Een toilet voor hem, haar en hen
Genderneutraal: een woord waar veel van ons een paar jaar geleden voor het eerst kennis
mee maakten. Als iemand zich niet wil identificeren als man of vrouw, kan deze persoon
ervoor kiezen om zichzelf ‘genderneutraal’ of ‘non-binair’ te noemen. Ons taalgebruik
hebben we er al op aangepast: in ziekenhuizen is ‘verpleegster en verpleger’ nu
verpleegkundige; bij de NS is ‘Dames en heren’ nu ‘Beste reizigers’ en de Hema heeft geen
labels met ‘jongen’ of ‘meisje’ meer.
Een gevoelig onderwerp voor non-binaire personen en transgenders zijn echter nog
sanitaire voorzieningen. Deze zijn vaak nog gescheiden, met twee opties: dames of heren.
Dit is voor hen een moeilijke keuze. Moeten ze kiezen voor een geslacht, terwijl ze zich zo
helemaal niet voelen? Als je je geen man of vrouw voelt, waar ga je dan naar de wc? We
kunnen deze vragen echter ook omdraaien: waarom zijn de toiletten niet genderneutraal?
Op verschillende plekken zijn de toiletten al genderneutraal en ook scholen moeten hier
onderdeel van zijn.
Mijn eerste argument is dat het toiletgebruik een stuk efficiënter wordt. Volgens een
onderzoek van Wouter Rogiest (professor aan Universiteit Gent) en Kurt van Hautegum
(student aan Universiteit Gent) blijkt dat de wachtrijen van toiletten een stuk korter worden
als de toiletten niet langer gescheiden zouden zijn. Als de toiletten fifty-fifty gescheiden zijn,
zoals ze nu op de meeste plekken zijn, blijkt dat de wachttijd voor vrouwen gemiddeld bijna
anderhalf keer langer is dan die van mannen. Na het maken van een model gebaseerd op
wiskundige berekeningen blijkt dat een gemengd (of genderneutraal) toilet, waar zowel
zittoiletten als urinoirs aanwezig zijn, een winst in wachttijd oplevert voor iedereen. Voor
iedereen geldt dat de wachttijd omlaaggaat.
Mijn tweede argument is dat het voor iedere persoon die zichzelf identificeert als
non-binair een stuk makkelijker is. Volgens een onderzoek van het Universitair Ziekenhuis
Gent vinden de personen in kwestie het erg lastig om bij de toiletten te moeten kiezen: gaan
ze naar het vrouwen- of mannendeel? Ze voelen zich bekeken, omdat ze volgens de andere
mensen ‘anders’ zijn. Als dit soort plekken genderneutraal worden, zou het voor deze
mensen een stuk makkelijker zijn om van zulke openbare gelegenheden gebruik te maken.
Ze kunnen zichzelf zijn. Ze hoeven nu namelijk geen keuze te maken, iets wat voor hen vrij
lastig kan zijn.
Een tegenargument is echter dat de genderneutrale wc’s viezer blijken te zijn dan de
‘gewone’ mannen en vrouwen wc’s. Volgens een onderzoek van Essity onder meer dan
vierhonderd leraren en bijna zeshonderd ouders blijkt dat in 41% van de gevallen
genderneutrale toiletten op scholen met onvoldoende beoordeeld worden. Dit probleem is
echter eenvoudig op te lossen. Als de leerlingen of docenten dit vervelend vinden, wat
natuurlijk niet zo heel vreemd is, kunnen ze zelf ervoor zorgen dat de toiletten minder vuil
achtergelaten worden. Niet meer staand plassen, papier netjes in het toilet gooien en de
toiletten doospoelen na gebruik, zouden de meeste toiletten direct een stuk schoner maken.
Kortom, het genderneutraal maken van toiletten op scholen is een goed idee. Het
verminderd wachttijden op de toiletten voor iedereen, waardoor het hier minder druk
wordt. Het maakt het voor transgenders toegankelijker om gebruik te maken van de
sanitaire voorzieningen, omdat ze niet geconfronteerd worden met de keuze. Daarnaast is
Genderneutraal: een woord waar veel van ons een paar jaar geleden voor het eerst kennis
mee maakten. Als iemand zich niet wil identificeren als man of vrouw, kan deze persoon
ervoor kiezen om zichzelf ‘genderneutraal’ of ‘non-binair’ te noemen. Ons taalgebruik
hebben we er al op aangepast: in ziekenhuizen is ‘verpleegster en verpleger’ nu
verpleegkundige; bij de NS is ‘Dames en heren’ nu ‘Beste reizigers’ en de Hema heeft geen
labels met ‘jongen’ of ‘meisje’ meer.
Een gevoelig onderwerp voor non-binaire personen en transgenders zijn echter nog
sanitaire voorzieningen. Deze zijn vaak nog gescheiden, met twee opties: dames of heren.
Dit is voor hen een moeilijke keuze. Moeten ze kiezen voor een geslacht, terwijl ze zich zo
helemaal niet voelen? Als je je geen man of vrouw voelt, waar ga je dan naar de wc? We
kunnen deze vragen echter ook omdraaien: waarom zijn de toiletten niet genderneutraal?
Op verschillende plekken zijn de toiletten al genderneutraal en ook scholen moeten hier
onderdeel van zijn.
Mijn eerste argument is dat het toiletgebruik een stuk efficiënter wordt. Volgens een
onderzoek van Wouter Rogiest (professor aan Universiteit Gent) en Kurt van Hautegum
(student aan Universiteit Gent) blijkt dat de wachtrijen van toiletten een stuk korter worden
als de toiletten niet langer gescheiden zouden zijn. Als de toiletten fifty-fifty gescheiden zijn,
zoals ze nu op de meeste plekken zijn, blijkt dat de wachttijd voor vrouwen gemiddeld bijna
anderhalf keer langer is dan die van mannen. Na het maken van een model gebaseerd op
wiskundige berekeningen blijkt dat een gemengd (of genderneutraal) toilet, waar zowel
zittoiletten als urinoirs aanwezig zijn, een winst in wachttijd oplevert voor iedereen. Voor
iedereen geldt dat de wachttijd omlaaggaat.
Mijn tweede argument is dat het voor iedere persoon die zichzelf identificeert als
non-binair een stuk makkelijker is. Volgens een onderzoek van het Universitair Ziekenhuis
Gent vinden de personen in kwestie het erg lastig om bij de toiletten te moeten kiezen: gaan
ze naar het vrouwen- of mannendeel? Ze voelen zich bekeken, omdat ze volgens de andere
mensen ‘anders’ zijn. Als dit soort plekken genderneutraal worden, zou het voor deze
mensen een stuk makkelijker zijn om van zulke openbare gelegenheden gebruik te maken.
Ze kunnen zichzelf zijn. Ze hoeven nu namelijk geen keuze te maken, iets wat voor hen vrij
lastig kan zijn.
Een tegenargument is echter dat de genderneutrale wc’s viezer blijken te zijn dan de
‘gewone’ mannen en vrouwen wc’s. Volgens een onderzoek van Essity onder meer dan
vierhonderd leraren en bijna zeshonderd ouders blijkt dat in 41% van de gevallen
genderneutrale toiletten op scholen met onvoldoende beoordeeld worden. Dit probleem is
echter eenvoudig op te lossen. Als de leerlingen of docenten dit vervelend vinden, wat
natuurlijk niet zo heel vreemd is, kunnen ze zelf ervoor zorgen dat de toiletten minder vuil
achtergelaten worden. Niet meer staand plassen, papier netjes in het toilet gooien en de
toiletten doospoelen na gebruik, zouden de meeste toiletten direct een stuk schoner maken.
Kortom, het genderneutraal maken van toiletten op scholen is een goed idee. Het
verminderd wachttijden op de toiletten voor iedereen, waardoor het hier minder druk
wordt. Het maakt het voor transgenders toegankelijker om gebruik te maken van de
sanitaire voorzieningen, omdat ze niet geconfronteerd worden met de keuze. Daarnaast is
