Energie
1. Bio-energetica
1.1 Basisbegrippen fotosynthese
Alle energie die we innemen komt onrechtstreeks van de zon (‘we leven op zonne-
energie’)
- Chlorophyll laat planten gebruik maken van het zonlicht, CO 2 en water om O2 en
glucose te produceren
- Mens en dier zal zich vervolgens voeden met deze planten of met dieren die deze
planten eten
1.2 Energieopslag
Energie uit onze voeding wordt opgeslagen in een “chemische” energierijke
fosfaatbinding (ATP) waardoor elke cel in ons lichaam er van gebruik kan maken.
De energie uit voedsel wordt dus niet “rechtstreeks” aangewend. Uit de afbraak van
voedsel komt
energie vrij om ATP te vormen waarmee het lichaam aan de slag kan.
In onze cellen zit een kleine voorraad ATP:
Wanneer we energie beginnen te verbruiken, zal het lichaam ook meteen nieuwe ATP
aanmaken, zodat onze voorraad niet uitgeput raakt. principe van gekoppelde
reacties. Er zit al ATP klaar in ons lichaam dichtbij de cel onmiddellijk ter
beschikking (dus niet eerst voeding nodig), maar ook zeer snel uitgewerkt.
Snelle manier om ATP aan te maken: creatinefosfaat (CP), als dit gesplitst wordt, kan
ATP aangemaakt worden
DUS:
- Zonne-energie planten en groenten
- Voedsel energiebron
- Energie-opslag = ATP
1
,1.2.1 Hydrolyse van ATP
Om de energie in onze lichaamscellen te kunnen gebruiken moet ATP worden
omgezet naar ADP d.m.v. hydrolyse:
De energie in ATP zit in de bindingen tussen de fosfaatgroepen door de elektrostatische
afstoting tussen de negatief geladen zuurstofatomen.
1.2.2 Mitochondriën
ATP wordt gemaakt (synthese) in de mitochondriën:
- Cellen die dus veel energie nodig hebben, gaan rijk zijn aan mitochondriën (bv
spieren)
- De mitochondriën zijn ook gevoelig aan trainingseffecten, waardoor ze kunnen
toenemen in aantallen en efficiënter gaan werken
De mitochondriën liggen tussen de vezels waar de energie nodig is (zoals in spiercellen)
Het binnenste membraan van de mitochondriën is gekarteld = cristae:
Hierdoor is er meer oppervlakte, waardoor er meer ATP gemaakt kan worden. Dit is
dus een oplossing om binnen het beperkte volume dat ze hebben, zoveel mogelijk
ATP te maken.
Dimensie: 0,5-10 micrometer
1-1000 cel
Structuur:
- Dubbel membraan
- Intermembranaire ruimte
- Matrix = ruimte binnenste membraan
- Cristae = gevouwen structuur van binnenste membraan
2
,3
, EXTRA VANUIT POWERPOINT LES 1-1
Productie van ATP:
1) Bouwen van H+ gradiënt. Protonen verplaatsen zich van de matrix naar de
intermembranaire ruimte
2) ATP-synthase = proteïne complex met kanaal waardoor protonen terug kunnen
binnentreden
3) Influc van protonen synthese van ATP: ADP + Pi ATP
Motor units uitgelegd:
MU = gmaakt van motorneuron en skeletale spiervezels die geïnnerveerd zijn door de
terminale axonen van het motorneuron. Het aantal spiervezes in 1MU varieert van 5 (oog)
tot 700 (biceps).
Als een spier meer MU heeft, zijn er subtiele veranderingen in kracht zichtbaar. De kracht
die een spier genereert, wordt gecontroleerd door het aantal geactiveerde MU.
Hoe meer MU worden gebruikt, hoe meer spierkracht gegenereerd wordt. Hoe meer MU
een spier heeft, hoe meer gevarieerd deze kan zijn in spierkracht (je kan er 1 gebruiken,
maar ook allemaal).
Spiercontractie:
Zenuwimpuls vanuit CZS doet een spier contraheren. Zowel neuronen als spierweefsels
geleiden elektrische stroom door het bewegen van ionen doorheen celmembranen. Een
motorneuron eindigt in een synaps met een spiervezel. Het neuron laat Ach los en
transfereert AP naar spierweefsel.
= ‘alles-of-niets-principe’. Een sterker signaal resulteert niet in een sterkere contractie!
1) Prikkel niet sterk genoeg
2) Prikkel sterk genoeg AP
3) Prikkel nog sterker
dezelfde AP
Neuro-musculaire junctie:
Elektrische prikkel wordt doorgegeven aan eindplaat Ach wordt vrijgezet uit vesikels
Ach komt aan in synaptische spleet en bindt aan membraan activatie Na-K pomp
Elektrisch signaal chemisch signaal elektrisch signaal
4
1. Bio-energetica
1.1 Basisbegrippen fotosynthese
Alle energie die we innemen komt onrechtstreeks van de zon (‘we leven op zonne-
energie’)
- Chlorophyll laat planten gebruik maken van het zonlicht, CO 2 en water om O2 en
glucose te produceren
- Mens en dier zal zich vervolgens voeden met deze planten of met dieren die deze
planten eten
1.2 Energieopslag
Energie uit onze voeding wordt opgeslagen in een “chemische” energierijke
fosfaatbinding (ATP) waardoor elke cel in ons lichaam er van gebruik kan maken.
De energie uit voedsel wordt dus niet “rechtstreeks” aangewend. Uit de afbraak van
voedsel komt
energie vrij om ATP te vormen waarmee het lichaam aan de slag kan.
In onze cellen zit een kleine voorraad ATP:
Wanneer we energie beginnen te verbruiken, zal het lichaam ook meteen nieuwe ATP
aanmaken, zodat onze voorraad niet uitgeput raakt. principe van gekoppelde
reacties. Er zit al ATP klaar in ons lichaam dichtbij de cel onmiddellijk ter
beschikking (dus niet eerst voeding nodig), maar ook zeer snel uitgewerkt.
Snelle manier om ATP aan te maken: creatinefosfaat (CP), als dit gesplitst wordt, kan
ATP aangemaakt worden
DUS:
- Zonne-energie planten en groenten
- Voedsel energiebron
- Energie-opslag = ATP
1
,1.2.1 Hydrolyse van ATP
Om de energie in onze lichaamscellen te kunnen gebruiken moet ATP worden
omgezet naar ADP d.m.v. hydrolyse:
De energie in ATP zit in de bindingen tussen de fosfaatgroepen door de elektrostatische
afstoting tussen de negatief geladen zuurstofatomen.
1.2.2 Mitochondriën
ATP wordt gemaakt (synthese) in de mitochondriën:
- Cellen die dus veel energie nodig hebben, gaan rijk zijn aan mitochondriën (bv
spieren)
- De mitochondriën zijn ook gevoelig aan trainingseffecten, waardoor ze kunnen
toenemen in aantallen en efficiënter gaan werken
De mitochondriën liggen tussen de vezels waar de energie nodig is (zoals in spiercellen)
Het binnenste membraan van de mitochondriën is gekarteld = cristae:
Hierdoor is er meer oppervlakte, waardoor er meer ATP gemaakt kan worden. Dit is
dus een oplossing om binnen het beperkte volume dat ze hebben, zoveel mogelijk
ATP te maken.
Dimensie: 0,5-10 micrometer
1-1000 cel
Structuur:
- Dubbel membraan
- Intermembranaire ruimte
- Matrix = ruimte binnenste membraan
- Cristae = gevouwen structuur van binnenste membraan
2
,3
, EXTRA VANUIT POWERPOINT LES 1-1
Productie van ATP:
1) Bouwen van H+ gradiënt. Protonen verplaatsen zich van de matrix naar de
intermembranaire ruimte
2) ATP-synthase = proteïne complex met kanaal waardoor protonen terug kunnen
binnentreden
3) Influc van protonen synthese van ATP: ADP + Pi ATP
Motor units uitgelegd:
MU = gmaakt van motorneuron en skeletale spiervezels die geïnnerveerd zijn door de
terminale axonen van het motorneuron. Het aantal spiervezes in 1MU varieert van 5 (oog)
tot 700 (biceps).
Als een spier meer MU heeft, zijn er subtiele veranderingen in kracht zichtbaar. De kracht
die een spier genereert, wordt gecontroleerd door het aantal geactiveerde MU.
Hoe meer MU worden gebruikt, hoe meer spierkracht gegenereerd wordt. Hoe meer MU
een spier heeft, hoe meer gevarieerd deze kan zijn in spierkracht (je kan er 1 gebruiken,
maar ook allemaal).
Spiercontractie:
Zenuwimpuls vanuit CZS doet een spier contraheren. Zowel neuronen als spierweefsels
geleiden elektrische stroom door het bewegen van ionen doorheen celmembranen. Een
motorneuron eindigt in een synaps met een spiervezel. Het neuron laat Ach los en
transfereert AP naar spierweefsel.
= ‘alles-of-niets-principe’. Een sterker signaal resulteert niet in een sterkere contractie!
1) Prikkel niet sterk genoeg
2) Prikkel sterk genoeg AP
3) Prikkel nog sterker
dezelfde AP
Neuro-musculaire junctie:
Elektrische prikkel wordt doorgegeven aan eindplaat Ach wordt vrijgezet uit vesikels
Ach komt aan in synaptische spleet en bindt aan membraan activatie Na-K pomp
Elektrisch signaal chemisch signaal elektrisch signaal
4
