OMGEVINGSRECHT
HOOFDSTUK 1: OMGEVINGSRECHT EN HET RECHT
AFDELING 1: NK
AFDELING 2: SITUERING T.O.V. HET BESTUURSRECHT
ONDERAFDELING 2: MILIEURECHT EN RUIMTELIJK BESTUURSRECHT
Omgevingsrecht gaat hier vooral over 2 zaken:
o Milieurecht
o Bestuursrecht
Dit zijn 2 functionele rechtsgebieden: de instrumentele functie van het recht staat centraal => wetgeving
wordt altijd opgevat als een instrument dat de overheid kan gebruiken om een beleid te voeren.
Er is een toenemende invloed op het privaatrecht =>
Vb. bodemattest bij verkoop van een onroerend goed: Stel je koopt een stuk bouwgrond dan wordt er
vereist dat een verkoper een bodemattest voorlegt van de OVAM. Die gaat nakijken in een databank of
daarin net gekend staat dat dat perceel verontreinigd is. Die verkoper kan je zo geen kat in een zak
verkopen en dus geen zonder dat je het weet vervuilde grond verkopen.
Milieubeleid: beleid gericht op de bescherming van de mens en het fysieke milieu.
❖ Milieuhygiëne= bestrijding van de verontreiniging
❖ Milieubeheer= beheer natuurlijke rijkdommen (bodem, water…)
❖ Natuurbehoud= behoud natuurgebieden, wilde flora en fauna
Ruimtelijke ordening: het beleid gericht op de bescherming van de ruimtelijke kwaliteit of de beheersing
van de ruimtelijke ontwikkeling.
Toekenning van functies van gebieden, zoals wonen, landbouw en industrie
Beleid gericht op onroerend erfgoed= zoals monumenten
Energiebeleid= gericht op de regulering van het menselijk handelen m.b.t. productie, transport en
verbruik van energie.
Energierecht wordt steeds belangrijker. Gaat over de productie, verbruik en transport van energie. De
omwenteling van de fossiele brandstoffen naar herbruikbare energiebronnen → zonne-energie,
windenergie, ...
Ook een toenemende invloed op het economisch recht → bv bij overname van ondernemingen.
Vanuit milieubeleid wil je het klimaat redden en bv de temperatuurstijging beperken, ... Vanuit het
energierecht is de oplossing het stoppen met fossiele brandstoffen en naar herbruikbare energiebronnen
1
,gaan. Dus zo houden die rechtstakken met elkaar verband. Want met windmolenparken kom je vaak in
conflict met natuurbehoudsrecht.
Bijna alles wat wij zien is gewestelijke bevoegdheid.
Dit gaat over verontreiniging. Die stoten
Het beheer van de natuurlijke rijkdom. Er wordt
bepaalde vervuilende stoffen de lucht in. Dat
water gewonnen, aardolie, steenkool, …
gaat over het beheersen van de verontreiniging
van het milieu.
Milieubeleid Natuurbehoud, landschapszorg. We willen de
mooie dingen in ons leefgebied behouden voor
Zandwinning. Winning van gesteente, onszelf en de toekomstige waarde en vaak ook
lavastenen, … omdat het een zekere intrinsieke waarde heeft.
2
, Ruimtelijke ordening
Gaat over toebedeling van functies aan
oppervlaktes grond.
Bovenaan: uittreksel uit een gewestplan. Bv daar
mag je landbouw hebben, daar industrie, daar
mag je bouwen om te wonen, ... Zo ordenen we
onze menselijke activiteiten. Het beleid voor de
ruimtelijke ontwikkeling van menselijke
activiteiten.
Onroerend erfgoed
Dan gaat het over monumenten, mooie
landschappen, archeologisch patrimonium.
Bv parking Sint-Pietersplein moest er eerst
archeologisch onderzoek gedaan worden wat
er in de
Het milieurecht en het ruimtelijk bestuursrecht => grond zat
vrij jong endatum
van dan onderzocht.
o Voordien: ad hoc benaderingen (door rampen krijg je geïsoleerde wetgeving) van het
milieubeleid (veranderd door olierampen, smogsituaties of zware ongelukken in chemische
bedrijven)
o 1962: uitvoering aan Stedenbouwwet: totstandkoming van de gewestplannen en
bouwvergunningen
o In België: sectorale benadering rond 1970 => aparte wetten (ruimtelijke planning) voor de
bescherming van de verschillende milieucompartimenten of milieusectoren
Sinds 1990 kennen we tendensen naar integratie, vereenvoudiging en codificatie van het milieurecht in
Vlaanderen zoals
o Vlaams Gewest: Milieuvergunningsdecreet van 28 juni 1985
• Exploitatievergunning en de lozingsvergunning werden hier geïntegreerd in de
milieuvergunning.
• Doel: effectiever milieurecht
o Vlaams Gewest: Omgevingsvergunningsdecreet van 25 april 2014
• Milievergunning en de stedenbouwkundige vergunning in de omgevingsvergunning
Op deze manier moeten bedrijven nog maar 1 vergunning gaan aanvragen.
Het doel werd vroeger niet verspreid en werd niet nageleefd. Het was goedkoper om soms de
wet niet na te leven dan de nodige investeringen te doen.
Vlaanderen wou strengere wetgeving nemen op veel vlakken van milieu. Wallonië was niet mee en was
achtergesteld en dat stuitte op onenigheid in de regering (BelgIë was toen nog unitair).
Dat milieurecht zorgde er dus voor dat er zo’n staatshervorming kwam, zodat Vlaanderen
makkelijker zijn eigen milieubeleid en ruimtelijke ordening kon regelen.
3
, In andere landen is er vaak geen andere term voor milieu naast omgeving (bv Engels: environmental law →
milieurecht (bij ons is dat enger want dat omvat niet de ruimtelijke ordening) en omgevingsrecht).
Vanuit Europa wordt wetgeving uitgevaardigd die wij moeten omzetten. Richtlijnen op vlak van bv
waterzuiniging, natuur, klimaat, …
Ruimtelijke ordening is echter GEEN Europese bevoegdheid
Als het gaat over de Europese natuur.
In heel Europa zijn er heel wat beschermde natuurgebieden. Daar kunnen landen niet meer doen wat ze
willen met hun ruimtelijke ordening, die gebieden moeten vanuit de EU beschermd worden.
Nieuwe term => het omgevingsrecht= onze beleidsmakers willen het milieu opnieuw meer
antropocentrisch benaderen.
De groene ambities zijn sterk. The Green Deal,
klimaatneutraal tegen 2050 zijn dingend die EU. En sommige
zaken zijn al gelukt in de wetgeving op EU-niveau en andere
niet.
De administratieve lasten voor ondernemingen willen ook
teruggedrongen worden.
De EU-Commissie legt ook sterk de nadruk op de
competitiviteit van de omgeving. Ze willen het
milieurecht vereenvoudigen en ‘mogelijks’
afzwakken. Er zijn daar 2 kanten van, dus daarom
‘mogelijks’. Nu zijn de ambities minder dan bij de
vorige commissie.
We kennen de term milieubeleid maar vanaf de jaren 1970-1980. De instrumentele functie van het recht
staat centraal.
Er is heel wat wetgeving hieromtrent zodat de OH een beleid kan voeren. Het recht geeft instrumenten
aan de OH om een ruimtelijke ordening en milieubeleid te kunnen vormen.
We kennen heel wat tijdschriften => ook digitale
o TMR: tijdschrift voor milieurecht. Vooral Ugent.
o TROS: tijdschrift voor ruimtelijke ordening en stedenbouw.
o MER: milieu en energierecht. Dat is vooral KU-Leuven.
o TOO: tijdschrift van omgevingsrecht en omgevingsbeleid
o STORM: Stedenbouw, Omgeving, Ruimtelijke Ordening en Milieu
AFDELING 3: BRONNEN VAN HET MILIEURECHT EN HET RUIMTELIJK BESTUURSRECHT
4
HOOFDSTUK 1: OMGEVINGSRECHT EN HET RECHT
AFDELING 1: NK
AFDELING 2: SITUERING T.O.V. HET BESTUURSRECHT
ONDERAFDELING 2: MILIEURECHT EN RUIMTELIJK BESTUURSRECHT
Omgevingsrecht gaat hier vooral over 2 zaken:
o Milieurecht
o Bestuursrecht
Dit zijn 2 functionele rechtsgebieden: de instrumentele functie van het recht staat centraal => wetgeving
wordt altijd opgevat als een instrument dat de overheid kan gebruiken om een beleid te voeren.
Er is een toenemende invloed op het privaatrecht =>
Vb. bodemattest bij verkoop van een onroerend goed: Stel je koopt een stuk bouwgrond dan wordt er
vereist dat een verkoper een bodemattest voorlegt van de OVAM. Die gaat nakijken in een databank of
daarin net gekend staat dat dat perceel verontreinigd is. Die verkoper kan je zo geen kat in een zak
verkopen en dus geen zonder dat je het weet vervuilde grond verkopen.
Milieubeleid: beleid gericht op de bescherming van de mens en het fysieke milieu.
❖ Milieuhygiëne= bestrijding van de verontreiniging
❖ Milieubeheer= beheer natuurlijke rijkdommen (bodem, water…)
❖ Natuurbehoud= behoud natuurgebieden, wilde flora en fauna
Ruimtelijke ordening: het beleid gericht op de bescherming van de ruimtelijke kwaliteit of de beheersing
van de ruimtelijke ontwikkeling.
Toekenning van functies van gebieden, zoals wonen, landbouw en industrie
Beleid gericht op onroerend erfgoed= zoals monumenten
Energiebeleid= gericht op de regulering van het menselijk handelen m.b.t. productie, transport en
verbruik van energie.
Energierecht wordt steeds belangrijker. Gaat over de productie, verbruik en transport van energie. De
omwenteling van de fossiele brandstoffen naar herbruikbare energiebronnen → zonne-energie,
windenergie, ...
Ook een toenemende invloed op het economisch recht → bv bij overname van ondernemingen.
Vanuit milieubeleid wil je het klimaat redden en bv de temperatuurstijging beperken, ... Vanuit het
energierecht is de oplossing het stoppen met fossiele brandstoffen en naar herbruikbare energiebronnen
1
,gaan. Dus zo houden die rechtstakken met elkaar verband. Want met windmolenparken kom je vaak in
conflict met natuurbehoudsrecht.
Bijna alles wat wij zien is gewestelijke bevoegdheid.
Dit gaat over verontreiniging. Die stoten
Het beheer van de natuurlijke rijkdom. Er wordt
bepaalde vervuilende stoffen de lucht in. Dat
water gewonnen, aardolie, steenkool, …
gaat over het beheersen van de verontreiniging
van het milieu.
Milieubeleid Natuurbehoud, landschapszorg. We willen de
mooie dingen in ons leefgebied behouden voor
Zandwinning. Winning van gesteente, onszelf en de toekomstige waarde en vaak ook
lavastenen, … omdat het een zekere intrinsieke waarde heeft.
2
, Ruimtelijke ordening
Gaat over toebedeling van functies aan
oppervlaktes grond.
Bovenaan: uittreksel uit een gewestplan. Bv daar
mag je landbouw hebben, daar industrie, daar
mag je bouwen om te wonen, ... Zo ordenen we
onze menselijke activiteiten. Het beleid voor de
ruimtelijke ontwikkeling van menselijke
activiteiten.
Onroerend erfgoed
Dan gaat het over monumenten, mooie
landschappen, archeologisch patrimonium.
Bv parking Sint-Pietersplein moest er eerst
archeologisch onderzoek gedaan worden wat
er in de
Het milieurecht en het ruimtelijk bestuursrecht => grond zat
vrij jong endatum
van dan onderzocht.
o Voordien: ad hoc benaderingen (door rampen krijg je geïsoleerde wetgeving) van het
milieubeleid (veranderd door olierampen, smogsituaties of zware ongelukken in chemische
bedrijven)
o 1962: uitvoering aan Stedenbouwwet: totstandkoming van de gewestplannen en
bouwvergunningen
o In België: sectorale benadering rond 1970 => aparte wetten (ruimtelijke planning) voor de
bescherming van de verschillende milieucompartimenten of milieusectoren
Sinds 1990 kennen we tendensen naar integratie, vereenvoudiging en codificatie van het milieurecht in
Vlaanderen zoals
o Vlaams Gewest: Milieuvergunningsdecreet van 28 juni 1985
• Exploitatievergunning en de lozingsvergunning werden hier geïntegreerd in de
milieuvergunning.
• Doel: effectiever milieurecht
o Vlaams Gewest: Omgevingsvergunningsdecreet van 25 april 2014
• Milievergunning en de stedenbouwkundige vergunning in de omgevingsvergunning
Op deze manier moeten bedrijven nog maar 1 vergunning gaan aanvragen.
Het doel werd vroeger niet verspreid en werd niet nageleefd. Het was goedkoper om soms de
wet niet na te leven dan de nodige investeringen te doen.
Vlaanderen wou strengere wetgeving nemen op veel vlakken van milieu. Wallonië was niet mee en was
achtergesteld en dat stuitte op onenigheid in de regering (BelgIë was toen nog unitair).
Dat milieurecht zorgde er dus voor dat er zo’n staatshervorming kwam, zodat Vlaanderen
makkelijker zijn eigen milieubeleid en ruimtelijke ordening kon regelen.
3
, In andere landen is er vaak geen andere term voor milieu naast omgeving (bv Engels: environmental law →
milieurecht (bij ons is dat enger want dat omvat niet de ruimtelijke ordening) en omgevingsrecht).
Vanuit Europa wordt wetgeving uitgevaardigd die wij moeten omzetten. Richtlijnen op vlak van bv
waterzuiniging, natuur, klimaat, …
Ruimtelijke ordening is echter GEEN Europese bevoegdheid
Als het gaat over de Europese natuur.
In heel Europa zijn er heel wat beschermde natuurgebieden. Daar kunnen landen niet meer doen wat ze
willen met hun ruimtelijke ordening, die gebieden moeten vanuit de EU beschermd worden.
Nieuwe term => het omgevingsrecht= onze beleidsmakers willen het milieu opnieuw meer
antropocentrisch benaderen.
De groene ambities zijn sterk. The Green Deal,
klimaatneutraal tegen 2050 zijn dingend die EU. En sommige
zaken zijn al gelukt in de wetgeving op EU-niveau en andere
niet.
De administratieve lasten voor ondernemingen willen ook
teruggedrongen worden.
De EU-Commissie legt ook sterk de nadruk op de
competitiviteit van de omgeving. Ze willen het
milieurecht vereenvoudigen en ‘mogelijks’
afzwakken. Er zijn daar 2 kanten van, dus daarom
‘mogelijks’. Nu zijn de ambities minder dan bij de
vorige commissie.
We kennen de term milieubeleid maar vanaf de jaren 1970-1980. De instrumentele functie van het recht
staat centraal.
Er is heel wat wetgeving hieromtrent zodat de OH een beleid kan voeren. Het recht geeft instrumenten
aan de OH om een ruimtelijke ordening en milieubeleid te kunnen vormen.
We kennen heel wat tijdschriften => ook digitale
o TMR: tijdschrift voor milieurecht. Vooral Ugent.
o TROS: tijdschrift voor ruimtelijke ordening en stedenbouw.
o MER: milieu en energierecht. Dat is vooral KU-Leuven.
o TOO: tijdschrift van omgevingsrecht en omgevingsbeleid
o STORM: Stedenbouw, Omgeving, Ruimtelijke Ordening en Milieu
AFDELING 3: BRONNEN VAN HET MILIEURECHT EN HET RUIMTELIJK BESTUURSRECHT
4
