PSYCHODIAGNOSTIEK
PSYCHODIAGNOSTIEK BINNEN SPP..................................................................1
DE INTAKE BINNEN SPP......................................................................................................... 3
OPSTELLEN VOORLOPIG INTEGRATIEF BEELD...............................................................................6
WETENSCHAPPELIJK ONDERBOUWING PSD (O.A. HYPOTHESESTELLING)..........11
AANVULLEND ONDERZOEK............................................................................12
PSYCHODIAGNOSTISCH PROCESMODEL VS HGD..........................................................................12
ONDERZOEKSPLAN OPSTELLEN............................................................................................... 14
TOETSINGSCRITERIA OPSTELLEN............................................................................................. 18
PSYCHODIAGNOSTISCH VERSLAG............................................................................................ 21
ONDERZOEKSTRAJECT UITOEREN...................................................................23
OBSERVATIE...................................................................................................................... 23
PSYCHODIAGNOSTIEK BIJ JONGE KINDEREN...................................................36
WAT IS KENMERKEND BIJ PSYCHODIANOGSTIEK BIJ JONGE KINDEREN?.............................................37
SPECIALE EXPERTISE EN VAARDIGHEDEN PSYCHODIANOGSTICUS....................................................37
PSYCHODIAGNOSTISCH/ANAMNETISCH INTERVIEW: HOLISTISCHE BLIK OP HET KIND HANTEREN!............37
RECENT ONTWIKKELDE “WEGWIJZE ONTWIKKELINGSZORGEN”.......................................................41
AANDACHTSPUNTEN BIJ PSYCHODIAGNOSTIEK BIJ JONGE KINDEREN................................................42
ADVIES EN RAPPORTEREN: INTEGREREN EN INDICEREN..................................42
TOEPASSING OP CASUS PRACTICUM 3 SPP: HOE EEN IHP OPSTELLEN?............................................48
ADVIES EN RAPPORTERING: HANDELEN.........................................................49
ADVIESGESPREK................................................................................................................. 50
RAPPORTERING................................................................................................................... 53
INTERVENTIE & EVALUATIE.................................................................................................... 54
UITDAGINGEN BIJ DE PSYCHODIAGNOSTISCHE BESLUITVORMING....................55
BESLISSINGSTRATEGIEËN HEURISTIEK EN INTUÏTIE......................................................................59
MOGELIJKE UITDAGINGEN BIJ HET BEANTWOORDEN VAN ONDERZOEKSHYPOTHESEN...........................61
UITDAGINGEN BIJ HET BEANTWOORDEN VAN HYPOTHESEN...........................................................62
KRITISCHE BLIK OP DSM EN PSYCHODIAGNOSTISCHE BESLUITVORMING ........................................63
UITDAGINGEN TIJDENS HET OPSTELLEN VAN HET IB....................................................................64
PSYCHODIAGNOSTIEK BINNEN SPP
1
,Wat is specifiek aan PSD binnen SPP?
We blijven niet op onze bureau zitten. We gaan tot in de klas, met de leerkracht of
thuis met de ouders, … in gesprek veel met context samenwerken (schoolse-
en gezinscontext).
Minder focus op zwaardere problematieken, vooral focus op
opvoedingsproblemen, leerontwikkeling, hechting, …
Wie doet aan PSD binnen SPP-werksettings?
Diensten/organisaties:
CAR (centrum ambulante revalidatie)
CLB (centrum leerlingenbegeleiding)
COS
OOOC
…
Personen: psychologisch consulenten, orthopedagogen, psychologen,
logopedisten, …
multidisciplinair team
Waarom aan diagnostiek doen?
Kwalitatieve begeleiding op maat bieden.
Goede/bruikbare adviezen geven.
Antwoord op bepaalde bezorgdheden.
Inzicht in problemen.
…
Hoe?
Via principes van psychodiagnostisch procesmodel & HGD (handelingsgerichte
diagnostiek)
Nadelen kinddiagnostiek: Voordelen kinddiagnostiek:
Kind gaat zich naar label Kind beter begrijpen, beter
gedragen. communiceren tss hulpverleners,
Stigmatisering betere samenwerking.
Kinderen die gereduceerd worden Sneller gepaste begeleiding en
tot hun diagnose/hokjes denken. financiële tegemoetkoming.
(bv. Fien is nog altijd Fien en niet Opluchting voor kind. (bv. “ik ben
alleen ADHD) niet dom”)
Enkel aandacht voor wat Begrip en erkenning uit
‘afwijkend’ is. omgeving.
Te veel focus op kindproblematiek Schuldgevoel bij ouders
en te weinig op wegnemen.
omgevingsfactoren.
2
,UITGANGSPUNTEN VAN HET PSYCHODIAGNOSTISCH PROCESMODEL.
Een psychodiagnosticus:
1. Handelt en denkt als een scientist-practitioner.
2. Stemt optimaal af op de cliënt.
3. Handelt en denkt interventiegericht.
4. Handelt en denkt systematisch.
5. Handelt en denkt vanuit een transactioneel referentiekader.
6. Handelt en denkt in constructieve samenwerking met cliënt en zijn
omgeving.
7. Handelt en denkt fair en cultuurbewust.
8. Benut en versterkt de positieve kenmerken van de cliënt en zijn omgeving .
9. Handelt en denkt volgens deontologische richtlijnen.
DE INTAKE BINNEN SPP
Praktijkervaringen met intake:
Info verzamelen via welke methode?
Gesprek/telefoon
Documenten
Screeningsinstrumenten
Observatiegegevens
Intakegesprekken met wie?
Ouders, leerkrachten, kind, context, …
1 of meer intake gesprekken mogelijk met verschillende informanten!
3
, Binnen intakegesprek(ken) hypothese-gestuurd vs niet-hypothese-gestuurd
Combinatie intakegesprek(ken) & screeningsinstrument
ANALYSE VAN KIND EN CONTEXT.
Breed kijken vanuit transactioneel referentiekader.
Context binnen SPP: opvoedingssituatie en
onderwijsleersituatie.
ASPECTEN VAN DE OLS & OS.
Analyse opvoeding en gezin:
4
PSYCHODIAGNOSTIEK BINNEN SPP..................................................................1
DE INTAKE BINNEN SPP......................................................................................................... 3
OPSTELLEN VOORLOPIG INTEGRATIEF BEELD...............................................................................6
WETENSCHAPPELIJK ONDERBOUWING PSD (O.A. HYPOTHESESTELLING)..........11
AANVULLEND ONDERZOEK............................................................................12
PSYCHODIAGNOSTISCH PROCESMODEL VS HGD..........................................................................12
ONDERZOEKSPLAN OPSTELLEN............................................................................................... 14
TOETSINGSCRITERIA OPSTELLEN............................................................................................. 18
PSYCHODIAGNOSTISCH VERSLAG............................................................................................ 21
ONDERZOEKSTRAJECT UITOEREN...................................................................23
OBSERVATIE...................................................................................................................... 23
PSYCHODIAGNOSTIEK BIJ JONGE KINDEREN...................................................36
WAT IS KENMERKEND BIJ PSYCHODIANOGSTIEK BIJ JONGE KINDEREN?.............................................37
SPECIALE EXPERTISE EN VAARDIGHEDEN PSYCHODIANOGSTICUS....................................................37
PSYCHODIAGNOSTISCH/ANAMNETISCH INTERVIEW: HOLISTISCHE BLIK OP HET KIND HANTEREN!............37
RECENT ONTWIKKELDE “WEGWIJZE ONTWIKKELINGSZORGEN”.......................................................41
AANDACHTSPUNTEN BIJ PSYCHODIAGNOSTIEK BIJ JONGE KINDEREN................................................42
ADVIES EN RAPPORTEREN: INTEGREREN EN INDICEREN..................................42
TOEPASSING OP CASUS PRACTICUM 3 SPP: HOE EEN IHP OPSTELLEN?............................................48
ADVIES EN RAPPORTERING: HANDELEN.........................................................49
ADVIESGESPREK................................................................................................................. 50
RAPPORTERING................................................................................................................... 53
INTERVENTIE & EVALUATIE.................................................................................................... 54
UITDAGINGEN BIJ DE PSYCHODIAGNOSTISCHE BESLUITVORMING....................55
BESLISSINGSTRATEGIEËN HEURISTIEK EN INTUÏTIE......................................................................59
MOGELIJKE UITDAGINGEN BIJ HET BEANTWOORDEN VAN ONDERZOEKSHYPOTHESEN...........................61
UITDAGINGEN BIJ HET BEANTWOORDEN VAN HYPOTHESEN...........................................................62
KRITISCHE BLIK OP DSM EN PSYCHODIAGNOSTISCHE BESLUITVORMING ........................................63
UITDAGINGEN TIJDENS HET OPSTELLEN VAN HET IB....................................................................64
PSYCHODIAGNOSTIEK BINNEN SPP
1
,Wat is specifiek aan PSD binnen SPP?
We blijven niet op onze bureau zitten. We gaan tot in de klas, met de leerkracht of
thuis met de ouders, … in gesprek veel met context samenwerken (schoolse-
en gezinscontext).
Minder focus op zwaardere problematieken, vooral focus op
opvoedingsproblemen, leerontwikkeling, hechting, …
Wie doet aan PSD binnen SPP-werksettings?
Diensten/organisaties:
CAR (centrum ambulante revalidatie)
CLB (centrum leerlingenbegeleiding)
COS
OOOC
…
Personen: psychologisch consulenten, orthopedagogen, psychologen,
logopedisten, …
multidisciplinair team
Waarom aan diagnostiek doen?
Kwalitatieve begeleiding op maat bieden.
Goede/bruikbare adviezen geven.
Antwoord op bepaalde bezorgdheden.
Inzicht in problemen.
…
Hoe?
Via principes van psychodiagnostisch procesmodel & HGD (handelingsgerichte
diagnostiek)
Nadelen kinddiagnostiek: Voordelen kinddiagnostiek:
Kind gaat zich naar label Kind beter begrijpen, beter
gedragen. communiceren tss hulpverleners,
Stigmatisering betere samenwerking.
Kinderen die gereduceerd worden Sneller gepaste begeleiding en
tot hun diagnose/hokjes denken. financiële tegemoetkoming.
(bv. Fien is nog altijd Fien en niet Opluchting voor kind. (bv. “ik ben
alleen ADHD) niet dom”)
Enkel aandacht voor wat Begrip en erkenning uit
‘afwijkend’ is. omgeving.
Te veel focus op kindproblematiek Schuldgevoel bij ouders
en te weinig op wegnemen.
omgevingsfactoren.
2
,UITGANGSPUNTEN VAN HET PSYCHODIAGNOSTISCH PROCESMODEL.
Een psychodiagnosticus:
1. Handelt en denkt als een scientist-practitioner.
2. Stemt optimaal af op de cliënt.
3. Handelt en denkt interventiegericht.
4. Handelt en denkt systematisch.
5. Handelt en denkt vanuit een transactioneel referentiekader.
6. Handelt en denkt in constructieve samenwerking met cliënt en zijn
omgeving.
7. Handelt en denkt fair en cultuurbewust.
8. Benut en versterkt de positieve kenmerken van de cliënt en zijn omgeving .
9. Handelt en denkt volgens deontologische richtlijnen.
DE INTAKE BINNEN SPP
Praktijkervaringen met intake:
Info verzamelen via welke methode?
Gesprek/telefoon
Documenten
Screeningsinstrumenten
Observatiegegevens
Intakegesprekken met wie?
Ouders, leerkrachten, kind, context, …
1 of meer intake gesprekken mogelijk met verschillende informanten!
3
, Binnen intakegesprek(ken) hypothese-gestuurd vs niet-hypothese-gestuurd
Combinatie intakegesprek(ken) & screeningsinstrument
ANALYSE VAN KIND EN CONTEXT.
Breed kijken vanuit transactioneel referentiekader.
Context binnen SPP: opvoedingssituatie en
onderwijsleersituatie.
ASPECTEN VAN DE OLS & OS.
Analyse opvoeding en gezin:
4