Wiskunde 3
Wiskunde 3
2 BALO
, Pagina |2
Inhoud
1 Meten en metend rekenen...........................................................................4
1.1 Wat is meten en metend rekenen?....................................................................................................... 4
1.1.1 Belang van meten en metend rekenen...................................................................................................4
1.2 Meetfuncties en metingen................................................................................................................... 4
1.2.1 Eigenschappen van meetfuncties............................................................................................................4
1.3 Algemene leerlijn................................................................................................................................. 5
1.3.1 Kwalitatieve fase......................................................................................................................................5
1.3.2 Kwantitatieve fase...................................................................................................................................5
1.4 Leerlijnen............................................................................................................................................. 6
1.4.1 Lengte......................................................................................................................................................6
1.4.1.1 Kwalitatief vergelijken, rangschikken en samenstellen...................................................6
1.4.1.2 Kwantitatief vergelijken..................................................................................................6
1.4.1.3 Formules omtrek.............................................................................................................6
1.4.2 Oppervlakte.............................................................................................................................................7
1.4.2.1 Niet-wezenlijke aspecten................................................................................................7
1.4.2.2 Wezenlijke aspecten.......................................................................................................7
1.4.2.3 Kwalitatief vergelijken, rangschikken en samenstellen...................................................7
1.4.2.4 Kwantitatief vergelijken..................................................................................................8
1.4.2.5 Formules oppervlakte.....................................................................................................8
1.4.3 Volume...................................................................................................................................................14
1.4.3.1 Kwalitatief vergelijken, rangschikken en samenstellen.................................................14
1.4.3.2 Kwantitatief vergelijken................................................................................................14
1.4.3.3 Formules volume..........................................................................................................14
1.4.4 Gewicht..................................................................................................................................................15
1.4.4.1 Kwalitatief vergelijken, rangschikken en samenstellen.................................................15
1.4.4.2 Kwantitatief vergelijken................................................................................................15
1.4.5 Tijd.........................................................................................................................................................16
1.4.5.1 Tijdsduur.......................................................................................................................16
1.4.5.2 Tijdstip..........................................................................................................................16
1.4.5.3 Kloklezen.......................................................................................................................16
1.4.5.4 Snelheid en tijd.............................................................................................................16
1.4.6 Geldwaarden.........................................................................................................................................16
1.4.7 Temperatuur..........................................................................................................................................16
1.4.8 Hoekgrootte...........................................................................................................................................16
1.4.9 Tabellen en grafieken............................................................................................................................17
1.4.9.1 Didactische stappen......................................................................................................17
, Pagina |3
1.4.9.2 Graduele opbouw.........................................................................................................17
2 Meetkunde.................................................................................................18
2.1 Wat is meetkunde?............................................................................................................................ 18
2.1.1 Belang van meetkunde..........................................................................................................................18
2.2 Ontwikkeling van ruimtelijk denken volgens Piaget............................................................................18
2.3 Leerinhouden..................................................................................................................................... 19
2.3.1 Inzicht verwerven in ruimtelijke oriëntatie en relaties.........................................................................19
2.3.2 Inzicht verwerven in meetkundige objecten.........................................................................................19
2.3.2.1 Punten en lijnen............................................................................................................19
2.3.2.2 Vlakken.........................................................................................................................21
2.3.2.3 Hoeken..........................................................................................................................21
2.3.2.4 Vlakke figuren...............................................................................................................23
2.3.2.5 Driehoeken...................................................................................................................24
2.3.2.6 Vierhoeken....................................................................................................................26
2.3.2.7 Ruimtefiguren...............................................................................................................27
2.3.2.8 Verwerkingsniveaus Van Hiele......................................................................................28
2.3.3 Meetkundige relaties.............................................................................................................................29
2.3.3.1 Evenwijdigheid..............................................................................................................29
2.3.3.2 Loodrechte stand..........................................................................................................29
2.3.3.3 Spiegelingen en symmetrie...........................................................................................30
2.3.3.4 Gelijkheid en gelijkvormigheid......................................................................................30
, Pagina |4
1 Meten en metend rekenen
1.1 Wat is meten en metend rekenen?
Meten Handeling waarbij je de grootte van een eigenschap van iets aangeeft met
een getal.
Metend rekenen Meetresultaten verder gebruiken en interpreteren.
Om een eigenschap van iets te meten, hebt je vaardigheden, kennis en inzichten nodig: het juiste
meetinstrument kiezen, dit meetinstrument hanteren en vervolgens het meetresultaat aflezen in de
gepaste maateenheid of de ene maateenheid omzetten naar de andere, al dan niet met een
herleidings-/verhoudingstabel. Kort samengevat moet je dus kunnen omgaan met meetinstrumenten
en de basismaateenheden met hun onderlinge verbanden kennen en toepassen.
1.1.1 Belang van meten en metend rekenen
Enkele aspecten over het belang van meten en metend rekenen:
Hebben een praktische waarde in het dagelijks leven.
Biedt kansen tot het leggen van verbanden tussen verschillende wiskundige onderwerpen.
Biedt een context voor het aanleren van probleemoplossende vaardigheden.
Biedt kansen tot het leggen van verbanden met andere leergebieden.
1.2 Meetfuncties en metingen
Meetfunctie Relatie tussen grootheden (eigenschappen van voorwerpen) en getallen.
Een meetfunctie drukt de grootte van een eigenschap van een voorwerp uit met een getal, namelijk
het maatgetal. De eigenschap die je meet noem je de grootheid. Voor eenzelfde grootheid zijn
verschillende meetfuncties mogelijk, bijvoorbeeld: lengte in m, maar ook in cm of km. Een maat (4
cm) is het geheel van maateenheid (cm) en maatgetal (4).
1.2.1 Eigenschappen van meetfuncties
Alle meetfuncties hebben een aantal eigenschappen:
Als twee grootheden even groot zijn, dan zijn hun maatgetallen gelijk.
Als een grootheid kleiner is dan een andere, dan heeft ze een kleiner maatgetal.
Als een grootheid groter is dan een andere, dan heeft ze een groter maatgetal.
Het maatgetal van de grootheid die als maateenheid is gekozen, is 1.
Het nulpunt heeft als maatgetal 0.
Als een grootheid verkregen wordt door het samenvoegen van twee grootheden, dan is het
maatgetal gelijk aan de som van de maatgetallen van die twee grootheden.
De verhouding tussen twee grootheden is gelijk aan de verhouding van hun maatgetallen.
verhoudingsvariant
Gelijke verschillen tussen grootheden bepalen gelijke verschillen tussen hun maatgetallen.
intervalinvariant
Wiskunde 3
2 BALO
, Pagina |2
Inhoud
1 Meten en metend rekenen...........................................................................4
1.1 Wat is meten en metend rekenen?....................................................................................................... 4
1.1.1 Belang van meten en metend rekenen...................................................................................................4
1.2 Meetfuncties en metingen................................................................................................................... 4
1.2.1 Eigenschappen van meetfuncties............................................................................................................4
1.3 Algemene leerlijn................................................................................................................................. 5
1.3.1 Kwalitatieve fase......................................................................................................................................5
1.3.2 Kwantitatieve fase...................................................................................................................................5
1.4 Leerlijnen............................................................................................................................................. 6
1.4.1 Lengte......................................................................................................................................................6
1.4.1.1 Kwalitatief vergelijken, rangschikken en samenstellen...................................................6
1.4.1.2 Kwantitatief vergelijken..................................................................................................6
1.4.1.3 Formules omtrek.............................................................................................................6
1.4.2 Oppervlakte.............................................................................................................................................7
1.4.2.1 Niet-wezenlijke aspecten................................................................................................7
1.4.2.2 Wezenlijke aspecten.......................................................................................................7
1.4.2.3 Kwalitatief vergelijken, rangschikken en samenstellen...................................................7
1.4.2.4 Kwantitatief vergelijken..................................................................................................8
1.4.2.5 Formules oppervlakte.....................................................................................................8
1.4.3 Volume...................................................................................................................................................14
1.4.3.1 Kwalitatief vergelijken, rangschikken en samenstellen.................................................14
1.4.3.2 Kwantitatief vergelijken................................................................................................14
1.4.3.3 Formules volume..........................................................................................................14
1.4.4 Gewicht..................................................................................................................................................15
1.4.4.1 Kwalitatief vergelijken, rangschikken en samenstellen.................................................15
1.4.4.2 Kwantitatief vergelijken................................................................................................15
1.4.5 Tijd.........................................................................................................................................................16
1.4.5.1 Tijdsduur.......................................................................................................................16
1.4.5.2 Tijdstip..........................................................................................................................16
1.4.5.3 Kloklezen.......................................................................................................................16
1.4.5.4 Snelheid en tijd.............................................................................................................16
1.4.6 Geldwaarden.........................................................................................................................................16
1.4.7 Temperatuur..........................................................................................................................................16
1.4.8 Hoekgrootte...........................................................................................................................................16
1.4.9 Tabellen en grafieken............................................................................................................................17
1.4.9.1 Didactische stappen......................................................................................................17
, Pagina |3
1.4.9.2 Graduele opbouw.........................................................................................................17
2 Meetkunde.................................................................................................18
2.1 Wat is meetkunde?............................................................................................................................ 18
2.1.1 Belang van meetkunde..........................................................................................................................18
2.2 Ontwikkeling van ruimtelijk denken volgens Piaget............................................................................18
2.3 Leerinhouden..................................................................................................................................... 19
2.3.1 Inzicht verwerven in ruimtelijke oriëntatie en relaties.........................................................................19
2.3.2 Inzicht verwerven in meetkundige objecten.........................................................................................19
2.3.2.1 Punten en lijnen............................................................................................................19
2.3.2.2 Vlakken.........................................................................................................................21
2.3.2.3 Hoeken..........................................................................................................................21
2.3.2.4 Vlakke figuren...............................................................................................................23
2.3.2.5 Driehoeken...................................................................................................................24
2.3.2.6 Vierhoeken....................................................................................................................26
2.3.2.7 Ruimtefiguren...............................................................................................................27
2.3.2.8 Verwerkingsniveaus Van Hiele......................................................................................28
2.3.3 Meetkundige relaties.............................................................................................................................29
2.3.3.1 Evenwijdigheid..............................................................................................................29
2.3.3.2 Loodrechte stand..........................................................................................................29
2.3.3.3 Spiegelingen en symmetrie...........................................................................................30
2.3.3.4 Gelijkheid en gelijkvormigheid......................................................................................30
, Pagina |4
1 Meten en metend rekenen
1.1 Wat is meten en metend rekenen?
Meten Handeling waarbij je de grootte van een eigenschap van iets aangeeft met
een getal.
Metend rekenen Meetresultaten verder gebruiken en interpreteren.
Om een eigenschap van iets te meten, hebt je vaardigheden, kennis en inzichten nodig: het juiste
meetinstrument kiezen, dit meetinstrument hanteren en vervolgens het meetresultaat aflezen in de
gepaste maateenheid of de ene maateenheid omzetten naar de andere, al dan niet met een
herleidings-/verhoudingstabel. Kort samengevat moet je dus kunnen omgaan met meetinstrumenten
en de basismaateenheden met hun onderlinge verbanden kennen en toepassen.
1.1.1 Belang van meten en metend rekenen
Enkele aspecten over het belang van meten en metend rekenen:
Hebben een praktische waarde in het dagelijks leven.
Biedt kansen tot het leggen van verbanden tussen verschillende wiskundige onderwerpen.
Biedt een context voor het aanleren van probleemoplossende vaardigheden.
Biedt kansen tot het leggen van verbanden met andere leergebieden.
1.2 Meetfuncties en metingen
Meetfunctie Relatie tussen grootheden (eigenschappen van voorwerpen) en getallen.
Een meetfunctie drukt de grootte van een eigenschap van een voorwerp uit met een getal, namelijk
het maatgetal. De eigenschap die je meet noem je de grootheid. Voor eenzelfde grootheid zijn
verschillende meetfuncties mogelijk, bijvoorbeeld: lengte in m, maar ook in cm of km. Een maat (4
cm) is het geheel van maateenheid (cm) en maatgetal (4).
1.2.1 Eigenschappen van meetfuncties
Alle meetfuncties hebben een aantal eigenschappen:
Als twee grootheden even groot zijn, dan zijn hun maatgetallen gelijk.
Als een grootheid kleiner is dan een andere, dan heeft ze een kleiner maatgetal.
Als een grootheid groter is dan een andere, dan heeft ze een groter maatgetal.
Het maatgetal van de grootheid die als maateenheid is gekozen, is 1.
Het nulpunt heeft als maatgetal 0.
Als een grootheid verkregen wordt door het samenvoegen van twee grootheden, dan is het
maatgetal gelijk aan de som van de maatgetallen van die twee grootheden.
De verhouding tussen twee grootheden is gelijk aan de verhouding van hun maatgetallen.
verhoudingsvariant
Gelijke verschillen tussen grootheden bepalen gelijke verschillen tussen hun maatgetallen.
intervalinvariant
