Visies op handicap
- Orthopedagogiek : wetenschap die opvoeding bestudeert in problematische
opvoedingssituaties
- Gehandicapte persoon met een handicap/ beperking
- Belang van naamverandering het zorgt ervoor dat mensen met een beperking meer met
respect en begrip worden - gezien
Definitie van de VN
- Personen met een handicap omvatten personen met langdurige fysieke, mentale ,
intellectuele of zintuigelijke beperkingen die hen in wisselwerking met diverse drempels
kunnen beletten volledig, effectief en op het voet van gelijkheid met anderen te
participeren in de samenleving
Definitie van de VAPH
- Elk langdurig en belangrijk participatieprobleem van een persoon dat te wijten is aan het
samenspel tussen functiestoornissen van mentale, psychische , lichamelijke of zintuigelijke
aard, beperkingen bij het uitvoeren van activiteiten en persoonlijke en externe factoren.
De twee definities spelen in op elkaar handicap ontstaat door een samenspel van
persoonlijke beperking en externe factoren
Dyslexie kan gezien worden als een handicap wanneer het iemands dagelijks functioneren of
participatie aan samenleving belemmert ( bv werk )
Verband tussen ziekte en handicap
- Langdurige ziekte kan uitgroeien tot een handicap als het leidt tot een beperking in het
dagelijks functioneren
Enquêtes met voorzichtigheid bekijken
Zelfrapportage
Verschil van interpretaties over het begrip ‘ beperking ‘
Factoren ( leeftijd, sociale achtergrond,.. ) beïnvloeden resultaten
Brouwen leven gemiddeld langer en hebben daardoor een groter risico op chronische
aandoeningen ( vrouwen , ouderen , laagopgeleiden hoger kans op handicap )
Ouderen hebben meer kans op chronische aandoeningen en functionele beperking bij het
ouder worden
Medisch en sociaal model
- Medisch model handicap is het gevolg van problemen met het lichaam of de hersenen
van de persoon
Medische behandeling en zorg
- Deficitmodel : handicap vanuit gebreken en tekortkomingen ( incompetent hulpbehoevend
& afhankelijk )
- Paternalisme & medelijden handicap tot passieve ontvanger
- Sociaal model probleem is niet gewijt aan de persoon met de handicap maar beschouwt
het als een sociaal of maatschappelijk probleem
Handicap is geen individuele problematiek maar is een gevolg van de omgeving die
onvoldoende is aangepast aan de persoon
Personen met handicap personen met mogelijkheden , de verdedigers streven naar
empowerment ( werken aan positief zelfbeeld, zelfvertrouwen en copingmechanismen
met eigen kracht over eigen leven kunnen beslissen )
ICF-model : ICF : international classification of functioning
Handig hulpmiddel om gezondheid en het functioneren van mensen te analyseren
ICF model = biopsychosociaal model menselijk functioneren : 3 perspectieven
- De mens als lichamelijk organisme ( biologisch perspectief )
- Heet menselijke handelen ( gedragsmatige perspectief )
- Participatie aan samenleving ( sociale perspectief )
,Inclusie
Evenredige participatie
Evenwaardige participatie
- William Boeva
4 visies op de plaats van personen met een handicap in de maatschappij
Uitsluiting : mensen met beperking krijgen geen plaats in de maatschappij ( bv
sportclubs )
Segregatie: mensen met handicap leven samen in een aparte omgeving ( bv scholen )
Integratie : mensen met handicap zijn welkom in de maatschappij , als ze zich kunnen
aanpassen ( bv rolstoelgebruikers trein)
Inclusie: iedereen hoort erbij ( onderwijs, tewerkstelling inkomen , sociale participatie en
contacten, representatie in media, houding tegenover mensen met een handicap )
Indeling
Nadelen van indelen van mensen met een handicap : mensen stigmatiseren , Iedereen is
anders & kunnen andere gevolgen ondervinden --> zie ICF model , een indeling sluit aan bij
het medisch/ deficit model.
voordelen indeling : aandacht typische: kenmerken, hinderpalen , ondersteuningsbehoefte
diagnose: toegang ondersteuning overdiagnosticering
fysieke of lichamelijke handicap
- beperking op vlak van bewegen
sensorische of zintuigelijke handicap
- visueel : slechtziend: hulpmiddel zoals bril kunnen gebruiken voor zicht , volledig blind ,
maakt het moeilijker om te bewegen in ruimtes, kinderen geen kans voor imitatieleren
- auditief: slechthoren , bepaalde geluiden nog waarnemen. Volledige doofheid
verstandelijke handicap
- beperkte intelligentie , moeite met zelfstandig functioneren. Intelligentie = mogelijkheid
van een persoon om de omgeving in te schatten , te redeneren problemen om te lossen.
( IQ - , mensen met IQ lager dan 70 verstandelijke handicapt
beschouwd als minderwaardig ( weinig rekening gehouden met behoeftes & autonomie )
leerstoornissen
- aanleren van vaardigheden ( schoolse : lezen , rekenen & handelingen : leren praten ,
aankleden , ..)
- primaire leerstoornis impact op specifieke vaardigheden, vb dyslexie ( niet vlot kunnen
lezen en spellen ), dyscalculie ( slecht rekenen ), dysfasie ( ontwikkelingsstoornis van het
motorische systeem in de hersenen) , dyspraxie ( spraakniveau is hoger dan de
spraak/taal productie ) en NLD ( non verbale leerstoornissen )
gedragsstoornissen : vb ADHD en ODD
- ADHD : attention deficit hyperactivity disorder aandacht tekort, impulsiviteit, over
beweeglijkheid, moeite met concentreren.
- ODD : oppositional defiant disorder : agressief en vallen anderen opzettelijk lastig. ( niet
aan regels houden , verzet tegen anderen)
autismespectrumstoornissen (ASS)
- Autisme = pervasieve ontwikkelingsstoornis : diepgaande invloed op volledige ontwikkeling
, - Verschillen tussen personen met ASS kenmerken in meerdere of mindere mate aanwezig
Ze verwerken informatie op een andere manier ( over/onder gevoeligheid voor prikkels )
Prikkels anders filteren , weinig informatie overhouden
- 2 specifieke kenmerken
Moeilijkheden in de sociale communicatie & interactie
Repetitief gedrag en specifieke interesses
Ondersteuning
- Microniveau : directe ondersteuning afgestemd op hun persoonlijke noden en
mogelijkheden.
zelfzorg : gericht op aanleren &stimuleren van zelfredzaamheid , zichzelf verzorgen,
zelfstandighed
mantelzorg : Zorg geboden door mensen uit de directe omgeving, ( praktische
ondersteuning )
PAB: persoonlijk-assistentiebudget : Financiële steun voor ouders om professionele zorg
Hulpmiddelen: Technologische &fysieke middelen die het dagelijkse leven ondersteunen
Vb rolstoelen
Thuisbegeleiding: Professionele begeleiding aan huis op noden van het gezin. Advies
over opvoeding
- mesoniveau
Onderwijs : organisaties bieden collectieve en structurele hulp aan gezinnen en
kinderen met een handicap.
Buitengewoon onderwijs: opgedeeld in types volgens de beperking van de kleuters &
kinderen en de specifieke zorg die ze nodig hebben
Buitengewoon secundair onderwijs (BUSO ) : 4 opleidingsvormen
Inclusief onderwijs :
M-decreet : Eerste stap naar inclusie, zorgde ervoor dat meer leerlingen met een
beperking in regulier onderwijs konden blijven met REDICODIS-maatregelen:
Remediëren Differentiëren Compenseren Dispenseren
Zorgcontinuüm: Scholen doorlopen verschillende fases van ondersteuning
Leersteundecreet : Vervangt het M-decreet en biedt meer begeleiding
Organisaties
- Buddywerking: Vrijwilligers helpen personen met een handicap met sociale activiteiten.
Inclusieve jeugdbewegingen:
- Akabe (Anders Kan Best), G-sport
Paralympische Spelen: Grootste sportevenement voor atleten met een beperking.
Beperkte erkenning en ondersteuning van topsporters met een handicap.
Campagnes en initiatieven proberen bewustwording en inclusie te verbeteren.
Handicap: Beperking van lichamelijke of geestelijke vermogens.
Beperking: Algemene term voor verlies van mogelijkheden door een handicap.
PAB: Budget voor persoonlijke assistentie.
PVB: Flexibel budget voor zorg en ondersteuning.
Types in BUSO: Verschillende categorieën van leerlingen met specifieke noden.
Opleidingsvormen in BUSO: Verschillende onderwijsprogramma's gericht op sociale aanpassing,
arbeid, en zelfstandigheid.
Politiek : politiek en democratie
Wat is politiek?
- Noodzaak aan afspraken en regels bij een samenleving
- Politiek houdt zich bezig meet afspraken en regels + dagelijkse bestuur van samenleving
- Politiek = collectieve activiteit die uiteenlopende opinies en belangen via dialoog en debat
verzoent
Democratie : het volk beslist hoe het ( openbare) leven wordt geregeld. staatsbestuur van, door
en voor het volk.
Directe vs. indirecte democratie
- Directe : burgers nemen zelf rechtstreeks deel aan het besluitvormingsproces
( rechtstreekse democratie )
Zuivere vormen zijn erg zeldzaam ( bv. Unterwalden )
Daar oefenen de verzamelde burgers directe macht uit in
- Orthopedagogiek : wetenschap die opvoeding bestudeert in problematische
opvoedingssituaties
- Gehandicapte persoon met een handicap/ beperking
- Belang van naamverandering het zorgt ervoor dat mensen met een beperking meer met
respect en begrip worden - gezien
Definitie van de VN
- Personen met een handicap omvatten personen met langdurige fysieke, mentale ,
intellectuele of zintuigelijke beperkingen die hen in wisselwerking met diverse drempels
kunnen beletten volledig, effectief en op het voet van gelijkheid met anderen te
participeren in de samenleving
Definitie van de VAPH
- Elk langdurig en belangrijk participatieprobleem van een persoon dat te wijten is aan het
samenspel tussen functiestoornissen van mentale, psychische , lichamelijke of zintuigelijke
aard, beperkingen bij het uitvoeren van activiteiten en persoonlijke en externe factoren.
De twee definities spelen in op elkaar handicap ontstaat door een samenspel van
persoonlijke beperking en externe factoren
Dyslexie kan gezien worden als een handicap wanneer het iemands dagelijks functioneren of
participatie aan samenleving belemmert ( bv werk )
Verband tussen ziekte en handicap
- Langdurige ziekte kan uitgroeien tot een handicap als het leidt tot een beperking in het
dagelijks functioneren
Enquêtes met voorzichtigheid bekijken
Zelfrapportage
Verschil van interpretaties over het begrip ‘ beperking ‘
Factoren ( leeftijd, sociale achtergrond,.. ) beïnvloeden resultaten
Brouwen leven gemiddeld langer en hebben daardoor een groter risico op chronische
aandoeningen ( vrouwen , ouderen , laagopgeleiden hoger kans op handicap )
Ouderen hebben meer kans op chronische aandoeningen en functionele beperking bij het
ouder worden
Medisch en sociaal model
- Medisch model handicap is het gevolg van problemen met het lichaam of de hersenen
van de persoon
Medische behandeling en zorg
- Deficitmodel : handicap vanuit gebreken en tekortkomingen ( incompetent hulpbehoevend
& afhankelijk )
- Paternalisme & medelijden handicap tot passieve ontvanger
- Sociaal model probleem is niet gewijt aan de persoon met de handicap maar beschouwt
het als een sociaal of maatschappelijk probleem
Handicap is geen individuele problematiek maar is een gevolg van de omgeving die
onvoldoende is aangepast aan de persoon
Personen met handicap personen met mogelijkheden , de verdedigers streven naar
empowerment ( werken aan positief zelfbeeld, zelfvertrouwen en copingmechanismen
met eigen kracht over eigen leven kunnen beslissen )
ICF-model : ICF : international classification of functioning
Handig hulpmiddel om gezondheid en het functioneren van mensen te analyseren
ICF model = biopsychosociaal model menselijk functioneren : 3 perspectieven
- De mens als lichamelijk organisme ( biologisch perspectief )
- Heet menselijke handelen ( gedragsmatige perspectief )
- Participatie aan samenleving ( sociale perspectief )
,Inclusie
Evenredige participatie
Evenwaardige participatie
- William Boeva
4 visies op de plaats van personen met een handicap in de maatschappij
Uitsluiting : mensen met beperking krijgen geen plaats in de maatschappij ( bv
sportclubs )
Segregatie: mensen met handicap leven samen in een aparte omgeving ( bv scholen )
Integratie : mensen met handicap zijn welkom in de maatschappij , als ze zich kunnen
aanpassen ( bv rolstoelgebruikers trein)
Inclusie: iedereen hoort erbij ( onderwijs, tewerkstelling inkomen , sociale participatie en
contacten, representatie in media, houding tegenover mensen met een handicap )
Indeling
Nadelen van indelen van mensen met een handicap : mensen stigmatiseren , Iedereen is
anders & kunnen andere gevolgen ondervinden --> zie ICF model , een indeling sluit aan bij
het medisch/ deficit model.
voordelen indeling : aandacht typische: kenmerken, hinderpalen , ondersteuningsbehoefte
diagnose: toegang ondersteuning overdiagnosticering
fysieke of lichamelijke handicap
- beperking op vlak van bewegen
sensorische of zintuigelijke handicap
- visueel : slechtziend: hulpmiddel zoals bril kunnen gebruiken voor zicht , volledig blind ,
maakt het moeilijker om te bewegen in ruimtes, kinderen geen kans voor imitatieleren
- auditief: slechthoren , bepaalde geluiden nog waarnemen. Volledige doofheid
verstandelijke handicap
- beperkte intelligentie , moeite met zelfstandig functioneren. Intelligentie = mogelijkheid
van een persoon om de omgeving in te schatten , te redeneren problemen om te lossen.
( IQ - , mensen met IQ lager dan 70 verstandelijke handicapt
beschouwd als minderwaardig ( weinig rekening gehouden met behoeftes & autonomie )
leerstoornissen
- aanleren van vaardigheden ( schoolse : lezen , rekenen & handelingen : leren praten ,
aankleden , ..)
- primaire leerstoornis impact op specifieke vaardigheden, vb dyslexie ( niet vlot kunnen
lezen en spellen ), dyscalculie ( slecht rekenen ), dysfasie ( ontwikkelingsstoornis van het
motorische systeem in de hersenen) , dyspraxie ( spraakniveau is hoger dan de
spraak/taal productie ) en NLD ( non verbale leerstoornissen )
gedragsstoornissen : vb ADHD en ODD
- ADHD : attention deficit hyperactivity disorder aandacht tekort, impulsiviteit, over
beweeglijkheid, moeite met concentreren.
- ODD : oppositional defiant disorder : agressief en vallen anderen opzettelijk lastig. ( niet
aan regels houden , verzet tegen anderen)
autismespectrumstoornissen (ASS)
- Autisme = pervasieve ontwikkelingsstoornis : diepgaande invloed op volledige ontwikkeling
, - Verschillen tussen personen met ASS kenmerken in meerdere of mindere mate aanwezig
Ze verwerken informatie op een andere manier ( over/onder gevoeligheid voor prikkels )
Prikkels anders filteren , weinig informatie overhouden
- 2 specifieke kenmerken
Moeilijkheden in de sociale communicatie & interactie
Repetitief gedrag en specifieke interesses
Ondersteuning
- Microniveau : directe ondersteuning afgestemd op hun persoonlijke noden en
mogelijkheden.
zelfzorg : gericht op aanleren &stimuleren van zelfredzaamheid , zichzelf verzorgen,
zelfstandighed
mantelzorg : Zorg geboden door mensen uit de directe omgeving, ( praktische
ondersteuning )
PAB: persoonlijk-assistentiebudget : Financiële steun voor ouders om professionele zorg
Hulpmiddelen: Technologische &fysieke middelen die het dagelijkse leven ondersteunen
Vb rolstoelen
Thuisbegeleiding: Professionele begeleiding aan huis op noden van het gezin. Advies
over opvoeding
- mesoniveau
Onderwijs : organisaties bieden collectieve en structurele hulp aan gezinnen en
kinderen met een handicap.
Buitengewoon onderwijs: opgedeeld in types volgens de beperking van de kleuters &
kinderen en de specifieke zorg die ze nodig hebben
Buitengewoon secundair onderwijs (BUSO ) : 4 opleidingsvormen
Inclusief onderwijs :
M-decreet : Eerste stap naar inclusie, zorgde ervoor dat meer leerlingen met een
beperking in regulier onderwijs konden blijven met REDICODIS-maatregelen:
Remediëren Differentiëren Compenseren Dispenseren
Zorgcontinuüm: Scholen doorlopen verschillende fases van ondersteuning
Leersteundecreet : Vervangt het M-decreet en biedt meer begeleiding
Organisaties
- Buddywerking: Vrijwilligers helpen personen met een handicap met sociale activiteiten.
Inclusieve jeugdbewegingen:
- Akabe (Anders Kan Best), G-sport
Paralympische Spelen: Grootste sportevenement voor atleten met een beperking.
Beperkte erkenning en ondersteuning van topsporters met een handicap.
Campagnes en initiatieven proberen bewustwording en inclusie te verbeteren.
Handicap: Beperking van lichamelijke of geestelijke vermogens.
Beperking: Algemene term voor verlies van mogelijkheden door een handicap.
PAB: Budget voor persoonlijke assistentie.
PVB: Flexibel budget voor zorg en ondersteuning.
Types in BUSO: Verschillende categorieën van leerlingen met specifieke noden.
Opleidingsvormen in BUSO: Verschillende onderwijsprogramma's gericht op sociale aanpassing,
arbeid, en zelfstandigheid.
Politiek : politiek en democratie
Wat is politiek?
- Noodzaak aan afspraken en regels bij een samenleving
- Politiek houdt zich bezig meet afspraken en regels + dagelijkse bestuur van samenleving
- Politiek = collectieve activiteit die uiteenlopende opinies en belangen via dialoog en debat
verzoent
Democratie : het volk beslist hoe het ( openbare) leven wordt geregeld. staatsbestuur van, door
en voor het volk.
Directe vs. indirecte democratie
- Directe : burgers nemen zelf rechtstreeks deel aan het besluitvormingsproces
( rechtstreekse democratie )
Zuivere vormen zijn erg zeldzaam ( bv. Unterwalden )
Daar oefenen de verzamelde burgers directe macht uit in
