Voortplanting
6.1
Ovulatie: eisprong
Ovarium: eierstok
Tijdens de ovulatie komt een eicel vrij uit een van beide ovaria.
De eicel komt, omringd met cellen uit het ovarium, in een eileider terecht.
Een van de zaadcellen van de man kan dan de eicel bevruchten.
Bevruchting: het versmelten van de kern van de eicel met die van de zaadcel.
De zaadcellen van de man leggen eerst enkele stappen af:
1. Een aantal zaadcellen dringen door de follikelcellen (= cellen om de eicel) heen
2. Zaadcellen maken contact met de eischil (= eiwitlaag om de eicel): De zaadcellen komen in contact met de eischil,
en hechten zich hieraan vast.
3. Zaadcellen geven enzymen af die de eischil ter plekke afbreken
4. Één zaadcel dringt door tot het celmembraan van de eicel.
5. De zaadcel geeft zijn kern af aan de eicel.
6. De membranen van de eicel en zaadcel versmelten.
7. Het DNA van de vader komt in de celkern van de eicel bij het DNA van de moeder.
8. De bindingsplaatsen worden vernietigd, zodat er geen andere zaadcellen bij kunnen komen
Er is een zygote gevormd.
Follikelcellen: cellen om de eicel
Eischil: eiwitlaag om de eicel
Zygote: bevruchte eicel
Alle cellen zijn identiek, bij 16 cellen: eerste kleine specialisatie
+- 30 uur: eerste deling
+- 3 dagen: klompje van 16 cellen
Deze eerste delingen zijn:
Klievingsdelingen: Delingen waarbij de cellen niet groten worden/ geen plasmagroei (bij het begin van de embryo).
Deze delingen vinden plaats in de eileider.
+- 5 dagen: Het klompje cellen/ embryo bestaat uit +- 100 cellen en komt via de eileiders (met trilharen) in de
baarmoeder
+- 8 dagen: het embryo nestelt zich in het baarmoederslijmvlies.
Innesteling: het vastzetten van het klompje cellen in het baarmoederslijmvlies
Binnenin het klompje ontstaat een blastulaholte, omgeven door het trofoblast.
Trofoblast: De buitenste laag cellen van de ‘embryo’.
Dit vormt later de vlokken die het embryonale deel van de placenta vormen.
Het baarmoederslijmvlies vormt het moederlijk deel.
Trofoblast produceert hormoon HCG
HCG:
- zorgt ervoor dat baarmoederslijmvlies niet afgebroken wordt (geen menstruatie)
- is wat in het bloed aan te tonen is bij zwangerschap
,Binnen de trofoblast vormt zich de kiemschijf. Hieruit vormt zich het embryo.
De cellen van de kiemschijf delen Er ontstaan 2 holtes in de kiemschijf:
1. De amnionholte (grote holte die meegroeit met het embryo)
2. Het dooierblaasje/ De dooierholte (kleine holte)
Beide holtes zijn gevuld met vocht.
Het embryo drijft in het vruchtwater in de amnionholte.
Blastulaholte is op dit moment nog de grootste holte.
+- 3 weken: Bloedvatenstelsel van embryo gevormd.
De trofoblast vormt de vlokken. Deze groeien tussen de cellen van het baarmoederslijmvlies in en vormen later het
embryonale deel van de placenta.
voedingsstoffen + 02
Bloedvaten van de moeder ---------------------------- vlokken embryo
CO2 + afvalstoffen
Embryo vlokken ---------------------------- bloedvaten van de moeder
Tussen trofoblast en de kiemschijf ontstaat de hechtsteel: het begin van de navelstreng.
- De bloedvaten in de navelstreng zijn afkomstig van een deel van de hechtsteel naar de trofoblast.
- De navelstreng vormt de transportroute tussen embryo en placenta.
- De navelstreng bevat 1 ader en 2 slagaders.
Het bloed uit de slagaders wordt gepompt door het hart van het embryo.
De ader voert O2 + voedingsstoffen toe en afvalstoffen (rijk aan CO 2) af, van embryo placenta (bevat bloedvaten
van embryo + moeder) bloedsomloop van de moeder.
Deze uitwisseling van stoffen vindt plaats via de celmembranen van de vlokken,
Beide bloedsomlopen blijven echter gescheiden.
Cellen rond de amnionholte komen tegen het trofoblast te liggen.
het dooierblaasje vormt de eerste bloedcellen. (Dit zal de lever, en uiteindelijk het rode beenmerg, later overnemen)
Het embryo groeit De amnionholte (gevuld met vruchtwater) groeit flink mee met het embryo
, 1. De amnionholte vult hele/ verdringt de blastulaholte.
2. Het dooierblaasje/ de dooierholte verdwijnt.
Er ontstaan 2 vruchtvliezen rondom het vruchtwater:
1. Het amnion: de wand van het amnion. (binnenste vruchtvlies)
2. Het chorion: gevormd door de trofoblast. (buitenste vruchtvlies)
Deze groeien met het embryo mee en vormen samen met het vruchtwater een “stootkussen”.
Trofoblast produceert verschillende stoffen. Ook het hormoon HCG.
HCG: hormoon, geproduceerd door het trofoblast, waardoor de menstruatie wegblijft.
Ontwikkeling van de geslachtsorganen
Bij M en V ontstaan eerst:
- de gangen van Wolff
- de gangen van Muller
- de genitale knop
- de genitale groeve
Er is geen verschil te zien, behalve in de celkernen:
V: X- chromosoom + X-chromosoom
M: X-chromosoom + Y-chromosoom
Bij M:
Op het Y-chromosoom ligt het SRY-gen, zonder dit gen ontwikkelt een embryo zich standaard tot een meisje. Het
SRY-gen activeert en remt een aantal andere genen
Inwendig:
- In +- week 6 ontwikkelen de testes (= zaadballen)
- gangen van Wolff groeien uit tot de zaadleiders
Uitwendig:
- Genitale knop eikel van de penis
- Randen van de genitale groeve groeien aaneen balzak
Bij V (= zonder SRY-gen):
Inwendig:
- I +- week 6 ontwikkelen de ovaria (= eierstokken)
- gangen van Muller groeien uit tot de eileiders
6.1
Ovulatie: eisprong
Ovarium: eierstok
Tijdens de ovulatie komt een eicel vrij uit een van beide ovaria.
De eicel komt, omringd met cellen uit het ovarium, in een eileider terecht.
Een van de zaadcellen van de man kan dan de eicel bevruchten.
Bevruchting: het versmelten van de kern van de eicel met die van de zaadcel.
De zaadcellen van de man leggen eerst enkele stappen af:
1. Een aantal zaadcellen dringen door de follikelcellen (= cellen om de eicel) heen
2. Zaadcellen maken contact met de eischil (= eiwitlaag om de eicel): De zaadcellen komen in contact met de eischil,
en hechten zich hieraan vast.
3. Zaadcellen geven enzymen af die de eischil ter plekke afbreken
4. Één zaadcel dringt door tot het celmembraan van de eicel.
5. De zaadcel geeft zijn kern af aan de eicel.
6. De membranen van de eicel en zaadcel versmelten.
7. Het DNA van de vader komt in de celkern van de eicel bij het DNA van de moeder.
8. De bindingsplaatsen worden vernietigd, zodat er geen andere zaadcellen bij kunnen komen
Er is een zygote gevormd.
Follikelcellen: cellen om de eicel
Eischil: eiwitlaag om de eicel
Zygote: bevruchte eicel
Alle cellen zijn identiek, bij 16 cellen: eerste kleine specialisatie
+- 30 uur: eerste deling
+- 3 dagen: klompje van 16 cellen
Deze eerste delingen zijn:
Klievingsdelingen: Delingen waarbij de cellen niet groten worden/ geen plasmagroei (bij het begin van de embryo).
Deze delingen vinden plaats in de eileider.
+- 5 dagen: Het klompje cellen/ embryo bestaat uit +- 100 cellen en komt via de eileiders (met trilharen) in de
baarmoeder
+- 8 dagen: het embryo nestelt zich in het baarmoederslijmvlies.
Innesteling: het vastzetten van het klompje cellen in het baarmoederslijmvlies
Binnenin het klompje ontstaat een blastulaholte, omgeven door het trofoblast.
Trofoblast: De buitenste laag cellen van de ‘embryo’.
Dit vormt later de vlokken die het embryonale deel van de placenta vormen.
Het baarmoederslijmvlies vormt het moederlijk deel.
Trofoblast produceert hormoon HCG
HCG:
- zorgt ervoor dat baarmoederslijmvlies niet afgebroken wordt (geen menstruatie)
- is wat in het bloed aan te tonen is bij zwangerschap
,Binnen de trofoblast vormt zich de kiemschijf. Hieruit vormt zich het embryo.
De cellen van de kiemschijf delen Er ontstaan 2 holtes in de kiemschijf:
1. De amnionholte (grote holte die meegroeit met het embryo)
2. Het dooierblaasje/ De dooierholte (kleine holte)
Beide holtes zijn gevuld met vocht.
Het embryo drijft in het vruchtwater in de amnionholte.
Blastulaholte is op dit moment nog de grootste holte.
+- 3 weken: Bloedvatenstelsel van embryo gevormd.
De trofoblast vormt de vlokken. Deze groeien tussen de cellen van het baarmoederslijmvlies in en vormen later het
embryonale deel van de placenta.
voedingsstoffen + 02
Bloedvaten van de moeder ---------------------------- vlokken embryo
CO2 + afvalstoffen
Embryo vlokken ---------------------------- bloedvaten van de moeder
Tussen trofoblast en de kiemschijf ontstaat de hechtsteel: het begin van de navelstreng.
- De bloedvaten in de navelstreng zijn afkomstig van een deel van de hechtsteel naar de trofoblast.
- De navelstreng vormt de transportroute tussen embryo en placenta.
- De navelstreng bevat 1 ader en 2 slagaders.
Het bloed uit de slagaders wordt gepompt door het hart van het embryo.
De ader voert O2 + voedingsstoffen toe en afvalstoffen (rijk aan CO 2) af, van embryo placenta (bevat bloedvaten
van embryo + moeder) bloedsomloop van de moeder.
Deze uitwisseling van stoffen vindt plaats via de celmembranen van de vlokken,
Beide bloedsomlopen blijven echter gescheiden.
Cellen rond de amnionholte komen tegen het trofoblast te liggen.
het dooierblaasje vormt de eerste bloedcellen. (Dit zal de lever, en uiteindelijk het rode beenmerg, later overnemen)
Het embryo groeit De amnionholte (gevuld met vruchtwater) groeit flink mee met het embryo
, 1. De amnionholte vult hele/ verdringt de blastulaholte.
2. Het dooierblaasje/ de dooierholte verdwijnt.
Er ontstaan 2 vruchtvliezen rondom het vruchtwater:
1. Het amnion: de wand van het amnion. (binnenste vruchtvlies)
2. Het chorion: gevormd door de trofoblast. (buitenste vruchtvlies)
Deze groeien met het embryo mee en vormen samen met het vruchtwater een “stootkussen”.
Trofoblast produceert verschillende stoffen. Ook het hormoon HCG.
HCG: hormoon, geproduceerd door het trofoblast, waardoor de menstruatie wegblijft.
Ontwikkeling van de geslachtsorganen
Bij M en V ontstaan eerst:
- de gangen van Wolff
- de gangen van Muller
- de genitale knop
- de genitale groeve
Er is geen verschil te zien, behalve in de celkernen:
V: X- chromosoom + X-chromosoom
M: X-chromosoom + Y-chromosoom
Bij M:
Op het Y-chromosoom ligt het SRY-gen, zonder dit gen ontwikkelt een embryo zich standaard tot een meisje. Het
SRY-gen activeert en remt een aantal andere genen
Inwendig:
- In +- week 6 ontwikkelen de testes (= zaadballen)
- gangen van Wolff groeien uit tot de zaadleiders
Uitwendig:
- Genitale knop eikel van de penis
- Randen van de genitale groeve groeien aaneen balzak
Bij V (= zonder SRY-gen):
Inwendig:
- I +- week 6 ontwikkelen de ovaria (= eierstokken)
- gangen van Muller groeien uit tot de eileiders
