Bank en geld
H1. Het Belgisch financiewezen
1. Financiële sector in brede zin
Omvat alle instellingen die spaargeld aantrekken en/of kredieten verstrekken, of tussen beide
bemiddelen
Belangrijkste categorieën:
A. Kredietinstellingen
-> banken die spaargeld aannemen en leningen geven.
B. Participatiemaatschappijen
-> die stoppen geld ( kapitaal ) in bedrijven om ze mee te laten groeien.
C. Beleggingsondernemingen
-> bedrijven die het geld van klanten beleggen in aandelen, obligaties, fondsen… en daarvoor
advies of beheer aanbieden
D. Institutionele beleggers
-> grote organisaties die grote sommen geld beheren, vaak voor lange termijn
1.1. Kredietinstellingen ( A )
Omschrijving
Volgens de bankwet zijn kredietinstellingen ondernemingen die:
A. Geld ontvangen ( spaargeld, deposito’s )
B. Leningen verstrekken ( consumentenkrediet, hypotheken,… )
Functies van kredietinstellingen:
1. Financiële intermediatiefunctie:
- Kernfunctie: optreden als tussenpersoon tussen spaarders ( teveel middelen ) en kredietnemers
( tekort aan middelen )
2. Beheer van betalingssystemen:
- KI organiseren en beheren het girale ( geld digitaal van rekening A naar rekening B sturen ) en
elektronische ( alle betalingen die digitaal gebeuren ) betalingsverkeer.
3. Aanbieden van financiële diensten:
- Banken bieden een breed gamma aan financiële diensten en producten
- Dit levert hen extra inkomsten en commissies
Pagina 1 van 90
,Register nationale bank van België
Vergunning en registratie:
Om in België actief te zijn, moet een KI een vergunning hebben en geregistreerd zijn bij de
Nationale Bank van België ( NBB )
Indeling op basis van de omgeving waar KI actief zijn:
( voorbeelden in het boek )
A. Grote banken: uitgebreid netwerk van filialen ( vestigingen van een bedrijf op verschillende
locaties ), goed bereikbaar voor het publiek
( the Belgian Big 4: BNP Paris Fortis, KBC, ING, Belfius )
B. Regionale / specialistische banken: sterk lokaal aanwezig en/of bekend om specialisatie.
C. Kleine banken: weinig vestigingen, beperkt en vaak gespecialiseerd cliënteel.
Distributiekanalen ( de manieren hoe je iets kunt doen ) van banken:
A. Traditionele banken:
- hanteren een omnichannelstrategie:
Meerdere kanalen waaruit klanten kunnen kiezen
( klanten kunnen kiezen hoe ze iets bij de bank doen: via de app, site, telefonisch,…)
- Beschikken over een eigen kantorennet
( alle banken van een bank = kantorennet )
B. Online banken:
- Geen kantorennet: uitsluitend internet en/ of app als distributiekanaal ( de manier waarop iets
bij de klant komt )
- Focus op standaardproducten en beursorders ( opdrachten om aandelen te kopen/
verkopen op de beurs
Belgian big 4
1. BNP Parisbas Fortis bank
2. KBC bank
3. Belfius bank
4. ING België
Pagina 2 van 90
,2. Betalingsinstellingen en instellingen voor elektronisch geld ( EGI )
Betalingsdiensten
- Opnemen en storten van cash op een betaalrekening
- Betalingstransacties via overschrijving, domiciliëring, kaarten of andere
- Betalingstransacties met kredietovereenkomsten ( met geleend geld )
- Uitgifte en/of aanvaarding van betaalinstrumenten ( het aanbieden en aanvaarden van
betaalmiddelen )
- Geldtransfers zonder betaalrekening ( bv Western Union )
- Betalingen via telecom- of digitale instrumenten waarbij de aanbieder optreedt als
tussenpersoon ( bv gsm betalingen voor parkeertickets )
Betalingsinstellingen
- Mogen geen spaargeld of elektronisch geld uitgeven
- Rekeningen enkel voor betalingen
- Krediet mag, maar onder voorwaarden
- Zonder vergunning mogen ook banken, de Post, NBB, de Belgische overheden,…
betalingsdiensten aanbieden
EGI ( elektronisch geld instellingen )
EGI’s mogen meer dan betalingsinstellingen:
- Uitgifte van elektronisch geld
- Distributie en terugbetaling van elektronisch geld
- Geen krediet
3. Monetaire overheid
De staat komt op verschillende vlakken tussen op financiële markten:
- als ontlener ( geld lenen )
- Als belastinginner
- Als controleur of toezichthouder ( op alle banken en financiële instellingen )
ECB, ESCB en Eurosysteem
ECB = Europese Centrale Bank
-> hoofdzetel in Frankfurt, Duitsland
-> voorzitter: Christine Lagarde
-> beslist over rente en geldhoeveelheid voor de eurozone
-> beslist over het bewaren van geldreserves van de eurozone
-> ook het uitgeven van bankbiljetten en het betalen tussen landen
-> bewaakt de prijsstabiliteit: inflatie rond de 2% houden
-> toezicht op NCB’s
-> geeft leningen aan banken
Pagina 3 van 90
, ESCB = Europees Stelsel van Centrale Banken
-> ECB + alle centrale banken van EU-landen ( niet alleen eurozone )
-> coördineert het monetair beleid tussen de Eurozone en de andere EU-lidstaten
Eurosysteem
-> ECB + centrale banken van alle EU landen die de euro gebruiken
Voert monetair beleid uit: bv rente verhogen of verlagen
Nationale bank van België ( NBB )
- Centrale bank van België
- Hoofdzetel in Brussel
- Voorzitter: Pierre Wunsch
- Deel van het ESCB en Eurosysteem
- Gouverneur: Pierre Wunsch
Taken van NBB:
• Europees monetair beleid
-> helpt ECB bij bepalen en uitvoeren van rente en geldbeleid
• Goud- en deviezenreserves
-> bewaart en beheert goud en deviezen van België
• Uitgifte Europese biljetten en munten
- zorgt ervoor dat euro’s in omloop komen
- NBB drukt vooral 50- eurobiljetten
- Controleert biljetten: oude vernietigd, valse naar de politie
- Levensduur van een biljet: 2-5 jaar
• Studie en informatiecentrum
- verzamelt en deelt info over economie en bedrijven
- Beheert databanken: RKO, CKP, CAP, Balanscentrale
• Financieel toezicht
- houdt banken en financiële systeem stabiel
- > werkt samen met ECB
• Internationale opdrachten
- werkt samen met IMF, OESO, BIS, Baselcomité
- Vertegenwoordigt België bij internationale financiële afspraken
• Dienstverlening voor de staat
- beheert inkomsten en uitgaven van België
- Verzorgt staatsleningen en coupons
• Dienstverlening voor de financiële sector
- NBB-SSS: veilig afhandelen van effecten
- RECOUR: rekeningstelsel voor banktransacties
- TARGET2: grootbetalingen tussen banken en centrale bank
• Dienstverlening een particulieren en scholen
• Dienstverlening een centrale banken
Pagina 4 van 90
H1. Het Belgisch financiewezen
1. Financiële sector in brede zin
Omvat alle instellingen die spaargeld aantrekken en/of kredieten verstrekken, of tussen beide
bemiddelen
Belangrijkste categorieën:
A. Kredietinstellingen
-> banken die spaargeld aannemen en leningen geven.
B. Participatiemaatschappijen
-> die stoppen geld ( kapitaal ) in bedrijven om ze mee te laten groeien.
C. Beleggingsondernemingen
-> bedrijven die het geld van klanten beleggen in aandelen, obligaties, fondsen… en daarvoor
advies of beheer aanbieden
D. Institutionele beleggers
-> grote organisaties die grote sommen geld beheren, vaak voor lange termijn
1.1. Kredietinstellingen ( A )
Omschrijving
Volgens de bankwet zijn kredietinstellingen ondernemingen die:
A. Geld ontvangen ( spaargeld, deposito’s )
B. Leningen verstrekken ( consumentenkrediet, hypotheken,… )
Functies van kredietinstellingen:
1. Financiële intermediatiefunctie:
- Kernfunctie: optreden als tussenpersoon tussen spaarders ( teveel middelen ) en kredietnemers
( tekort aan middelen )
2. Beheer van betalingssystemen:
- KI organiseren en beheren het girale ( geld digitaal van rekening A naar rekening B sturen ) en
elektronische ( alle betalingen die digitaal gebeuren ) betalingsverkeer.
3. Aanbieden van financiële diensten:
- Banken bieden een breed gamma aan financiële diensten en producten
- Dit levert hen extra inkomsten en commissies
Pagina 1 van 90
,Register nationale bank van België
Vergunning en registratie:
Om in België actief te zijn, moet een KI een vergunning hebben en geregistreerd zijn bij de
Nationale Bank van België ( NBB )
Indeling op basis van de omgeving waar KI actief zijn:
( voorbeelden in het boek )
A. Grote banken: uitgebreid netwerk van filialen ( vestigingen van een bedrijf op verschillende
locaties ), goed bereikbaar voor het publiek
( the Belgian Big 4: BNP Paris Fortis, KBC, ING, Belfius )
B. Regionale / specialistische banken: sterk lokaal aanwezig en/of bekend om specialisatie.
C. Kleine banken: weinig vestigingen, beperkt en vaak gespecialiseerd cliënteel.
Distributiekanalen ( de manieren hoe je iets kunt doen ) van banken:
A. Traditionele banken:
- hanteren een omnichannelstrategie:
Meerdere kanalen waaruit klanten kunnen kiezen
( klanten kunnen kiezen hoe ze iets bij de bank doen: via de app, site, telefonisch,…)
- Beschikken over een eigen kantorennet
( alle banken van een bank = kantorennet )
B. Online banken:
- Geen kantorennet: uitsluitend internet en/ of app als distributiekanaal ( de manier waarop iets
bij de klant komt )
- Focus op standaardproducten en beursorders ( opdrachten om aandelen te kopen/
verkopen op de beurs
Belgian big 4
1. BNP Parisbas Fortis bank
2. KBC bank
3. Belfius bank
4. ING België
Pagina 2 van 90
,2. Betalingsinstellingen en instellingen voor elektronisch geld ( EGI )
Betalingsdiensten
- Opnemen en storten van cash op een betaalrekening
- Betalingstransacties via overschrijving, domiciliëring, kaarten of andere
- Betalingstransacties met kredietovereenkomsten ( met geleend geld )
- Uitgifte en/of aanvaarding van betaalinstrumenten ( het aanbieden en aanvaarden van
betaalmiddelen )
- Geldtransfers zonder betaalrekening ( bv Western Union )
- Betalingen via telecom- of digitale instrumenten waarbij de aanbieder optreedt als
tussenpersoon ( bv gsm betalingen voor parkeertickets )
Betalingsinstellingen
- Mogen geen spaargeld of elektronisch geld uitgeven
- Rekeningen enkel voor betalingen
- Krediet mag, maar onder voorwaarden
- Zonder vergunning mogen ook banken, de Post, NBB, de Belgische overheden,…
betalingsdiensten aanbieden
EGI ( elektronisch geld instellingen )
EGI’s mogen meer dan betalingsinstellingen:
- Uitgifte van elektronisch geld
- Distributie en terugbetaling van elektronisch geld
- Geen krediet
3. Monetaire overheid
De staat komt op verschillende vlakken tussen op financiële markten:
- als ontlener ( geld lenen )
- Als belastinginner
- Als controleur of toezichthouder ( op alle banken en financiële instellingen )
ECB, ESCB en Eurosysteem
ECB = Europese Centrale Bank
-> hoofdzetel in Frankfurt, Duitsland
-> voorzitter: Christine Lagarde
-> beslist over rente en geldhoeveelheid voor de eurozone
-> beslist over het bewaren van geldreserves van de eurozone
-> ook het uitgeven van bankbiljetten en het betalen tussen landen
-> bewaakt de prijsstabiliteit: inflatie rond de 2% houden
-> toezicht op NCB’s
-> geeft leningen aan banken
Pagina 3 van 90
, ESCB = Europees Stelsel van Centrale Banken
-> ECB + alle centrale banken van EU-landen ( niet alleen eurozone )
-> coördineert het monetair beleid tussen de Eurozone en de andere EU-lidstaten
Eurosysteem
-> ECB + centrale banken van alle EU landen die de euro gebruiken
Voert monetair beleid uit: bv rente verhogen of verlagen
Nationale bank van België ( NBB )
- Centrale bank van België
- Hoofdzetel in Brussel
- Voorzitter: Pierre Wunsch
- Deel van het ESCB en Eurosysteem
- Gouverneur: Pierre Wunsch
Taken van NBB:
• Europees monetair beleid
-> helpt ECB bij bepalen en uitvoeren van rente en geldbeleid
• Goud- en deviezenreserves
-> bewaart en beheert goud en deviezen van België
• Uitgifte Europese biljetten en munten
- zorgt ervoor dat euro’s in omloop komen
- NBB drukt vooral 50- eurobiljetten
- Controleert biljetten: oude vernietigd, valse naar de politie
- Levensduur van een biljet: 2-5 jaar
• Studie en informatiecentrum
- verzamelt en deelt info over economie en bedrijven
- Beheert databanken: RKO, CKP, CAP, Balanscentrale
• Financieel toezicht
- houdt banken en financiële systeem stabiel
- > werkt samen met ECB
• Internationale opdrachten
- werkt samen met IMF, OESO, BIS, Baselcomité
- Vertegenwoordigt België bij internationale financiële afspraken
• Dienstverlening voor de staat
- beheert inkomsten en uitgaven van België
- Verzorgt staatsleningen en coupons
• Dienstverlening voor de financiële sector
- NBB-SSS: veilig afhandelen van effecten
- RECOUR: rekeningstelsel voor banktransacties
- TARGET2: grootbetalingen tussen banken en centrale bank
• Dienstverlening een particulieren en scholen
• Dienstverlening een centrale banken
Pagina 4 van 90
