Anatomie van het veneuze stelsel
1. Inleiding
Het veneuze systeem heeft als taak het gedeoxygeneerde bloed uit de periferie terug naar het
hart te brengen. In tegenstelling tot arteriën, vertonen venen kleppen in hun lumen zodat de
unidirectionele flow van het bloed kan worden gegarandeerd.
Belangrijke opmerkingen i.v.m. de kleppen:
- De laatste veneuze klep is de iliofemorale klep die de v. femoralis en de v. iliaca verbindt
- In de vena cava, craniale sinussen en het portaal systeem zijn dus geen kleppen aanwezig
1.1 Twee systemen
We onderscheiden 2 veneuze systemen:
Diepe systeem Oppervlakkig systeem
Subfasciaal, onder de fascia generalis Epifasciaal, boven de fascia generalis
80% veneuze return 20% veneuze return
1.1.1 Verbindingen tussen de systemen
Vv. perforantes Vv. communicans
Doorboren de fascia generalis om bloed van het Communiceren binnen één systeem, gaan niet door
oppervlakkige richting het diepe systeem te sturen de fascia generalis
De kleppen in de vv. perforantes zijn gericht richting het diepe systeem, tegen de zwaartekracht in.
Het bloed kan dus enkel vloeien van oppervlakkig naar diep, en niet andersom!
Spiercontracties zullen onderandere zorgen voor de stuwing van het bloed richting het hart.
1
,2. Anatomie
2.1 Diepe systeem (herhalen uit anatomie atlas!)
Het diepe veneuze systeem is te vinden in de buurt van arteriën, elke arterie wordt begeleidt door
minstens één vene. Deze venen dragen vaak dan ook dezelfde naam als de nabijgelegen
arteriën.
2.2 Oppervlakkige systeem
De oppervlakkige veneuze bevloeiing kent een volledig andere naamvorming en is vaak minder
gekend.
2.2.1 Bovenste lidmaat
Van distaal naar proximaal onderscheiden we:
1. Het rete venosum dorsale manus → Zichtbaar op de handrug
2. Van daaruit kan het veneuze bloed vloeien naar 2 systemen:
• Ulnair via de v. basilica die via ulnair naar de ventrale zijde van de onderarm gaat
om vervolgens voorbij de elleboogplooi te perforeren naar de v. brachialis
• Radiaal via de v. cephalica die via de radiale zijde van de onderarm en bovenarm
zich
• t.h.v. de sulcus deltopectoralis bij de v. subclavia zal voegen
3. Beide systemen zijn met elkaar verbonden t.h.v. ellebooggewricht door de v. mediane
cubiti. Echter is er hier veel anatomische variatie mogelijk.
2
,2.2.2 Onderste lidmaat
Het onderste lidmaat is meer betrokken in pathologie, een goede kennis van de verschillende
vaten is dus belangrijk.
Van distaal naar proximaal onderscheiden we:
1. Arcus venosus dorsalis pedis → Zichtbaar op de voetrug
2. Van daaruit onderscheiden we 2 mogelijke banen:
• V Saphena accesoria
o Gelegen tussen mediaal en lateraal
• V. saphena parva (lateraal/dorsaal) die
o Achter de laterale malleolus loopt
o Centraal en dorsaal over de kuit
o t.h.v. de fossa poplitea perforeert ze de v. poplitea
• V. saphena magna (mediaal) die
o Voor de mediale malleolus loopt
o Mediaal over de kuit
o Langs de binnenzijde van de knie
o Eindigt in het trigonum van Scarpa.
Hier perforeert ze ook de v. femoralis.
o V saphena magna is de grootste veen in ons
lichaam en eindigt in V femoralis
3
, 2.2.2.1 Trigonum van Scarpa
Het trigonum van Scarpa of de saphenofemorale overgang bevindt zich ongeveer 3cm onder
het ligamentum inguinale. Hier zullen verschillende venen samenkomen in de v. femoralis in de
vorm een “veneuze ster”.
Volgende venen maken er deel van uit:
1. V. saphena magna
2. V. saphena accessoria (achterzijde been)
3. Vv. pudendae externae (uit de schaamstreek)
4. V. epigastrica superficialis (regio onder de navel)
5. V. circumflexa iliaca superficialis (regio heup)
Wanneer er ter hoogte van deze venen/junctie/overgang een beschadiging plaats vind, zal dat
grote gevolgen hebben.
De bloedstroom wordt geblokkeerd en door de abdominale druk zal het bloed terug gestuwd
worden richting de onderste ledematen.
Als je weet naar waar de druk gaat, weet je welke veen is aangedaan.
2.2.2.2 Vv. perforantes
Zowel de v. saphena magna als de parva hebben een aantal vv. perforantes die een belangrijk
klinisch belang hebben. Deze perforerende venen maken het mogelijk om al op een lager
niveau bloed door te laten stromen van het oppervlakkige naar het diepe systeem.
Voor de v. saphena magna onderscheiden we van distaal naar proximaal:
➔ Cockett (3x) : onder de knie
➔ Boyd : onder de knie
➔ Dodd : boven de knie
➔ Hunter : boven de knie
We zien duidelijk dat er in het onderbeen meer vv. perforantes zijn waardoor er
daar meer mogelijkheden zijn om bloed van het oppervlakkige naar het diepe
systeem te sturen.
Een probleem meer proximaal in het been zal dus voor meer schade zorgen
omdat daar minder geperforeerde venen zijn dan lager in het onderbeen.
Maar ook omdat de venen proximaal groter zijn van diameter en dus meer bloed
zullen terug stuwen waardoor er meer druk komt op de kleine diameters die zich
distaal bevinden.
Distaal is er dus vaak minder nood aan behandeling dan proximaal. Door de by
pass routes zal de schade veel sneller worden opgevangen dan proximaal.
De belangrijkste perforanten voor de v. saphena parva zijn:
V. perforantes poplitea en peroneale perforanten
4
1. Inleiding
Het veneuze systeem heeft als taak het gedeoxygeneerde bloed uit de periferie terug naar het
hart te brengen. In tegenstelling tot arteriën, vertonen venen kleppen in hun lumen zodat de
unidirectionele flow van het bloed kan worden gegarandeerd.
Belangrijke opmerkingen i.v.m. de kleppen:
- De laatste veneuze klep is de iliofemorale klep die de v. femoralis en de v. iliaca verbindt
- In de vena cava, craniale sinussen en het portaal systeem zijn dus geen kleppen aanwezig
1.1 Twee systemen
We onderscheiden 2 veneuze systemen:
Diepe systeem Oppervlakkig systeem
Subfasciaal, onder de fascia generalis Epifasciaal, boven de fascia generalis
80% veneuze return 20% veneuze return
1.1.1 Verbindingen tussen de systemen
Vv. perforantes Vv. communicans
Doorboren de fascia generalis om bloed van het Communiceren binnen één systeem, gaan niet door
oppervlakkige richting het diepe systeem te sturen de fascia generalis
De kleppen in de vv. perforantes zijn gericht richting het diepe systeem, tegen de zwaartekracht in.
Het bloed kan dus enkel vloeien van oppervlakkig naar diep, en niet andersom!
Spiercontracties zullen onderandere zorgen voor de stuwing van het bloed richting het hart.
1
,2. Anatomie
2.1 Diepe systeem (herhalen uit anatomie atlas!)
Het diepe veneuze systeem is te vinden in de buurt van arteriën, elke arterie wordt begeleidt door
minstens één vene. Deze venen dragen vaak dan ook dezelfde naam als de nabijgelegen
arteriën.
2.2 Oppervlakkige systeem
De oppervlakkige veneuze bevloeiing kent een volledig andere naamvorming en is vaak minder
gekend.
2.2.1 Bovenste lidmaat
Van distaal naar proximaal onderscheiden we:
1. Het rete venosum dorsale manus → Zichtbaar op de handrug
2. Van daaruit kan het veneuze bloed vloeien naar 2 systemen:
• Ulnair via de v. basilica die via ulnair naar de ventrale zijde van de onderarm gaat
om vervolgens voorbij de elleboogplooi te perforeren naar de v. brachialis
• Radiaal via de v. cephalica die via de radiale zijde van de onderarm en bovenarm
zich
• t.h.v. de sulcus deltopectoralis bij de v. subclavia zal voegen
3. Beide systemen zijn met elkaar verbonden t.h.v. ellebooggewricht door de v. mediane
cubiti. Echter is er hier veel anatomische variatie mogelijk.
2
,2.2.2 Onderste lidmaat
Het onderste lidmaat is meer betrokken in pathologie, een goede kennis van de verschillende
vaten is dus belangrijk.
Van distaal naar proximaal onderscheiden we:
1. Arcus venosus dorsalis pedis → Zichtbaar op de voetrug
2. Van daaruit onderscheiden we 2 mogelijke banen:
• V Saphena accesoria
o Gelegen tussen mediaal en lateraal
• V. saphena parva (lateraal/dorsaal) die
o Achter de laterale malleolus loopt
o Centraal en dorsaal over de kuit
o t.h.v. de fossa poplitea perforeert ze de v. poplitea
• V. saphena magna (mediaal) die
o Voor de mediale malleolus loopt
o Mediaal over de kuit
o Langs de binnenzijde van de knie
o Eindigt in het trigonum van Scarpa.
Hier perforeert ze ook de v. femoralis.
o V saphena magna is de grootste veen in ons
lichaam en eindigt in V femoralis
3
, 2.2.2.1 Trigonum van Scarpa
Het trigonum van Scarpa of de saphenofemorale overgang bevindt zich ongeveer 3cm onder
het ligamentum inguinale. Hier zullen verschillende venen samenkomen in de v. femoralis in de
vorm een “veneuze ster”.
Volgende venen maken er deel van uit:
1. V. saphena magna
2. V. saphena accessoria (achterzijde been)
3. Vv. pudendae externae (uit de schaamstreek)
4. V. epigastrica superficialis (regio onder de navel)
5. V. circumflexa iliaca superficialis (regio heup)
Wanneer er ter hoogte van deze venen/junctie/overgang een beschadiging plaats vind, zal dat
grote gevolgen hebben.
De bloedstroom wordt geblokkeerd en door de abdominale druk zal het bloed terug gestuwd
worden richting de onderste ledematen.
Als je weet naar waar de druk gaat, weet je welke veen is aangedaan.
2.2.2.2 Vv. perforantes
Zowel de v. saphena magna als de parva hebben een aantal vv. perforantes die een belangrijk
klinisch belang hebben. Deze perforerende venen maken het mogelijk om al op een lager
niveau bloed door te laten stromen van het oppervlakkige naar het diepe systeem.
Voor de v. saphena magna onderscheiden we van distaal naar proximaal:
➔ Cockett (3x) : onder de knie
➔ Boyd : onder de knie
➔ Dodd : boven de knie
➔ Hunter : boven de knie
We zien duidelijk dat er in het onderbeen meer vv. perforantes zijn waardoor er
daar meer mogelijkheden zijn om bloed van het oppervlakkige naar het diepe
systeem te sturen.
Een probleem meer proximaal in het been zal dus voor meer schade zorgen
omdat daar minder geperforeerde venen zijn dan lager in het onderbeen.
Maar ook omdat de venen proximaal groter zijn van diameter en dus meer bloed
zullen terug stuwen waardoor er meer druk komt op de kleine diameters die zich
distaal bevinden.
Distaal is er dus vaak minder nood aan behandeling dan proximaal. Door de by
pass routes zal de schade veel sneller worden opgevangen dan proximaal.
De belangrijkste perforanten voor de v. saphena parva zijn:
V. perforantes poplitea en peroneale perforanten
4
