Amylase
Pancreas heeft 2 functies
- Endocriene functie
o Hormonen zoals insuline en glucagon
- Exocriene functie
o Aanmaak spijsverteringssappen
Amylase en lipase
Amylase
Katalyseert de hydrolse van complexe koolhydraten
Humaan amylase
= alfa amylase
Knipt lineair keten tot vertakking en zo krijg je limit dextrinen
(restgroepen)
Beta amylase
= afkomstig van planten en bacterien
Hechten aan niet reducerende uiteindes van keten
Bronnen
S type = speekselklieren
P type = pancreas
Onderscheid adhv elektroforse -> diagnose
Excretie
Klein eiwit
Volledige glomerulaire filtering
Geen reabsorptie
Macro-amylase
= amylase gebonden aan immunoglobulines
Geen glomerulaire filtratie
Amylase stijgt in bloed
Vaak S TYPE
Geen klinische betekenis
Hyperamylasemie met normale amylasurie
,Bepaling
Enzymatische assay
P type bepaling
Inhibitie S type met specifieke anti S amylase antilichamen
Normaalwaarden
Serum
24 uurs urine
Ratio S/P = 1,5-2
>2 = S type
< 1,5= P type
Afwijkende waarden
Verhoogde amylasemie
Pathologie speekselklierne
Pathologie pancreas
o Acute pancreatitis
Gastro intestinaal
Diverse
o Nierinsuffucientie
o Macro amylase
! hyperamalysemie gaat altijd gepaard met hyperamylasurie
Behalve bij nierinsufficientie en macroamylase
Oorzaken
Acute pancreatitis = P type stijgt
Amylasemie: na 3-4dagen normalisatie
Amylasurie: blijft hoog 10-15 dagen
Uitzondering nierinsuff en macro amylase
Specifieek voor pancreasfunctie= stijging lipasemie en trypsinemie
Symptomen
- Hevige buikpijn,misselijk, koorts
- Hypotensie
, - Hypocalciemie
- Verhoging amylase en lipase
- CRP verhoogd
- Leukocyten
Nut
- Aandoening speeksel of pancreas
- Acute pancreatitis verloop
Laattijdige fase acute pancreatitis
Amylasemie reeds normaal na 4 dagen
- Amylasurie normaal
o Nierinsuff
o Macro amylse
- Amylasurie verhoogd
- Andere
Lipase
= katalyseert de hydrlose van triglyceriden
In vrije vetzuren en glycerol
Basische Ph
Galzouten voor emulgatie
o Lipase werkt aan opp van lipidendruppeltjes
Bronnen
Pancreas
Maag,long, intestinale mucose
Excretie
Klein eiwit
Totale glomerulaire filtratie
Volledige reabsorptie
o Niet in urine
o Langer in bloedbaan
Bepaling
‘synthetische versie van vetzuren die gebruikt word waar een chromogeen
aanhangt en lipase werkt hier op in’
Afwijkende waarden
Verhoogde lipaseconcentratie
Acute pancreatitis
Pancreas heeft 2 functies
- Endocriene functie
o Hormonen zoals insuline en glucagon
- Exocriene functie
o Aanmaak spijsverteringssappen
Amylase en lipase
Amylase
Katalyseert de hydrolse van complexe koolhydraten
Humaan amylase
= alfa amylase
Knipt lineair keten tot vertakking en zo krijg je limit dextrinen
(restgroepen)
Beta amylase
= afkomstig van planten en bacterien
Hechten aan niet reducerende uiteindes van keten
Bronnen
S type = speekselklieren
P type = pancreas
Onderscheid adhv elektroforse -> diagnose
Excretie
Klein eiwit
Volledige glomerulaire filtering
Geen reabsorptie
Macro-amylase
= amylase gebonden aan immunoglobulines
Geen glomerulaire filtratie
Amylase stijgt in bloed
Vaak S TYPE
Geen klinische betekenis
Hyperamylasemie met normale amylasurie
,Bepaling
Enzymatische assay
P type bepaling
Inhibitie S type met specifieke anti S amylase antilichamen
Normaalwaarden
Serum
24 uurs urine
Ratio S/P = 1,5-2
>2 = S type
< 1,5= P type
Afwijkende waarden
Verhoogde amylasemie
Pathologie speekselklierne
Pathologie pancreas
o Acute pancreatitis
Gastro intestinaal
Diverse
o Nierinsuffucientie
o Macro amylase
! hyperamalysemie gaat altijd gepaard met hyperamylasurie
Behalve bij nierinsufficientie en macroamylase
Oorzaken
Acute pancreatitis = P type stijgt
Amylasemie: na 3-4dagen normalisatie
Amylasurie: blijft hoog 10-15 dagen
Uitzondering nierinsuff en macro amylase
Specifieek voor pancreasfunctie= stijging lipasemie en trypsinemie
Symptomen
- Hevige buikpijn,misselijk, koorts
- Hypotensie
, - Hypocalciemie
- Verhoging amylase en lipase
- CRP verhoogd
- Leukocyten
Nut
- Aandoening speeksel of pancreas
- Acute pancreatitis verloop
Laattijdige fase acute pancreatitis
Amylasemie reeds normaal na 4 dagen
- Amylasurie normaal
o Nierinsuff
o Macro amylse
- Amylasurie verhoogd
- Andere
Lipase
= katalyseert de hydrlose van triglyceriden
In vrije vetzuren en glycerol
Basische Ph
Galzouten voor emulgatie
o Lipase werkt aan opp van lipidendruppeltjes
Bronnen
Pancreas
Maag,long, intestinale mucose
Excretie
Klein eiwit
Totale glomerulaire filtratie
Volledige reabsorptie
o Niet in urine
o Langer in bloedbaan
Bepaling
‘synthetische versie van vetzuren die gebruikt word waar een chromogeen
aanhangt en lipase werkt hier op in’
Afwijkende waarden
Verhoogde lipaseconcentratie
Acute pancreatitis
