1. Algemene inleiding
1.1 Wat is reumatologie
• Houdt zich bezig met aandoeningen v BW, G’en & gerelateerde structuren → inflammatie, degeneratie of
metabole stoornissen
o Metabole stoornissen → probleem in enzymes of stofwisseling
o Of combinatie v meerdere
• Degeneratieve aandoeningen → osteoporose & OA
• Weke delen → carpale tunnelsyndroom, tendinitis, frozen shoulder, bursitis, fibromyalgie, Dupuytren
• Inflammatoire reuma → RA, ziekte v Bechterew, ziekte v Crohn, psoriasis
• BW-aandoeningen → lupus, sclerodermie, Sjögren, MTCD,…
• Andere → ziekte v Lyme, stofwisselingsreuma,…
1.2 Belang v kine
• Info & advies, ondersteunen in FA, aanpakken primaire stoornissen & beperkingen, secundaire preventie v
reuma samenhangende klachten, instrueren bij gebruik hulpmiddelen
1.3 Prognose
• Afhankelijk van:
o Medische toestand & specifieke diagnose
o Functionele toestand → anamnese & klinisch oz
o Psychosociale factoren (gele vlaggen)
o → een P met goede medische & functionele prognose kan toch slecht herstellen omwille v gele
vlaggen
• Prognose is heel verschillend per pathologie
1.4 Anamnese & klinisch onderzoek
• Onset & verloop symptomen, lokalisatie symptomen, familiale achtergrond, beïnvloedende factoren,
impact op functie, act & part, comorbiditeiten
• Pijntypes
o Nociplastisch → geen duidelijk, aangedane structuur/problematiek → overgevoeligheid CZS
o Neuropathisch → neurologische pijn, uitstraling
o Nociceptief → duidelijke oorzaak, er is schade dat pijn geeft
o Dominante pijntypes → kan zijn dat je combi hebt, maar 1 type is meeste aanwezig
• Andere onderzoeken
1.4.1 Pijntypes
• Nociceptief
o Inflammatoire pijn
▪ Dolor, rubor, calor, tumor
▪ Nachtelijke pijn, pijn bij rust
▪ Aanhoudende ochtendstijfheid (>1h), beter bij inspanning
o Mechanische pijn
▪ Pijn bij belasting, geen nachtelijke pijn
▪ Pijn verdwijnt in rust, kortdurende ochtendstijfheid
,• Neuropathisch
o Sensorische testing
▪ Paresthesie, hypo/hyperalgesie (overdreven
reactie op pijnlijke prikkel), allodynie (niet
pijnlijke prikkel = pijnlijk)
o Spiertesting → functioneel of EMG
o VL’en → LANSS, paindetect
o Testen die druk zetten op zenuw
• Centrale sensitisatie pijn
o CS is karakteristiek voor CWAD, fibromyalgie, chronic fatigue syndrome, geprikkeld darmsyndroom
o CS bij subgroep → CLRP, acute WAD, OA, RA, chronische HP
o Chronische pijn!!
▪ Disproportionele pijn → als de pijnervaring erger is dan je zou verwachten + gevolgen v
pijn zijn erg (P is heel disfunctioneel-
▪ Diffuse pijndistributie → groter gebied dan we zouden verwachten
• Pijn in verschillende anatomische regio’s of pijn die verspringt
• Allodynie buiten segmentaal gebied v primaire nociceptie
• Bv bilaterale spiegelpijn
• Bv LRP P die plots pijn heeft over heel linkerzijde rug
▪ Central sensitisation inventory → als je wel disproportionele p hebt, maar is niet diffuus
• Stellingen zijn over hypersensitiviteit voor prikkels bv reuk, smaak, geluid, tast,
koude/warmte,…
• VL die 25 stellingen gebruikt met score v 0-4 → totaalscore v 100
• Cut-off = 40 → >40 = indicatie v CS
• VL is ok, maar niet specifiek genoeg om CS te gaan diagnosticeren
1.4.2 Andere onderzoeken
• Geassocieerde symptomen
o Huid/nagels, ogen, mond/keel , lymfeklieren, vaatstelsel, lever/milt, spijsvertering, genitalia
o Ex-vraag: opsomming v symptomen (kern & geassocieerd) + uit lijst kiezen wat diagnose is
• Klinisch oz v/h G
o Zwelling, mobiliteit, ganganalyse, patroon v G-aantasting, andere: BFO + uitbreidende tests (spier
& neurologie)
o Zwelling v G
▪ Intra-articulair vocht, synoviale verdikking, peri-articulaire weke delen zwelling?
▪ Oorzaak moeilijk te onderscheiden → vaak bijkomende oz’en zoals echo, CT, MRI, PET,…
, o Mobiliteit G
▪ Verschillend voor elk G, li-re vergelijken, vergelijk actief & passieve ROM
o Ganganalyse
▪ Kijk ook naar schoudersymmetrie, alignement WK, ROM G’en, spieratrofie, zwelling G’en,
antalgische houding
o Patroon v G-aantasting → diagnose!!
1.5 Het gewricht
• Opbouw: G-KB, SCB, synoviaal membraan, synoviale ruimte,
synoviaal vocht
• OA = degeneratie, KB-verlies
• RA = duidelijk inflammatoire proces, chronisch ontsteking,
gezwollen synoviaal vlies
1.5.1 Gewrichtskraakbeen
• Ligt op SCB, glanzend/niet onderbroken weefsel
• Opbouw: collageen vezels + proteoglycanen + water (75%)
• Functie: stress/druk verdelen over groter opp
• Voeding: bezenuwd, maar niet gevasculariseerd → afh v
diffusie afkomstig uit SCB (1/3de) & synoviale ruimte (2/3de)
• Stofwisselingsprocessen gebeuren zeer traag
• Deformaties (= pompbewegingen) v KB zijn nodig om goed vervoer v stoffen in & uit KB te krijgen → belang
v bew!!)
• Vormt functionele eenheid met SCB (verandering in KB kan leiden tot pathologie in SCB & omgekeerd
, 1.5.2 Synoviaal vocht
• Opbouw: hyaluronzuur + lubricines + water
• Functie: bevochtigen KB, voeden cellen, verminderen wrijving, reinigen G-holte
• Pathologie verandert synoviale vocht
o Kwaliteit daalt = minder viskeus, kwantiteit stijgt = meer cellen, vertroebeling – kleurverandering
• Analyse via G-punctie om kleur, troebelheid, viscositeit, cellen, kristellen, bacteriën te bekijken
o Contra-indicaties → infectie punctieplaats, prothese
• Veranderingen in kleur & troebelheid
o Lichtgeel doorzichtig = weinig cellen = weinig inflammatie ➔ OA
o Diepgeel troebel = reumatoïde artritis
o Diepgeel troebel + groene schijn = jicht
o Diepgeel troebel + grijze schijn = chondrocalcinose
o Etter = cellen bezinken = septische artritis
o Rode schijn = geen homogene vermenging v bloed = traumatische punctie
o Zuiver bloed = trauma = ruptuur, luxatie
o Bloed met vetdruppels = afkomstig v beenmerg = fractuur
• Onderzoek v cellen → hoe troebeler, hoe erger de graad v inflammatie = hoe meer cellen
• Aanwezigheid kristallen
o Calciumpyrofosfaat = weinig agressief, fagocyterende cel blijft leven, intracellulair →
chondrocalcinose
o Urinezuur = zeer agressief, fagocyterende cel sterft, extracellulair → jicht
• Nagaan aanwezigheid bacteriën → streptokokken, diplokokken, staylokokken
2. Osteoartrose
2.1 Definitie
• Meest voorkomende aandoening v bew-apparaat = normaal proces, deel v ouder w
o OA hoeft niet per se een probleem te zijn
o = degeneratieve reumatologische aandoening
• Meest voorkomende locaties = knie & heup
• Kenmerkend
o Afname G-KB → gekarteld en afgeschuurd
o Synoviale vlies w dikker → palpatie G pijnlijk & verdikt
o Veranderingen in SCB → cystevorming + bot w harder
o Woekering v bot aan G-randen → osteofyten (extra bot dat gevormd w)
• Toename risico met leeftijd
• Invloed genetica, belasting,…
2.2 Primair vs secundair
• Primair → OA is de primaire aandoening = structurele OA
o Start op normaal KB & SCB
o Knie → aan buitenzijde & binnenzijde meer druk op G = meer slijtage
▪ Mediaal tibiofemoraal compartiment → varus
▪ Lateraal tibiofemoraal compartiment → valgus
▪ Patellofemoraal compartiment → lateraal hyperpressiesyndroom → patella past niet
mooi in holte → over-B + sneller OA ➔ vastus medialis optrainen
o Heup
▪ Normale hoek femurdiafyse & femurhals = +/-125°
▪ <125° = varus → grotere stress op G = remodellering ➔ kogel-G w scharnier-G en verliest
mobiliteit
▪ >125° = valgus → kans op luxatie heup
o CWK → C5-6 → quasi iedereen vanaf 45jr
o LWK → L4-5 & sacrum
1.1 Wat is reumatologie
• Houdt zich bezig met aandoeningen v BW, G’en & gerelateerde structuren → inflammatie, degeneratie of
metabole stoornissen
o Metabole stoornissen → probleem in enzymes of stofwisseling
o Of combinatie v meerdere
• Degeneratieve aandoeningen → osteoporose & OA
• Weke delen → carpale tunnelsyndroom, tendinitis, frozen shoulder, bursitis, fibromyalgie, Dupuytren
• Inflammatoire reuma → RA, ziekte v Bechterew, ziekte v Crohn, psoriasis
• BW-aandoeningen → lupus, sclerodermie, Sjögren, MTCD,…
• Andere → ziekte v Lyme, stofwisselingsreuma,…
1.2 Belang v kine
• Info & advies, ondersteunen in FA, aanpakken primaire stoornissen & beperkingen, secundaire preventie v
reuma samenhangende klachten, instrueren bij gebruik hulpmiddelen
1.3 Prognose
• Afhankelijk van:
o Medische toestand & specifieke diagnose
o Functionele toestand → anamnese & klinisch oz
o Psychosociale factoren (gele vlaggen)
o → een P met goede medische & functionele prognose kan toch slecht herstellen omwille v gele
vlaggen
• Prognose is heel verschillend per pathologie
1.4 Anamnese & klinisch onderzoek
• Onset & verloop symptomen, lokalisatie symptomen, familiale achtergrond, beïnvloedende factoren,
impact op functie, act & part, comorbiditeiten
• Pijntypes
o Nociplastisch → geen duidelijk, aangedane structuur/problematiek → overgevoeligheid CZS
o Neuropathisch → neurologische pijn, uitstraling
o Nociceptief → duidelijke oorzaak, er is schade dat pijn geeft
o Dominante pijntypes → kan zijn dat je combi hebt, maar 1 type is meeste aanwezig
• Andere onderzoeken
1.4.1 Pijntypes
• Nociceptief
o Inflammatoire pijn
▪ Dolor, rubor, calor, tumor
▪ Nachtelijke pijn, pijn bij rust
▪ Aanhoudende ochtendstijfheid (>1h), beter bij inspanning
o Mechanische pijn
▪ Pijn bij belasting, geen nachtelijke pijn
▪ Pijn verdwijnt in rust, kortdurende ochtendstijfheid
,• Neuropathisch
o Sensorische testing
▪ Paresthesie, hypo/hyperalgesie (overdreven
reactie op pijnlijke prikkel), allodynie (niet
pijnlijke prikkel = pijnlijk)
o Spiertesting → functioneel of EMG
o VL’en → LANSS, paindetect
o Testen die druk zetten op zenuw
• Centrale sensitisatie pijn
o CS is karakteristiek voor CWAD, fibromyalgie, chronic fatigue syndrome, geprikkeld darmsyndroom
o CS bij subgroep → CLRP, acute WAD, OA, RA, chronische HP
o Chronische pijn!!
▪ Disproportionele pijn → als de pijnervaring erger is dan je zou verwachten + gevolgen v
pijn zijn erg (P is heel disfunctioneel-
▪ Diffuse pijndistributie → groter gebied dan we zouden verwachten
• Pijn in verschillende anatomische regio’s of pijn die verspringt
• Allodynie buiten segmentaal gebied v primaire nociceptie
• Bv bilaterale spiegelpijn
• Bv LRP P die plots pijn heeft over heel linkerzijde rug
▪ Central sensitisation inventory → als je wel disproportionele p hebt, maar is niet diffuus
• Stellingen zijn over hypersensitiviteit voor prikkels bv reuk, smaak, geluid, tast,
koude/warmte,…
• VL die 25 stellingen gebruikt met score v 0-4 → totaalscore v 100
• Cut-off = 40 → >40 = indicatie v CS
• VL is ok, maar niet specifiek genoeg om CS te gaan diagnosticeren
1.4.2 Andere onderzoeken
• Geassocieerde symptomen
o Huid/nagels, ogen, mond/keel , lymfeklieren, vaatstelsel, lever/milt, spijsvertering, genitalia
o Ex-vraag: opsomming v symptomen (kern & geassocieerd) + uit lijst kiezen wat diagnose is
• Klinisch oz v/h G
o Zwelling, mobiliteit, ganganalyse, patroon v G-aantasting, andere: BFO + uitbreidende tests (spier
& neurologie)
o Zwelling v G
▪ Intra-articulair vocht, synoviale verdikking, peri-articulaire weke delen zwelling?
▪ Oorzaak moeilijk te onderscheiden → vaak bijkomende oz’en zoals echo, CT, MRI, PET,…
, o Mobiliteit G
▪ Verschillend voor elk G, li-re vergelijken, vergelijk actief & passieve ROM
o Ganganalyse
▪ Kijk ook naar schoudersymmetrie, alignement WK, ROM G’en, spieratrofie, zwelling G’en,
antalgische houding
o Patroon v G-aantasting → diagnose!!
1.5 Het gewricht
• Opbouw: G-KB, SCB, synoviaal membraan, synoviale ruimte,
synoviaal vocht
• OA = degeneratie, KB-verlies
• RA = duidelijk inflammatoire proces, chronisch ontsteking,
gezwollen synoviaal vlies
1.5.1 Gewrichtskraakbeen
• Ligt op SCB, glanzend/niet onderbroken weefsel
• Opbouw: collageen vezels + proteoglycanen + water (75%)
• Functie: stress/druk verdelen over groter opp
• Voeding: bezenuwd, maar niet gevasculariseerd → afh v
diffusie afkomstig uit SCB (1/3de) & synoviale ruimte (2/3de)
• Stofwisselingsprocessen gebeuren zeer traag
• Deformaties (= pompbewegingen) v KB zijn nodig om goed vervoer v stoffen in & uit KB te krijgen → belang
v bew!!)
• Vormt functionele eenheid met SCB (verandering in KB kan leiden tot pathologie in SCB & omgekeerd
, 1.5.2 Synoviaal vocht
• Opbouw: hyaluronzuur + lubricines + water
• Functie: bevochtigen KB, voeden cellen, verminderen wrijving, reinigen G-holte
• Pathologie verandert synoviale vocht
o Kwaliteit daalt = minder viskeus, kwantiteit stijgt = meer cellen, vertroebeling – kleurverandering
• Analyse via G-punctie om kleur, troebelheid, viscositeit, cellen, kristellen, bacteriën te bekijken
o Contra-indicaties → infectie punctieplaats, prothese
• Veranderingen in kleur & troebelheid
o Lichtgeel doorzichtig = weinig cellen = weinig inflammatie ➔ OA
o Diepgeel troebel = reumatoïde artritis
o Diepgeel troebel + groene schijn = jicht
o Diepgeel troebel + grijze schijn = chondrocalcinose
o Etter = cellen bezinken = septische artritis
o Rode schijn = geen homogene vermenging v bloed = traumatische punctie
o Zuiver bloed = trauma = ruptuur, luxatie
o Bloed met vetdruppels = afkomstig v beenmerg = fractuur
• Onderzoek v cellen → hoe troebeler, hoe erger de graad v inflammatie = hoe meer cellen
• Aanwezigheid kristallen
o Calciumpyrofosfaat = weinig agressief, fagocyterende cel blijft leven, intracellulair →
chondrocalcinose
o Urinezuur = zeer agressief, fagocyterende cel sterft, extracellulair → jicht
• Nagaan aanwezigheid bacteriën → streptokokken, diplokokken, staylokokken
2. Osteoartrose
2.1 Definitie
• Meest voorkomende aandoening v bew-apparaat = normaal proces, deel v ouder w
o OA hoeft niet per se een probleem te zijn
o = degeneratieve reumatologische aandoening
• Meest voorkomende locaties = knie & heup
• Kenmerkend
o Afname G-KB → gekarteld en afgeschuurd
o Synoviale vlies w dikker → palpatie G pijnlijk & verdikt
o Veranderingen in SCB → cystevorming + bot w harder
o Woekering v bot aan G-randen → osteofyten (extra bot dat gevormd w)
• Toename risico met leeftijd
• Invloed genetica, belasting,…
2.2 Primair vs secundair
• Primair → OA is de primaire aandoening = structurele OA
o Start op normaal KB & SCB
o Knie → aan buitenzijde & binnenzijde meer druk op G = meer slijtage
▪ Mediaal tibiofemoraal compartiment → varus
▪ Lateraal tibiofemoraal compartiment → valgus
▪ Patellofemoraal compartiment → lateraal hyperpressiesyndroom → patella past niet
mooi in holte → over-B + sneller OA ➔ vastus medialis optrainen
o Heup
▪ Normale hoek femurdiafyse & femurhals = +/-125°
▪ <125° = varus → grotere stress op G = remodellering ➔ kogel-G w scharnier-G en verliest
mobiliteit
▪ >125° = valgus → kans op luxatie heup
o CWK → C5-6 → quasi iedereen vanaf 45jr
o LWK → L4-5 & sacrum
