Medische kennis semester 2
week 5
De diagnostische methoden die gebruikt Fecesonderzoek bij darmziekten
worden om aandoeningen van het maag-darm Met microscopisch onderzoek kunnen
kanaal te onderzoeken uitleggen. wormeitjes of parasieten in de ontlasting
worden aangetoond.
Het diagnostisch onderzoek van het
spijsverteringsstelsel omvat het: Bloedingen hoog in het maag-darmkanaal,
- afnemen van de anamnese, bijvoorbeeld in de maag of het duodenum,
- lichamelijk onderzoek, veroorzaken melena, een zwarte,
- laboratoriumonderzoek, kleverige, teerachtige ontlasting met een
typische geur.
- microbiologisch onderzoek,
- klinisch pathologisch onderzoek, Melena kan een symptoom zijn van een
- beeldvormend onderzoek. bloedende maagzweer of van maagkanker.
Waarom het afnemen van een anamnese en Bepaalde medicijnen zoals ijzertabletten,
het lichamelijk onderzoek? veroorzaken echter ook zwarte ontlasting.
- Omdat ze van belang zijn om diagnoses
te formuleren. Bloed in de ontlasting hoeft niet altijd
met het blote oog zichtbaar te zijn. We
Infectieuze aandoeningen van de noemen dit occult bloed. Occult bloed kan
spijsverteringsorganen kunnen worden met een chemische test worden aangetoond.
onderzocht met behulp van kweken of
immunodiagnostische technieken. Volumineuze, lichtgekleurde ontlasting
die op water blijft drijven, steatorroe,
Op grond van een feceskweek kun je vast bevat ongewoon veel vet en ziet er vaak
stellen welke pathogene micro organismen ook vettig uit. Steatorroe is een syptoom
zich in de feces bevinden. van het malabsorptiesyndroom, maar kan
ook wijzen op een aandoening van de
Feceskweek : een feceskweek is het lever, galblaas of alvleesklier.
bacteriologisch onderzoek van de
ontlasting. Hierbij wordt in de De volgende ziektes van het
ontlasting onderzoek gedaan naar micro- spijsverteringstelsel systematisch
organismen die verantwoordelijk zijn voor beschrijven: reflux, hernia
darmaandoeningen als diarree en diafragmatica, peptische zweren,
dysenterie. Naast bacteriën kunnen ook appendicitis, malabsorptie,
virussen, amoeben, parasieten of wormen diverticulitis, ziekte van Crohn, colitis
diarree veroorzaken. Die kunnen ook in de ulserosa
ontlasting gekweekt worden. Bij de meeste
vormen van diarree is een feceskweek niet Oesofagitis : is een ontsteking van het
nodig. slijmvlies (mucosa) van de slokdarm. Het
is niet bekend hoe vaak deze aandoening
Een bepaling van de leverenzymen geeft voorkomt.
informatie over eventuele afwijkingen van
de lever. Risicofactoren zijn een hoge leeftijd,
een zeer jonge leeftijd, obesitas en
Op grond van klinisch pathologisch zwangerschap.
onderzoek van een biopt kunnen uitspraken
worden gedaan over de aanwezigheid van Het wordt gekenmerkt door een brandende
bepaalde ziektes. pijn achter het borstbeen, die vooral
optreedt na een maaltijd of in liggende
Diagnose coloncarcinoom wordt gesteld op houding. Het wordt meestal veroorzaakt
grond van een biopt uit de dikke darm door gasto-oesofageale reflux.
Diagnose malabsorptiesyndroom wordt
gesteld op grond van een biopt uit de
binnenbekleding van de dunne darm.
Röntgenonderzoek, ct-scans, echografie en
MRI-scans kunne bijdragen aan
diagnostiek.
Tenslotte zijn er verschillende
Endoscopische technieken beschikbaar
waarmee eventuele afwijkingen in de
slokdarm, de maag, de dunne darm en de
dikke darm bekeken kunnen worden.
, Reflux: de zure maaginhoud vloeit terug Drie belangrijkste oorzaken van peptische
in de slokdarm. zweren:
- Infectie met helicobacter
Reflux kan worden veroorzaak door een - Gebruik van NSAID’s
niet goed werkende onderste - Aangeboren overmatige
oesofagussfincter, die normaal gesproken maagzuurproductie.
voorkomt dat de maaginhoud naar de
slokdarm terugvloeit. Andere oorzaken Stressvolle situaties kunnen bijdragen
zijn hernia diafragmatica aan het ontstaan of de verergering van
(middenrifbreuk), zwangerschap, maagzweren, doordat de uitscheiding van
overgewicht en medicijnen die van invloed zoutzuur onder invloed van het
zijn op de tonus (spanning) van de zenuwstelsel en hormonen staat.
sfincter of die de productie van maagzuur
stimuleren. Appendicitis: (blindedarmontsteking) is
een acute en pijnlijke ontsteking van de
Omhoogkomend maagzuur zorgt voor appendix (wormvormig aanhangsel van de
irritatie en uiteindelijk ontsteking van blinde darm). Appendicitis komt vaker
het slijmvlier van de slokdarm. De voor bij mannen dan bij vrouwen, en
diagnose is gebaseerd op de anamnese en meestal bij kinderen en adolescenten
kan worden bevestigd met endoscopie. tussen 5 en 25 jaar. Door zijn vorm en
plaats in het darmstelsel is de appendix
De aandoening kan conservatief worden een plaats waar feces makkelijk
behandeld door het volgen van een dieet achterblijft. Door indikking van de
met geen of minder chocola, vet, alcohol ontlasting kan een afgesloten holte
en koffie. ontstaan, waarin de bacteriën in de
ontlasting, vooral escherichia coli, een
Preventie maatregelen bestaan uit het infectie kunnen veroorzaken.
regelmatig eten van kleine porties en het
vermijden van alcohol.
de appendix ziet er
Hernia diafragmatica: de uitstulping van dan rood en gezwollen
een deel van de maag door een breuk in uit en is bedekt met
het middenrif. Deze aandoening is vaak ontstekingsexsudaat.
aangeboren of wordt veroorzaakt door een De zwelling kan de
verhoogde intra-abdominale druk als bloedvoorziening van
gevolg van overgewicht. de appendix
belemmeren, met
Klachten: na het eten kunnen indigestie gangreen
(verstoorde spijsvertering), pyrosis (weefselversterf) als
(zuurbranden) optreden, gastro- gevolg. De appendix wordt dan groenzwart.
oesofageale reflux, pijn boven in de buik De wand wordt dunner en kan uiteindelijk
en kortademigheid. perforeren (doorbreken), waardoor er
feces in de buikholte komt en peritonitis
Diagnose: wordt gesteld op basis van een (buikvliesontsteking) ontstaat.
röntgenfoto (slikfoto) of oesofago-
gastro-duodenoscopie. Diagnose: de diagnose
blindedarmontsteking wordt meestal
Behandeling: doorgaans gericht op gesteld op grond van het lichamelijk
vermindering van de klachten. onderzoek. Meestal begint de pijn rond de
navel en verplaatst die zich dan naar het
Peptische zweren/ulcus pepticum: een rechterdeel van de onderbuik. Om de pijn
zweer in de maag of het duodenum. te verlichten, ligt de patiënt vaak met
Een zweer is een oppervlaktedefect dan opgetrokken rechterbeen.
achterblijft als necrotisch weefsel (als Andere symptomen zijn: misselijkheid,
gevolg van een ontsteking) loslaat. braken, lichte koorts en een verhoogd
aantal witte bloedcellen in het bloed.
Belangrijkste
peptische zweren: oorzaak:
ulcus ventriculi - Ontstaat verzameling van ingedikte
(maagzweer) en ulcus feces in de appendix
duodeni (zweer in de - E.coli in de feces veroorzaakt
twaalfvingerige infectie
darm). - Appendix raakt rood en gezwollen,
ontstaat ontstekingsexcudaat
- Bloedtoevoer wordt belemmerd
- Ontstaan gangreen
week 5
De diagnostische methoden die gebruikt Fecesonderzoek bij darmziekten
worden om aandoeningen van het maag-darm Met microscopisch onderzoek kunnen
kanaal te onderzoeken uitleggen. wormeitjes of parasieten in de ontlasting
worden aangetoond.
Het diagnostisch onderzoek van het
spijsverteringsstelsel omvat het: Bloedingen hoog in het maag-darmkanaal,
- afnemen van de anamnese, bijvoorbeeld in de maag of het duodenum,
- lichamelijk onderzoek, veroorzaken melena, een zwarte,
- laboratoriumonderzoek, kleverige, teerachtige ontlasting met een
typische geur.
- microbiologisch onderzoek,
- klinisch pathologisch onderzoek, Melena kan een symptoom zijn van een
- beeldvormend onderzoek. bloedende maagzweer of van maagkanker.
Waarom het afnemen van een anamnese en Bepaalde medicijnen zoals ijzertabletten,
het lichamelijk onderzoek? veroorzaken echter ook zwarte ontlasting.
- Omdat ze van belang zijn om diagnoses
te formuleren. Bloed in de ontlasting hoeft niet altijd
met het blote oog zichtbaar te zijn. We
Infectieuze aandoeningen van de noemen dit occult bloed. Occult bloed kan
spijsverteringsorganen kunnen worden met een chemische test worden aangetoond.
onderzocht met behulp van kweken of
immunodiagnostische technieken. Volumineuze, lichtgekleurde ontlasting
die op water blijft drijven, steatorroe,
Op grond van een feceskweek kun je vast bevat ongewoon veel vet en ziet er vaak
stellen welke pathogene micro organismen ook vettig uit. Steatorroe is een syptoom
zich in de feces bevinden. van het malabsorptiesyndroom, maar kan
ook wijzen op een aandoening van de
Feceskweek : een feceskweek is het lever, galblaas of alvleesklier.
bacteriologisch onderzoek van de
ontlasting. Hierbij wordt in de De volgende ziektes van het
ontlasting onderzoek gedaan naar micro- spijsverteringstelsel systematisch
organismen die verantwoordelijk zijn voor beschrijven: reflux, hernia
darmaandoeningen als diarree en diafragmatica, peptische zweren,
dysenterie. Naast bacteriën kunnen ook appendicitis, malabsorptie,
virussen, amoeben, parasieten of wormen diverticulitis, ziekte van Crohn, colitis
diarree veroorzaken. Die kunnen ook in de ulserosa
ontlasting gekweekt worden. Bij de meeste
vormen van diarree is een feceskweek niet Oesofagitis : is een ontsteking van het
nodig. slijmvlies (mucosa) van de slokdarm. Het
is niet bekend hoe vaak deze aandoening
Een bepaling van de leverenzymen geeft voorkomt.
informatie over eventuele afwijkingen van
de lever. Risicofactoren zijn een hoge leeftijd,
een zeer jonge leeftijd, obesitas en
Op grond van klinisch pathologisch zwangerschap.
onderzoek van een biopt kunnen uitspraken
worden gedaan over de aanwezigheid van Het wordt gekenmerkt door een brandende
bepaalde ziektes. pijn achter het borstbeen, die vooral
optreedt na een maaltijd of in liggende
Diagnose coloncarcinoom wordt gesteld op houding. Het wordt meestal veroorzaakt
grond van een biopt uit de dikke darm door gasto-oesofageale reflux.
Diagnose malabsorptiesyndroom wordt
gesteld op grond van een biopt uit de
binnenbekleding van de dunne darm.
Röntgenonderzoek, ct-scans, echografie en
MRI-scans kunne bijdragen aan
diagnostiek.
Tenslotte zijn er verschillende
Endoscopische technieken beschikbaar
waarmee eventuele afwijkingen in de
slokdarm, de maag, de dunne darm en de
dikke darm bekeken kunnen worden.
, Reflux: de zure maaginhoud vloeit terug Drie belangrijkste oorzaken van peptische
in de slokdarm. zweren:
- Infectie met helicobacter
Reflux kan worden veroorzaak door een - Gebruik van NSAID’s
niet goed werkende onderste - Aangeboren overmatige
oesofagussfincter, die normaal gesproken maagzuurproductie.
voorkomt dat de maaginhoud naar de
slokdarm terugvloeit. Andere oorzaken Stressvolle situaties kunnen bijdragen
zijn hernia diafragmatica aan het ontstaan of de verergering van
(middenrifbreuk), zwangerschap, maagzweren, doordat de uitscheiding van
overgewicht en medicijnen die van invloed zoutzuur onder invloed van het
zijn op de tonus (spanning) van de zenuwstelsel en hormonen staat.
sfincter of die de productie van maagzuur
stimuleren. Appendicitis: (blindedarmontsteking) is
een acute en pijnlijke ontsteking van de
Omhoogkomend maagzuur zorgt voor appendix (wormvormig aanhangsel van de
irritatie en uiteindelijk ontsteking van blinde darm). Appendicitis komt vaker
het slijmvlier van de slokdarm. De voor bij mannen dan bij vrouwen, en
diagnose is gebaseerd op de anamnese en meestal bij kinderen en adolescenten
kan worden bevestigd met endoscopie. tussen 5 en 25 jaar. Door zijn vorm en
plaats in het darmstelsel is de appendix
De aandoening kan conservatief worden een plaats waar feces makkelijk
behandeld door het volgen van een dieet achterblijft. Door indikking van de
met geen of minder chocola, vet, alcohol ontlasting kan een afgesloten holte
en koffie. ontstaan, waarin de bacteriën in de
ontlasting, vooral escherichia coli, een
Preventie maatregelen bestaan uit het infectie kunnen veroorzaken.
regelmatig eten van kleine porties en het
vermijden van alcohol.
de appendix ziet er
Hernia diafragmatica: de uitstulping van dan rood en gezwollen
een deel van de maag door een breuk in uit en is bedekt met
het middenrif. Deze aandoening is vaak ontstekingsexsudaat.
aangeboren of wordt veroorzaakt door een De zwelling kan de
verhoogde intra-abdominale druk als bloedvoorziening van
gevolg van overgewicht. de appendix
belemmeren, met
Klachten: na het eten kunnen indigestie gangreen
(verstoorde spijsvertering), pyrosis (weefselversterf) als
(zuurbranden) optreden, gastro- gevolg. De appendix wordt dan groenzwart.
oesofageale reflux, pijn boven in de buik De wand wordt dunner en kan uiteindelijk
en kortademigheid. perforeren (doorbreken), waardoor er
feces in de buikholte komt en peritonitis
Diagnose: wordt gesteld op basis van een (buikvliesontsteking) ontstaat.
röntgenfoto (slikfoto) of oesofago-
gastro-duodenoscopie. Diagnose: de diagnose
blindedarmontsteking wordt meestal
Behandeling: doorgaans gericht op gesteld op grond van het lichamelijk
vermindering van de klachten. onderzoek. Meestal begint de pijn rond de
navel en verplaatst die zich dan naar het
Peptische zweren/ulcus pepticum: een rechterdeel van de onderbuik. Om de pijn
zweer in de maag of het duodenum. te verlichten, ligt de patiënt vaak met
Een zweer is een oppervlaktedefect dan opgetrokken rechterbeen.
achterblijft als necrotisch weefsel (als Andere symptomen zijn: misselijkheid,
gevolg van een ontsteking) loslaat. braken, lichte koorts en een verhoogd
aantal witte bloedcellen in het bloed.
Belangrijkste
peptische zweren: oorzaak:
ulcus ventriculi - Ontstaat verzameling van ingedikte
(maagzweer) en ulcus feces in de appendix
duodeni (zweer in de - E.coli in de feces veroorzaakt
twaalfvingerige infectie
darm). - Appendix raakt rood en gezwollen,
ontstaat ontstekingsexcudaat
- Bloedtoevoer wordt belemmerd
- Ontstaan gangreen
