Neuropsychologie
College 1
Hippocampus (in temporale lob) ruimtelijk geheugen (visuo-spatieel). Ook belangrijk
voor bewegen/motoriek.
Conclusie: veel cognitieve gebieden zijn ook motorische gebieden (en affect).
SCN in hypothalamus is verantwoordelijk voor circadiaans ritme (daar zit biologische
klok). Een verstoord circadiaans ritme (slaap-waak) zorgt voor minder cognitieve
functie.
Bij experimentele neuropsychologie moet een diermodel aan bepaalde eisen voldoen
zodat het ook toepasbaar is bij mensen.
Grijze stof = neuronen (corticaal schors)
Witte stof = axonen (baansystemen) wit door myeline. Goede doorbloeding is
belangrijk. Dus subcorticaal zit de meeste witte stof. Alleen het gebied tussen de laterale
en mediale cortex is subcorticaal (neuronen/grijze stof ook in midden bij corpus
callosum).
De hogere hersenfuncties spelen zich af in de cortex.
Kennard principe als er op jonge leeftijd letsel ontstaat, herstelt het altijd (maar is
niet helemaal waar; hangt af van leeftijd etc).
Restitutie en amelioratie neurorevalidatie.
College 2
Verschil herseninfarct – hersenbloeding.
Tetraparese: beide armen en benen zijn verlamd (bijvoorbeeld als gevolg van een
hersenbloeding). Parese: gedeeltelijke verlamming, paralyse: volledige verlamming.
Jongere breinen zijn plastischer (ook wanneer je veel studeert).
Chorea = onderdeel van Huntington, dans. Vreemde bewegingen.
Hoofdstuk 26
Cerebrale traumata (hoofdwonden/trauma’s) vooral frontaal letsel.
- ischaemie = infarct (bloedtekort, geen bloeding) onderbreking bloedvoorziening
onbloedig omdat het de bloedstroom blokkeert (door trombus die embolie
wordt). Korte onderbreking bloedvoorziening: cerebral vascular insufficiency.
- Bij vorming littekenweefsel ook kans op epilepsie.
Verschillende vormen van hersenletsel
- trauma capitis/traumatic brain injury
o open head injuries (gunshot)
o closed head injuries (commotio, contusio hersenschudding/kneuzing)
o boksen: Parkinson als gevolg. Witte stof krijgt weinig bloed door
beschadiging van bloedvaten in witte stof. Gevolg van disconnection
syndrome (geen verbindingen in brein) disconnectie effecten doordat
witte stof kwetsbaar wordt door rekken en scheuren van de axonen
(afbraak myeline) hersenschudding (milde TBI).
o Coup/countercoup frontaal letsel schijnt door naar tegenovergesteld
gebied (diagonaal).
, College 3
CVA – cerebro vasculair accident (hemibeeld, stroke)
- cerebral ischaemia infarct (door atherosclerose, trombos/emboli), obstructie.
Hypertensie (hoge bloeddruk) kan ook leiden tot ischaemie. Gelokaliseerd.
Hippocampus is gevoelig voor ischaemie omdat daar veel kleine bloedvaten
zitten.
- cerebral hemorrhage bloeding (door geknapt bloedvat). Kan door hypertensie
of aneurysma (dunne wand van bloedvat barst door invloed van hoge
bloeddruk). Niet gelokaliseerd, kan diffuus verspreiden doordat bloed hele brein
wegdrukt.
Halfzijdige verlamming: hemibeeld hemiparalysis contralateraal (lichaamsdeel
tegenovergesteld aan aangedoene hersenhelft). Zelfde kant: ipsilateraal/homolateraal.
Voor centrale sulcus: pre-motorisch en primair motor gebied, belangrijk voor fijne
motoriek, met name handmotoriek. Dit is oorsprong van de pyramidebaan (cortico
spinal tract, zie p. 240 boek), gaat van de cortex naar het ruggenmerg (baansysteem van
schors naar ruggenmerg, met gekruiste banen: linker hemisfeer bestuurt bewegingen
van rechter lichaamshelft en andersom).
Basale ganglia is onderdeel van het extra-pyramidaal systeem (ook motorisch
systeem, komt vanuit basale ganglia) subcorticaal (diep in de hersenen). Belangrijk
voor grove motoriek (zoals houding, tonus (spierspanning), balans etc.).
Bij CVA patiënt zie je dat met name het piramidaal systeem is aangedaan (fijne
(hand)motoriek). Iemand met een corticaal letsel kan ook subcorticale symptomen
hebben.
Drie grote bloedvaten in hersenen (pagina 56 in boek):
- arteria cerebri media (meest aangedaan bij CVA, 80%) (met name lateraal gebied
aangezicht, hand, arm piramide systeem valt hierbinnen)
- arteria cerebri anterior (zit met name mediaal, binnenin, benen en tenen)
- arteria cerebri posterior (zit met name lateraal inferior, gezichtsherkenning
aangedaan (fusiform gyrus)).
Babinski sign (hemiplegia effect) duidt vaak op pyramidebaan beschadiging (zorgt
voor ontremming).
Artherosclerose dichtslibben van bloedvaten (trombus die losschiet wordt een
emboli).
Infecties Centraal Zenuwstelsel
- encephalitis (hersenontsteking, veroorzaakt door een bacterie of virus)
- meningitis (hersenvliesontsteking, door bacterie)
H27
College 1
Hippocampus (in temporale lob) ruimtelijk geheugen (visuo-spatieel). Ook belangrijk
voor bewegen/motoriek.
Conclusie: veel cognitieve gebieden zijn ook motorische gebieden (en affect).
SCN in hypothalamus is verantwoordelijk voor circadiaans ritme (daar zit biologische
klok). Een verstoord circadiaans ritme (slaap-waak) zorgt voor minder cognitieve
functie.
Bij experimentele neuropsychologie moet een diermodel aan bepaalde eisen voldoen
zodat het ook toepasbaar is bij mensen.
Grijze stof = neuronen (corticaal schors)
Witte stof = axonen (baansystemen) wit door myeline. Goede doorbloeding is
belangrijk. Dus subcorticaal zit de meeste witte stof. Alleen het gebied tussen de laterale
en mediale cortex is subcorticaal (neuronen/grijze stof ook in midden bij corpus
callosum).
De hogere hersenfuncties spelen zich af in de cortex.
Kennard principe als er op jonge leeftijd letsel ontstaat, herstelt het altijd (maar is
niet helemaal waar; hangt af van leeftijd etc).
Restitutie en amelioratie neurorevalidatie.
College 2
Verschil herseninfarct – hersenbloeding.
Tetraparese: beide armen en benen zijn verlamd (bijvoorbeeld als gevolg van een
hersenbloeding). Parese: gedeeltelijke verlamming, paralyse: volledige verlamming.
Jongere breinen zijn plastischer (ook wanneer je veel studeert).
Chorea = onderdeel van Huntington, dans. Vreemde bewegingen.
Hoofdstuk 26
Cerebrale traumata (hoofdwonden/trauma’s) vooral frontaal letsel.
- ischaemie = infarct (bloedtekort, geen bloeding) onderbreking bloedvoorziening
onbloedig omdat het de bloedstroom blokkeert (door trombus die embolie
wordt). Korte onderbreking bloedvoorziening: cerebral vascular insufficiency.
- Bij vorming littekenweefsel ook kans op epilepsie.
Verschillende vormen van hersenletsel
- trauma capitis/traumatic brain injury
o open head injuries (gunshot)
o closed head injuries (commotio, contusio hersenschudding/kneuzing)
o boksen: Parkinson als gevolg. Witte stof krijgt weinig bloed door
beschadiging van bloedvaten in witte stof. Gevolg van disconnection
syndrome (geen verbindingen in brein) disconnectie effecten doordat
witte stof kwetsbaar wordt door rekken en scheuren van de axonen
(afbraak myeline) hersenschudding (milde TBI).
o Coup/countercoup frontaal letsel schijnt door naar tegenovergesteld
gebied (diagonaal).
, College 3
CVA – cerebro vasculair accident (hemibeeld, stroke)
- cerebral ischaemia infarct (door atherosclerose, trombos/emboli), obstructie.
Hypertensie (hoge bloeddruk) kan ook leiden tot ischaemie. Gelokaliseerd.
Hippocampus is gevoelig voor ischaemie omdat daar veel kleine bloedvaten
zitten.
- cerebral hemorrhage bloeding (door geknapt bloedvat). Kan door hypertensie
of aneurysma (dunne wand van bloedvat barst door invloed van hoge
bloeddruk). Niet gelokaliseerd, kan diffuus verspreiden doordat bloed hele brein
wegdrukt.
Halfzijdige verlamming: hemibeeld hemiparalysis contralateraal (lichaamsdeel
tegenovergesteld aan aangedoene hersenhelft). Zelfde kant: ipsilateraal/homolateraal.
Voor centrale sulcus: pre-motorisch en primair motor gebied, belangrijk voor fijne
motoriek, met name handmotoriek. Dit is oorsprong van de pyramidebaan (cortico
spinal tract, zie p. 240 boek), gaat van de cortex naar het ruggenmerg (baansysteem van
schors naar ruggenmerg, met gekruiste banen: linker hemisfeer bestuurt bewegingen
van rechter lichaamshelft en andersom).
Basale ganglia is onderdeel van het extra-pyramidaal systeem (ook motorisch
systeem, komt vanuit basale ganglia) subcorticaal (diep in de hersenen). Belangrijk
voor grove motoriek (zoals houding, tonus (spierspanning), balans etc.).
Bij CVA patiënt zie je dat met name het piramidaal systeem is aangedaan (fijne
(hand)motoriek). Iemand met een corticaal letsel kan ook subcorticale symptomen
hebben.
Drie grote bloedvaten in hersenen (pagina 56 in boek):
- arteria cerebri media (meest aangedaan bij CVA, 80%) (met name lateraal gebied
aangezicht, hand, arm piramide systeem valt hierbinnen)
- arteria cerebri anterior (zit met name mediaal, binnenin, benen en tenen)
- arteria cerebri posterior (zit met name lateraal inferior, gezichtsherkenning
aangedaan (fusiform gyrus)).
Babinski sign (hemiplegia effect) duidt vaak op pyramidebaan beschadiging (zorgt
voor ontremming).
Artherosclerose dichtslibben van bloedvaten (trombus die losschiet wordt een
emboli).
Infecties Centraal Zenuwstelsel
- encephalitis (hersenontsteking, veroorzaakt door een bacterie of virus)
- meningitis (hersenvliesontsteking, door bacterie)
H27
