Samenvatting tekst zelfstudie visies

VISIES
 Een hulpverleningsvisie = de basis voor de wijze van denken/handelen tijdens het doorlopen
vd diagnostische cyclus en interventiecyclus
o Komt tot uiting in basishouding van HV’er
o Vaak geëxpliciteerd op website vd instelling
 Doel
o Zelf steeds inzoomen obv achtergrondliteratuur
o Prototypische attitude en aanpak hv’er vergelijken overheen visies
o Toepassen op casussen

BIOPSYCHOSOCIAAL MODEL
 Essentie van de visie
o Zowel biologische, psychologische, sociale factoren & hun onderling complex verband
beschrijven om ziektes en stoornissen volledig te begrijpen en gepaste zorg te bieden
 Biologisch: genetische, anatomische, biochemische en neurofysiologische
factoren
 Psychologisch: ppheid, emotieregulatie, copingstrategieën, stresshantering
 Sociaal: opvoeding, vrienden, huwelijkssatisfactie
o Holistische visie op de mens!
 Éénzelfde biologische situatie, kan anders ervaren worden
o Gevolg: evolutie van biomedisch model multidisciplinair zorgmodel
 Historiek
o Biomedisch model: afwijking van louter biologische factoren leidt tot gedragsmatige
afwijkingen
 Bv minimal brain dysfunction ipv ADHDklachten zoals aandachtsproblemen en
impulsiviteit w veroorzaakt door biochemische en neurofysiologische afwijkingen
 Behandeling is uitsluitend gericht op normaliseren vdeze afwijkingen om
klachten te laten verdwijnen
 Reductionistische visie ipv holistisch!
 ~mind-body dualiteit uit MDE: geest (mind) als kerngebied van
geestelijken en lichaam (body) staat daar los van en is kerngebied van
geneeskundigen
 MAAR psychiatrie: nieuwe stromingen en aanvullende inzichten ontstaan
(bv ° psycho-analyse)
 Exact wetenschappelijke onderzoeksbenadering vr psychiatrie als
geneeskundige discipline mocht niet meer
o Engel: 3 wegen
 Breken met medische traditie en psychiatrie wordt een gedragswetenschap
 Mentale stoornissen exclusief ahv biologie onderzoeken
 3e weg: biopsychosociaal model WANT lichamelijke ziektes zijn niet zo anders als
mentale stoornissen
 Bv aanwezigheid biologische afwijkingen leidt niet altijd tot ziekteklachten
(bv verlaagde P300 leidt niet altijd tot aandachtsproblemen)
o Er zijn dus nog andere verklaringsgronden dan biologische
 Dezelfde biologische afwijking geeft grote variaties in klinische beelden tss
personen (bv aard, intensiteit, beperkingen van symptomen)
o Bv trisomie 21 als genetische factor geeft grote variatie in cogn en sociaal-
emotioneel functioneren
 Iemands bereidheid tot HV zoeken ook sterk afh van welke sociale groep
(ookal hebben ze allen zelfde biologische afwijking)
 reductionistische visie schiet tekort voor zowel lichamelijke als mentale
stoornissen

1

,  betrekken van biologische, psychologische en sociale perspectieven in hun
onderling verband ALS BASIS voor een HOLISTISCHE benadering = beste garantie
voor effectieve diagnostiek en behandeling
 Prototypische activiteiten en werkvormen
o ICF: International Classification of Functioning, Disability & Health
 Operationalisatie van biopsychosociaal model
 Biedt gemeenschappelijk taal en denkkader aan versch disciplines verenigd rond
bepaalde stoornis/ziekte
 MULTIDISCIPLINAIR: iedere HV’er moet in diagnostiek en behandeling de
biologische, psych, socale factoren nagaan (zelf of anderen
betrekken/doorverwijzen)
o Naast/ipv ICD en/of DSM
 Prototypische attitudes en aanpak zorgverleners
o Evolutie medische discpline=>multi- inter- transdisciplinair werken
 Elke hv’er w verwacht dit te doen (ongeacht de discipline)
o Opwaardering niet-medische onderzoeks- en behandelingsmethoden in beeldvorming &
behandeling
 Gespreksvaardigheden
 ~Q therapeutische relatiepredictor voor medicatie- en therapietrouw
 ~betrokkenheid, empathie, echtheid vd hv’er
 Observatie, vragenlijsten,…
 ~vragen achter eerdere levensgebeurtenissen en leerervaringen & coping
begrijpen
 Aanbevolen literatuur
o Tekst Engel over Pro-kant
o Tekst Lehman over contra- kant




2

, CULTUURSENSITIEF WERKEN
 Essentie van de visie
o Orthopedagogisch handelen in multi-etnische SL
 nood aan effectieve vormen van interculturele HV waarbij rekening gehouden w
met sociale, culturele en linguïstische noden van
personen/gezinnen/gemeenschappen MET een migratiegesch
 nood aan grondig begrip van hoe fenomenen v
ontw/opv/probleemervaringen/copingstrategieën VERWORTELD zijn in culturele
betekeniskaders & culturele gedragspatronen
 Cultuur zit in ALLES
 Afstemming met culturele betekeniswereld moet je ALTIJD grondig
exploreren bij minderheidsgroepen
o Cultuur sensitief handelen
 Aandacht voor culturele regulatie vd probleemervaring w verbreed naar de
rol v factoren verbonden aan migratiegesch en maatsch positie v pp die
behoren tot minderheidsgroepen MET FOCUS OP variabelen van SES, processen
van stereotypering/discriminatie als CENTRALE PREDICTOREN van
probleemervaring/ongelijkheid in toegang tot zorg
 DAAROM zeker nood aan exploratie = oriëntatie op afstemming en dialoog
 = kern van deze visie
 Niet:
 Handelen vanuit aanname van universaliteit v westerse wetensch kaders
en behandelmodellen
 WEL:
 Handelen vanuit gerichtheid op uitwisseling van differentiële culturele
zienswijzen & gedragspatronen in de orthopedagogische zorgrelatie

 Historiek
o Interesse ontstaan in °culturele psychiatrie, klinische psychologie en psychotherapie als
transculturele disciplines
o cumulatieve kernthema’s
o fase 1: Comparatieve psychiatrie (1900)
 Interesse: vraag nr universaliteit of relativiteit v psychopathologie en
behandelpraktijken
 Focus: documenteren v CULTUURSPECIFIEKE expressievormen v
psychopath en geneeswijzen in KOLONIALE GEBIEDEN V WESTERSE
STATEN
o fase 2: toename migratiestromen en migratie-gerelateerde stressoren (bv
segregatie, armoede, racisme) – na WOII (1930)
 Interesse: analyse v profielen v ggz en psychopath in MINDERHEIDSGROEPEN in
WESTERSE sl’en
o fase 3: opkomst wetenschapstheoretische ontwikkelingen – antropologie vd
discipline (1960)
 Interesse: articuleren vd culturele aard vd psychologische, psychiatrische en
pedagogische theorie en praktijk zelf
 Dit als zwaartepunt in huidige analyses van transculturele klinische disciplines
als culturele constructies en instituties
o in deze historische ontwtransculturele klinische disciplines w gekenmerkt door
INTERDISCIPLINAIRE AARD waarin wetensch elementen geïntegreerd w vanuit
 Medische en psychologische antropologie
 Interpretatieve sociale wetensch




3