Citymarketing
De stad als uitgangspunt
De organisatiestructuur
In elke stad of gemeente ziet de organisatiestructuur of het organogram er anders uit. Het is belangrijk te
begrijpen welke taken een gemeentebestuur tot zich neemt.
• Elke 6 jaar gemeenteraadsverkiezingen
• Sinds 2024 niet meer verplicht stemmen in
Vlaanderen (aparte kieswet door gewesten)
• Max. 55 zetels (altijd oneven = geen ex aequo)
De gemeenteraad
• Altijd meerderheid en oppositie →
verschillende politiek partijen vormen
meerderheidsfractie
• 1 keer per maand in veel gemeentes.
• = CBS = schepencollege
• Schepenen ook lid van gemeenteraad = elk
eigen zetel
Het college van burgemeester en schepenen • Meerderheid bepaalt wie burgemeester en
schepenen worden (vaak ook kijken naar
rangschikking aantal stemmen)
• 1 keer per week in veel gemeentes.
• Komen op regelmatige tijdstippen samen
• Geven advies aan gemeentebestuur over
bepaalde projecten
• Elke adviesraad of commissie is verant-
woordelijk voor bepaald onderdeel beleid
• Bij begin van legislatuur samengesteld
Adviesraad:
De adviesraden en commissies
• Oproep kandidaatstelling inwoners
• Meestal deskundigen, inwoners, verenigingen,
stakeholders…
Commissies:
• Samengesteld door CBS en gemeenteraad
• Vertegenwoordigers, belangengroepen,
verenigingen, deskundigen, politieke fracties…
1
, • Sinds 2019 integratie OCMW en
gemeentebestuur decretaal feit
• Reden? Algemeen lokaal sociaal beleid voeren
• Doel? Meer integratie, transparantie en
efficiëntie van het gemeentelijk sociaal beleid
De gemeente en OCMW • Gemeenteraad fungeert ook als raad voor
maatschappelijk welzijn en CBS als vast bureau
van OCMW
• Nieuw apart orgaan: bijzonder comité voor de
sociale dienst → voorzitter lid CBS (meestal
schepen voor sociale zaken)
Citymarketing in de organisatie
Citymarketing zou verweven moeten zitten in elke dienst, maar het is noodzakelijk om een centrale
marketing dienst te hebben.
Wie bepaalt het beleid?
• Dagelijks bestuur van de stad: college van burgemeester en schepenen
• Essentiel is het bindend en coördinerend bestuurlijk vermogen op het veelzijdige en complexe
gebied van citymarketing
Wie voert het beleid uit?
• Citymarketingmanager en citymarketingorganisatie
• Manager onderhoudt dagelijks contact met organisatie en koppelt waar nodig terug naar CBS
• Belangrijk knelpunt organisatie citymarketing = inbedding in gemeentelijke organisatie en
afstemming met andere beleidsdomeinen
• Bij uitbesteding kan gemeentebestuur op de opdrachtnemer beslissende invloed uitoefenen
Gemeenten moeten via citymarketing mikken op meer toeristen, maar moeten tegemoetkomen aan
behoeften van bezoekers (omliggende gemeenten/provincies) en eigen inwoners.
→ Bezoekers zijn belangrijke economische factor.
Het gemeentebestuur is een van de relevante partijen in citymarketing. Ook andere actoren spelen een
rol.
→ Als steden zich willen onderscheiden zullen ze moeten investeren in lokale economie, cultuur,
gastronomie...
→ Gemeente kan zorgen voor oprichting van een samenwerkend orgaan en basisfinanciering
→ Orgaan moet los staan van de politiek om continuïteit te garanderen
→ Anderzijds zijn er ook grenzen aan groei van toeristen en bezoekers
2
,Inhoudelijk moet een citymarketingstrategie ingekaderd zijn binnen de al bestaande stadsvisie.
→ Waar moet de citymarketingorganisatie zich bevinden? Binnen of buiten de stedelijke organisatie?
▪ Keuze afhankelijk van een aantal factoren:
o Ambitieniveau van de stad
o Schaalgrootte van de stad
o Zijn er al organisaties werkzaam op vlak van citymarketing?
o Politieke/bestuurlijke wil om bepaalde koers over citymarketing te varen
▪ In beide gevallen belangrijk om de formele relatie tussen de stad en de CM-organisatie
goed te regelen en vast te leggen
o Contract met taken, verantwoordelijkheden, verantwoordingsplicht, organigram,
budgetverplichting… = basis
o Werkrelatie tussen stad en organisatie duidelijk bepaald → aan stadszijde
strategisch gerichte contactfunctionaris met formele bevoegdheden aanwezig
▪ Rechtsvormen:
o Organisatie is vaak in VZW-vorm
▪ Statutaire directie met raad van bestuur
▪ Contract met stad voor de uit te voeren taken en afrekenen op de
output
▪ Stad is op afstand maar controle dmv contract en raad van bestuur
o Extern verzelfstandigde agentschappen (EVA’s) in privaatrechtelijke vorm
▪ Diensten met eigen rechtspersoonlijkheid
▪ Door gemeente opgericht of deelname eraan
▪ Belast met bepaalde beleidsuitvoerende taken van gemeentelijk belang
▪ Naast gekozen rechtsvorm belangrijk dat de stakeholders/experts formele plaats krijgen
→ vaak in de vorm van een adviesraad = klankbordgroep of denktank
Meerjarenplan
Een meerjarenplan bevat de beleidskeuzes van het nieuwe bestuur en de financiële vertaling ervan voor
de volledige periode van het meerjarenplan.
Op basis van een omgevingsanalyse (SWOT) worden de interne en externe behoeften en uitdagingen in
kaart gebracht voor de gemeente, rekening houdend met de impact van de integratie va gemeente en
OCMW.
Daarnaast wordt er ook rekening gehouden met:
- Lokale beleidsvisie en – prioriteiten
- Bovenlokaal beleid (Europees, federaal, gewest, provincie)
Het is verplicht om een vorm van participatie in het meerjarenplan te voorzien. Inspraak door de burger
is belangrijk.
3
, Op basis van de analyse worden de prioritaire beleidsdoelstellingen bepaald: actieplannen per doelstelling
→ Concrete acties en financiële vertaling
Goedkeuring door gemeenteraad door meerderheid van zetels → voorafgaand ook advies gevraagd aan
verschillende adviesraden en commissies.
Het is belangrijk om in het meerjarenplan reeds citymarketing of stadspromotie mee in te vervatten.
Intergemeentelijke samenwerkingsverbanden
Intergemeentelijke samenwerking = de samenwerking op vrijwillige basis tussen 2 of meerdere
gemeenten. Dit met het oog op het realiseren van een gemeenschappelijke doelstelling.
→ Vb. afvalinzameling
→ Eigen marketing en communicatie
4
De stad als uitgangspunt
De organisatiestructuur
In elke stad of gemeente ziet de organisatiestructuur of het organogram er anders uit. Het is belangrijk te
begrijpen welke taken een gemeentebestuur tot zich neemt.
• Elke 6 jaar gemeenteraadsverkiezingen
• Sinds 2024 niet meer verplicht stemmen in
Vlaanderen (aparte kieswet door gewesten)
• Max. 55 zetels (altijd oneven = geen ex aequo)
De gemeenteraad
• Altijd meerderheid en oppositie →
verschillende politiek partijen vormen
meerderheidsfractie
• 1 keer per maand in veel gemeentes.
• = CBS = schepencollege
• Schepenen ook lid van gemeenteraad = elk
eigen zetel
Het college van burgemeester en schepenen • Meerderheid bepaalt wie burgemeester en
schepenen worden (vaak ook kijken naar
rangschikking aantal stemmen)
• 1 keer per week in veel gemeentes.
• Komen op regelmatige tijdstippen samen
• Geven advies aan gemeentebestuur over
bepaalde projecten
• Elke adviesraad of commissie is verant-
woordelijk voor bepaald onderdeel beleid
• Bij begin van legislatuur samengesteld
Adviesraad:
De adviesraden en commissies
• Oproep kandidaatstelling inwoners
• Meestal deskundigen, inwoners, verenigingen,
stakeholders…
Commissies:
• Samengesteld door CBS en gemeenteraad
• Vertegenwoordigers, belangengroepen,
verenigingen, deskundigen, politieke fracties…
1
, • Sinds 2019 integratie OCMW en
gemeentebestuur decretaal feit
• Reden? Algemeen lokaal sociaal beleid voeren
• Doel? Meer integratie, transparantie en
efficiëntie van het gemeentelijk sociaal beleid
De gemeente en OCMW • Gemeenteraad fungeert ook als raad voor
maatschappelijk welzijn en CBS als vast bureau
van OCMW
• Nieuw apart orgaan: bijzonder comité voor de
sociale dienst → voorzitter lid CBS (meestal
schepen voor sociale zaken)
Citymarketing in de organisatie
Citymarketing zou verweven moeten zitten in elke dienst, maar het is noodzakelijk om een centrale
marketing dienst te hebben.
Wie bepaalt het beleid?
• Dagelijks bestuur van de stad: college van burgemeester en schepenen
• Essentiel is het bindend en coördinerend bestuurlijk vermogen op het veelzijdige en complexe
gebied van citymarketing
Wie voert het beleid uit?
• Citymarketingmanager en citymarketingorganisatie
• Manager onderhoudt dagelijks contact met organisatie en koppelt waar nodig terug naar CBS
• Belangrijk knelpunt organisatie citymarketing = inbedding in gemeentelijke organisatie en
afstemming met andere beleidsdomeinen
• Bij uitbesteding kan gemeentebestuur op de opdrachtnemer beslissende invloed uitoefenen
Gemeenten moeten via citymarketing mikken op meer toeristen, maar moeten tegemoetkomen aan
behoeften van bezoekers (omliggende gemeenten/provincies) en eigen inwoners.
→ Bezoekers zijn belangrijke economische factor.
Het gemeentebestuur is een van de relevante partijen in citymarketing. Ook andere actoren spelen een
rol.
→ Als steden zich willen onderscheiden zullen ze moeten investeren in lokale economie, cultuur,
gastronomie...
→ Gemeente kan zorgen voor oprichting van een samenwerkend orgaan en basisfinanciering
→ Orgaan moet los staan van de politiek om continuïteit te garanderen
→ Anderzijds zijn er ook grenzen aan groei van toeristen en bezoekers
2
,Inhoudelijk moet een citymarketingstrategie ingekaderd zijn binnen de al bestaande stadsvisie.
→ Waar moet de citymarketingorganisatie zich bevinden? Binnen of buiten de stedelijke organisatie?
▪ Keuze afhankelijk van een aantal factoren:
o Ambitieniveau van de stad
o Schaalgrootte van de stad
o Zijn er al organisaties werkzaam op vlak van citymarketing?
o Politieke/bestuurlijke wil om bepaalde koers over citymarketing te varen
▪ In beide gevallen belangrijk om de formele relatie tussen de stad en de CM-organisatie
goed te regelen en vast te leggen
o Contract met taken, verantwoordelijkheden, verantwoordingsplicht, organigram,
budgetverplichting… = basis
o Werkrelatie tussen stad en organisatie duidelijk bepaald → aan stadszijde
strategisch gerichte contactfunctionaris met formele bevoegdheden aanwezig
▪ Rechtsvormen:
o Organisatie is vaak in VZW-vorm
▪ Statutaire directie met raad van bestuur
▪ Contract met stad voor de uit te voeren taken en afrekenen op de
output
▪ Stad is op afstand maar controle dmv contract en raad van bestuur
o Extern verzelfstandigde agentschappen (EVA’s) in privaatrechtelijke vorm
▪ Diensten met eigen rechtspersoonlijkheid
▪ Door gemeente opgericht of deelname eraan
▪ Belast met bepaalde beleidsuitvoerende taken van gemeentelijk belang
▪ Naast gekozen rechtsvorm belangrijk dat de stakeholders/experts formele plaats krijgen
→ vaak in de vorm van een adviesraad = klankbordgroep of denktank
Meerjarenplan
Een meerjarenplan bevat de beleidskeuzes van het nieuwe bestuur en de financiële vertaling ervan voor
de volledige periode van het meerjarenplan.
Op basis van een omgevingsanalyse (SWOT) worden de interne en externe behoeften en uitdagingen in
kaart gebracht voor de gemeente, rekening houdend met de impact van de integratie va gemeente en
OCMW.
Daarnaast wordt er ook rekening gehouden met:
- Lokale beleidsvisie en – prioriteiten
- Bovenlokaal beleid (Europees, federaal, gewest, provincie)
Het is verplicht om een vorm van participatie in het meerjarenplan te voorzien. Inspraak door de burger
is belangrijk.
3
, Op basis van de analyse worden de prioritaire beleidsdoelstellingen bepaald: actieplannen per doelstelling
→ Concrete acties en financiële vertaling
Goedkeuring door gemeenteraad door meerderheid van zetels → voorafgaand ook advies gevraagd aan
verschillende adviesraden en commissies.
Het is belangrijk om in het meerjarenplan reeds citymarketing of stadspromotie mee in te vervatten.
Intergemeentelijke samenwerkingsverbanden
Intergemeentelijke samenwerking = de samenwerking op vrijwillige basis tussen 2 of meerdere
gemeenten. Dit met het oog op het realiseren van een gemeenschappelijke doelstelling.
→ Vb. afvalinzameling
→ Eigen marketing en communicatie
4
