Samenvatting Economie A

Samenvatting economie A
Hoofdstuk 0: Inleiding
Schema p 20
Holistisch model start vanaf het klassiek model
 De kern van het model = klassieke materiële economie
o Invulling van economische behoeften met goederen en diensten
klassie
 Gezinnen voorzien die zelf
 Gezinnen kopen aan bij producent die produceert
 Overheid voorziet (onderwijs, gezondheidszorg, infrastructuur,
…)
o Aangevuld met het gebruik van gemeenschapsbezit
Gemeenschapsbezit = hulpbronnen die toegankelijk zijn voor alle
leden van een groep of samenleving zonder dat er 1 eigenaar is,
maar wel een groep eigenaars of soms niemand Uitbrei
Vormen: model
 Beschikbare vrij toegankelijke natuurlijke hulpbronnen (bv. bos,
visgrond,…)
 Gecreëerde vrij toegankelijke middelen (bv. voedselbedeling,
opvangtehuizen)
 Gedeelde middelen (bv. Wikipedia, open source software,
deeleconomie)
 Economische kern is deel van de maatschappij …
o Maatschappelijke verwachtingen omtrent economie (bv. werkdruk,
inkomensverdeling)
o Sociale interacties zonder winstmotief (buiten de “traditionele
marktwending”) (bv. vrijwilligerswerk, hulp binnen
familie/vriendenkring/studentengroep/…)
 … binnen het ecosysteem


Holistische voorstelling illustreert:
- Verwevenheid tussen economie, maatschappij en ecologie
- Economie is ingebed in een groter geheel
- Economie is afhankelijk van & heeft impact op het ecosysteem
 Economie onttrekt energie & grondstoffen als input uit het
ecosysteem
 Economie voegt hitte & afval toe aan ecosysteem als gevolg van
activiteit
- Beperkingen, geïllustreerd door de afgelijnde onderdelen:
 Ecosysteem: botst op grenzen van beschikbare grondstoffen,
energie, gezonde lucht, absorptievermogen voor afvalverwerking,…
 Maatschappij: nijpende beschikbaarheid van vrijwilligers,
engagement, …
 Consumenten & producenten: tijds- en budgetbeperking
 Beperkingen zorgen ervoor dat er keuzes moeten gemaakt
worden
 Hoe moeten we omgaan met die beperkingen? Hoe moeten
we keuzes maken?  duurzame ontwikkeling

,Duurzame ontwikkeling = een ontwikkeling die tegemoetkomt aan de behoeften
van het heden zonder de behoeftevoorziening van de toekomstige generaties in
het gedrang te brengen.




Donut-economie: (Kate Raworth)




 doel: niet langer om economische groei te realiseren maar om binnen de donut
te blijven (duurzame en sociale samenleving)

Binnenste cirkel: waarnaar we minimaal moeten streven
Buitenste cirkel: ecologische plafond van de planeet
DUS:

, Van bepaalde G/D niet te weinig produceren (= tekort aan voedsel, water,
zorg, woningen, onderwijs,…)
 Valt in het gat midden in de donut
 Niet te veel produceren (= doorheen ecologische plafond van onze
planeet)
 Doorbreken van de donut
 Welvaart bereiken door op de donut te blijven die begrensd wordt door:
1. Basisvoorzieningen
2. Grenzen van de planeet

, DEEL 1: BASISCONCEPTEN
Hoofdstuk 1: Wat is economie?




Consumenten: aanschaffen van G of D voor eigen gebruik
Producenten: G en D aanbieden op de markt



Schaarste
= wanneer de mogelijke aanwendingen van een middel de beschikbaarheid van
dat middel overstijgen (schaarste ≠ zeldzaam; zeldzame G/D zijn pas schaars als ze
gewild zijn)
= er moeten middelen worden opgeofferd om het middel te bekomen
= wanneer het middel meer gewild is dan het beschikbaar is

Economische wetenschap bestudeert:
- Keuzes inzake consumptie en productie onder voorwaarden van schaarste
- Gevolgen van die keuzes voor de maatschappij
(keuzes = gedrag  economie = sociale wetenschap)

Welvaart = mate waarin schaarste wordt vermindert

Economische behoeften = verlangens van de mens waaraan hij/zij slecht kan
voldoen door het inzetten van schaarse middelen
Soorten:
- Primaire behoeften:
Aangeboren
Sterk verbonden met het lichamelijk zijn (overleven)
- Secundaire behoeften:
Niet aangeboren maar aangeleerd
Sterk sociaal georiënteerd
- Tertiaire behoeften:
Behoeften naar luxe