Inhoud
Veranderende kijk op Afrikaanse geschiedenis
Afrika als bakermat van de mensheid
Oudheid in Afrika
Hoe werd het verleden van Afrika in de afgelopen eeuwen gewaardeerd en
bestudeerd?
19e eeuw: in deze periode werd de geschiedwetenschap geprofessionaliseerd o.l.v.
Leopold von ranke en het historisme. Het idee was dat geschiedenis en
geschiedwetenschap zich vooral moest baseren op geschreven bronnen. Hierdoor
ontstond het idee dat Afrika geen geschiedenis had omdat Afrika zich vooral
baseerde op mondelinge geschiedenis en orale tradities. Bovendien werd in deze
periode Afrika gekoloniseerd, waar een paternalistische kijk mee gepaard ging,
evenals een racistische manier van kijken naar het Afrikaanse verleden en de manier
waarop het Afrikaanse verleden doorverteld werd door afrikanen zelf. Deze kijk zie je
bijvoorbeeld terug in het werk van Hegel. Hij was van mening dat Afrika geen
relevantie had wat betrof geschiedenis of beweging/vooruitgang aangezien er in zijn
optiek geen geschiedenis was. Wel wordt noord Afrika met onder andere Egypte niet
als deel van Afrika gezien. Dit deel wordt gezien als begin van de menselijke
beschaving. Zelf in 1960 bestond dit beeld nog. Toch willen studenten in deze
periode meer weten over de Afrikaanse geschiedenis. Dit komt omdat er
dekolonisatie aan de gang is. In Afrika wordt er een nationalistische teleologische
geschiedenis geschreven van alle individuele landen in deze periode. Er komt een
beweging die zich steeds meer en op grotere schaal bezighoudt met de geschiedenis
van Afrika. Er wordt nu geen scheiding meer gemaakt tussen Noord en Sub Sahara
Afrika.
Postkoloniale kritiek en postmodernisme hebben een belangrijke rol gespeeld
in de veranderende kijk op de Afrikaanse geschiedenis. Vanaf de jaren 60 en 70
wordt het teleologische geschiedmodel herzien aan de hand van de
postmodernistische kritiek, maar ook de postkoloniale kritiek dat zich vooral richtte op
het discours en de bronnen. De manier waarop het verhaal wordt verteld zegt
namelijk vaak meer over de verteller dan over degenen waar het verhaal over gaat.
Het meester narratief werd ontmanteld.
Het gebrek aan geschreven bronnen komt vooral door het klimaat in
Afrika. Het tropische klimaat was niet ideaal voor het goed bewaren van geschreven
bronnen op papier. Ook de soorten steen die in deze gebieden te vinden waren
leenden zich niet goed voor inscripties zoals het spijkerschrift. Dit betekend niet dat
er weinig taal en communicatie in deze gebieden was. Er zijn juist enorm veel talen,
talen waar onze talen ook van af stammen.