele regels bestaan er verborgen regels: ongeschreven gewoonten die bepalen hoe
mensen zich echt gedragen. Ze ontstaan vanzelf in de samenwerking en kunnen helpen (stabiliteit)
of belemmeren (oneerlijkheid, stilzwijgen). Je merkt ze vooral wanneer iemand ze overtreedt. Botsen
verborgen regels met formele afspraken, dan kunnen veranderingen vastlopen.
Verborgen regels worden zichtbaar door interviews, observatie en door te onderzoeken hoe formele
regels ooit zijn ontstaan. Voorbeelden: je spreekt elkaar niet aan, je houdt je mening voor je,
problemen benoemen levert gedoe op.
Kort:
- Verborgen regels sturen gedrag sterk.
- Ze kunnen behulpzaam en beperkend zijn.
- Ze zijn cruciaal om te kennen bij veranderingen.
Basisboek interne communicatie: Hoofdstuk 2, communicaties in organisaties
Naar een beter communicatiemiddel
Het klassieke model van Shannon & Weaver ziet communicatie als een rechtlijnige overdracht van
informatie van zender → boodschap → ontvanger. Dat werkt voor techniek, maar niet voor menselijke
communicatie, die veel complexer is.
Een beter model kijkt naar boodschappen in context: de zender produceert een boodschap binnen
zowel een informationele als relationele omgeving. Pas als de ontvanger de boodschap
daadwerkelijk ontvangt en erop reageert, spreken we van echte communicatie. Dat maakt
communicatie tweerichtingsverkeer, waarbij zender en ontvanger voortdurend van rol wisselen.
Daarom is communicatie beter te zien als een transactioneel proces, waarin beide partijen elkaar
proberen te beïnvloeden.
Kort:
- Klassiek model = te technisch en te simpel.
- Nieuwe kijk: boodschap + context (informatie + relatie).
- Communicatie = tweerichtingsverkeer, met rolwisselingen.
- Informeren = één richting; communiceren = interactie.
H1 (1.1, 1.2.1, 1.2.4), H2 tot 2.8.1, H3 en H6. Behalve 6.6
Modellen: Mintzberg, Cameron & Quinn, Hersey & Blanchard, Communicatiestromen,
Organisatie 1.0, 2.0 en 3.0 en Internal Branding
Basisboek interne communicatie: Hoofdstuk 1, context van interne communicatie
Verschillende soorten organisaties
We komen in ons leven continu verschillende organisaties tegen, die sterk variëren in omvang,
doelen en complexiteit. Een organisatie is een bewust gevormd samenwerkingsverband dat is
ingericht om bepaalde doelen te bereiken. De manier waarop het werk georganiseerd is, ligt vast in
afspraken, maar deze kunnen veranderen door bijvoorbeeld een reorganisatie.
Communicatie is essentieel om mensen binnen de organisatie te helpen de doelen te begrijpen en
eraan mee te werken.
Kort:
- Organisaties zijn doelgerichte samenwerkingsverbanden.
- Ze verschillen sterk in vorm en complexiteit.
- Afspraken over samenwerking kunnen worden herzien.
- Communicatie is belangrijk voor doelbereiking.
Ik kom binnen en ik zie...
Bij het binnenlopen van een organisatie zie je eerst vooral uiterlijke kenmerken, maar na verloop van
tijd vallen diepere patronen op. De kunst is om objectief waar te nemen: eerst beschrijven wat je
ziet, zonder direct te oordelen. Door je te verwonderen ontdek je meer over hoe de organisatie
werkt.
Kort:
- Kijk eerst feitelijk, oordeel later.
- Verwondering helpt om meer te zien.
- Een vragenlijst ondersteunt het observeren.
De organisatie en haar omgeving
Elke organisatie maakt deel uit van een netwerk van andere organisaties, zoals leveranciers,
concurrenten en overheidsinstanties. Deze relaties zijn vaak wederzijds afhankelijk: organisaties
hebben elkaar nodig om te kunnen functioneren. Daarom is het belangrijk om dit netwerk te kennen
en te begrijpen. Een actorenanalyse brengt deze relaties overzichtelijk in kaart.
Kort:
- Organisaties staan in een netwerk van afhankelijkheden.
- Kennis van dit netwerk is belangrijk voor communicatie.
- Actorenanalyse helpt om relaties te begrijpen.
De zichtbare en ontzichtbare organisaties
, Een organisatie heeft een zichtbare kant (organigram, functies, regels) en een onzichtbare kant
(cultuur, emoties, informele communicatie). Vooral die onzichtbare kant beïnvloedt gedrag en
verandert hoe mensen samenwerken. Veranderingen mislukken vaak wanneer alleen naar de
zichtbare structuur wordt gekeken.
Kort:
- Zichtbaar = formeel; onzichtbaar = cultuur en gewoonten.
- De onzichtbare kant bepaalt veel van het gedrag.
- Succesvolle veranderingen vragen aandacht voor beide kanten.
Verborgen regels
Naast formele regels bestaan er verborgen regels: ongeschreven gewoonten die bepalen hoe
mensen zich echt gedragen. Ze ontstaan vanzelf in de samenwerking en kunnen helpen (stabiliteit)
of belemmeren (oneerlijkheid, stilzwijgen). Je merkt ze vooral wanneer iemand ze overtreedt. Botsen
verborgen regels met formele afspraken, dan kunnen veranderingen vastlopen.
Verborgen regels worden zichtbaar door interviews, observatie en door te onderzoeken hoe formele
regels ooit zijn ontstaan. Voorbeelden: je spreekt elkaar niet aan, je houdt je mening voor je,
problemen benoemen levert gedoe op.
Kort:
- Verborgen regels sturen gedrag sterk.
- Ze kunnen behulpzaam en beperkend zijn.
- Ze zijn cruciaal om te kennen bij veranderingen.
Basisboek interne communicatie: Hoofdstuk 2, communicaties in organisaties
Naar een beter communicatiemiddel
Het klassieke model van Shannon & Weaver ziet communicatie als een rechtlijnige overdracht van
informatie van zender → boodschap → ontvanger. Dat werkt voor techniek, maar niet voor menselijke
communicatie, die veel complexer is.
Een beter model kijkt naar boodschappen in context: de zender produceert een boodschap binnen
zowel een informationele als relationele omgeving. Pas als de ontvanger de boodschap
daadwerkelijk ontvangt en erop reageert, spreken we van echte communicatie. Dat maakt
communicatie tweerichtingsverkeer, waarbij zender en ontvanger voortdurend van rol wisselen.
Daarom is communicatie beter te zien als een transactioneel proces, waarin beide partijen elkaar
proberen te beïnvloeden.
Kort:
- Klassiek model = te technisch en te simpel.
- Nieuwe kijk: boodschap + context (informatie + relatie).
- Communicatie = tweerichtingsverkeer, met rolwisselingen.
- Informeren = één richting; communiceren = interactie.
