Maatschappelijke Zorg Blok 1
Inhoud
Waarnemen ............................................................................................................................................. 3
Observeren .............................................................................................................................................. 3
Methodisch werken, hoofdstuk 9 MZ ..................................................................................................... 5
Rapporteren Hoofdstuk 12 ...................................................................................................................... 7
Sociaal Agogisch werk ............................................................................................................................. 8
Werken in de maatschappelijke zorg ...................................................................................................... 8
Hoofdstuk 4 Ziekten en aandoeningen ................................................................................................... 9
Hygiënische verzorging Hoofdstuk 7 ....................................................................................................... 9
Hoofdstuk 15 Wet en regelgeving van het zorgstelsel ............................................................................ 9
Begrippenlijst hoofdstuk 15 .................................................................................................................. 13
Hoofdstuk 11 verslaving ........................................................................................................................ 15
Participatie Hoofdstuk 2 ........................................................................................................................ 23
Dagbesteding MZ. Hoofdstuk 6 Werk ................................................................................................... 34
Hoofdstuk 7 Dagbesteding .................................................................................................................... 36
Hoofdstuk 8 Vrije tijd............................................................................................................................. 37
Hoofdstuk 4 Ziekte en aandoeningen ................................................................................................... 38
Hoofdstuk 5 zelfredzaamheid: .............................................................................................................. 46
Hoofdstuk 6 Huis Slijmvliezen en gebit ................................................................................................. 51
Hoofdstuk 7 Hygiënische verzorging ..................................................................................................... 57
Begrippenlijst Hoofdstuk Methodisch werken, observeren, rapporteren, evalueren. ......................... 65
Hoofdstuk 10 gezonde voeding ............................................................................................................. 78
Hoofdstuk 18 Bewegingsapparaat ........................................................................................................ 85
Hoofdstuk 21 Tillen en verplaatsen van cliënten .................................................................................. 96
Hoofdstuk 22 Hygiënisch werken ........................................................................................................ 100
Hoofdstuk 23 veilig werken ................................................................................................................. 106
Hoofdstuk 25 Domotica: ..................................................................................................................... 110
Hoofdstuk 29 Zorg bij geneesmiddelen............................................................................................... 112
1
,Maatschappelijke Zorg Blok 1
Primaire socialisatie: Socialisatie die binnenin het gezin plaatsvindt (in de directe leefomgeving),
bijvoorbeeld; Ouders die homoseksueel zijn, ouders die geloof of cultuur meegeven aan de kinderen,
fysiek geweld/huiselijk geweld, samengesteld gezin, halfbroertjes/halfzusjes.
Secundaire socialisatie: Socialisatie die buiten het gezin plaatsvind: bijvoorbeeld; kind wordt gepest,
bureau halt, kerk, moskee, sportvereniging.
Fijnmazig (F-cultuur): Streng, duidelijke regels, individu is ondergeschikt aan de maatschappij
(Marokko, Turkije).
Grofmazig (G-cultuur): Normen en waarden zijn niet heel duidelijk omschreven. Veel dingen moet
men zelf uitvinden (westerse landen).
Eigen kracht conferentie: Cliënt wordt ondersteund door zijn/haar eigen familiekring. Dit is
laagdrempelig en voelt vertrouwd aan. De eigen kracht coördinator ziet erop toe dat alles in goede
lijnen loopt, maar bemoeit zich er niet teveel mee.
Doel eigen kracht conferentie: Eigen netwerk helpt iemand de regie over het eigen leven te houden
of terug te krijgen.
Als hulpverlener kun je niet betrokken zijn bij een eigen kracht conferentie, je kunt wel vragen of
jouw cliënt je op de hoogte houdt.
Voor welke cliënten is een eigen kracht conferentie geschikt? Voor mensen die genoeg inzet
kunnen en willen geven om het plan te laten slagen.
Wat is een overeenkomst tussen eigen krachtconferentie en WMO? WMO is gebaseerd op eigen
kracht, de eigen kracht conferentie sluit hier goed bij aan.
Psycho educatie: Dingen/vaardigheden aanleren.
Eigen kracht: Vaardigheden benutten die zij al hebben.
Hoe noem je een zorginstelling voor mensen die korte zorg nodig hebben? Zorghotel
Geriatrische ziekte: Ouderdomsziekte
Gegevensvervuiling; Oude herhaalde informatie komt in een nieuw dossier Bijvoorbeeld; Client met
een verslavingsverleden is inmiddels afgekickt, maar er staat dat cliënt verslaafd is.
Gebruiksvervuiling: Dossiergegevens uitwisselen zonder toestemming. Professionals kijken in een
dossier uit nieuwsgierigheid, terwijl zij geen behandelaar zijn.
Ondoorzichtigheid: Rapportage zo opstellen dat niemand het begrijpt (in je eigen woorden of
afkortingen die onbekend zijn).
Welke wet regelt de financiële afwikkeling van huishoudelijke hulp: WMO
ZvW: financiert kosten ambulance, kosten huisarts.
WLZ: kosten omtrent cliënten met langdurige zorg, voor mensen die 24 uur toezicht/zorg nodig
hebben.
Verslaving heeft 4 fasen, wat is de 3e fase: De fase van overmatig en schadelijk gebruik.
2
,Maatschappelijke Zorg Blok 1
Wat is decubitus: Doorligplekken; schade aan huid en onderliggend weefsel.
In welk orgaan worden alcohol en drugs omgezet in veilige stoffen; Lever
Welk orgaan werkt niet goed als je vocht vasthoudt? Je nieren.
Voor welke cliënt gebruik je een draaischijf? Client kan staan en stappen maar draaien gaat
moeizaam.
Waarnemen
Waarnemen: Continue informatie tot je nemen, met behulp van je zintuigen.
Functie v waarnemen:
1. Om je handelen te laten aansluiten bij de situatie en de cliënt
2. Om de situatie of cliënt beter te begrijpen
3. Om een goed beeld te krijgen van cliënt of situatie o.b.v. feiten
4. Om een vraag te beantwoorden
Signaleren is een gevolg van goede waarneming. Wanneer je goed waarneemt vallen bijzonderheden
op. Opmerken en constateren dat er iets niet klopt.
Bij professioneel waarnemen, check je je waarneming door bijv. collega’s te vragen of zij hetzelfde
hebben waargenomen.
Vormen van waarnemen, zijn gekoppeld aan je zintuigen;
1. Zien (ogen)
2. Horen (oren)
3. Ruiken (neus)
4. Voelen (huid)
5. Proeven (tong)
Schema van waarneming; Prikkel -> Gewaarwording -> Verwerking = waarneming
Observeren
Functie v observeren: Observeren is doelgericht, je wilt antwoorden op bepaalde vragen en er
uiteindelijk conclusies aan verbinden
Wat is het verschil tussen zien, waarnemen, observeren? Zien doen we met onze ogen. Bij
waarnemen nemen we informatie tot ons met behulp van al onze zintuigen en bij observeren letten
we doelbewust op omdat we antwoord willen op bepaalde vragen
Wanneer observeren;
1. Als je signalen opvangt dat er iets mis is
2. Als je een vraag hebt, hoe te handelen
3. Als er problemen zijn
4. Als je iemand beter wilt leren kennen
5. Als je over iemand rapporteert
6. Als je een “observatievraag” krijgt
3
, Maatschappelijke Zorg Blok 1
Een professionele observatie stappenplan;
1. De aanleiding (Waarom observeren, van wie komt het initiatief)
2. Het observatiedoel & de vraagstelling (Wat is het doel en op welke vraag wil men antwoord)
3. Het concrete gedrag (Als het voorgaande duidelijk is, omschrijf je het gedrag dat je gaat
observeren)
4. Observatie categorieën: Op basis van het concrete gedrag (stap 3) stel je de observatie
categorieën vast. Beperk je tot max 8 gedragscategorieën
5. Observatiemethode: Met welke methode ga je het gedrag observeren en waarom kies je
voor deze methode (wel/niet participerend.. gestructureerd of ongestructureerd)
6. Plaats en tijd van de observatie
7. Algemene gegevens van cliënt; achtergrond / school / werk / lichamelijke en geestelijke
gezondheid
Als je observeert kijk je naar de feiten, zonder het gedrag meteen te interpreteren. Eerst feiten
verzamelen, later geef je daar een betekenis aan.
Valkuilen observatie;
• Eigen mening observator
• Emotionele betrokkenheid
• Het halo-effect (Op basis van een bepaalde kwaliteit ervan uitgaan dat er meer kwaliteiten
zijn)
• Het horn-effect (Ongunstig aspect zorgt ervoor dat waarnemer negatief totaalbeeld krijgt)
• Vooroordeel
• Projectie
Beroepssocialisatie: Mensen in hokjes plaatsen o.b.v. een enkele observatie.
4
Inhoud
Waarnemen ............................................................................................................................................. 3
Observeren .............................................................................................................................................. 3
Methodisch werken, hoofdstuk 9 MZ ..................................................................................................... 5
Rapporteren Hoofdstuk 12 ...................................................................................................................... 7
Sociaal Agogisch werk ............................................................................................................................. 8
Werken in de maatschappelijke zorg ...................................................................................................... 8
Hoofdstuk 4 Ziekten en aandoeningen ................................................................................................... 9
Hygiënische verzorging Hoofdstuk 7 ....................................................................................................... 9
Hoofdstuk 15 Wet en regelgeving van het zorgstelsel ............................................................................ 9
Begrippenlijst hoofdstuk 15 .................................................................................................................. 13
Hoofdstuk 11 verslaving ........................................................................................................................ 15
Participatie Hoofdstuk 2 ........................................................................................................................ 23
Dagbesteding MZ. Hoofdstuk 6 Werk ................................................................................................... 34
Hoofdstuk 7 Dagbesteding .................................................................................................................... 36
Hoofdstuk 8 Vrije tijd............................................................................................................................. 37
Hoofdstuk 4 Ziekte en aandoeningen ................................................................................................... 38
Hoofdstuk 5 zelfredzaamheid: .............................................................................................................. 46
Hoofdstuk 6 Huis Slijmvliezen en gebit ................................................................................................. 51
Hoofdstuk 7 Hygiënische verzorging ..................................................................................................... 57
Begrippenlijst Hoofdstuk Methodisch werken, observeren, rapporteren, evalueren. ......................... 65
Hoofdstuk 10 gezonde voeding ............................................................................................................. 78
Hoofdstuk 18 Bewegingsapparaat ........................................................................................................ 85
Hoofdstuk 21 Tillen en verplaatsen van cliënten .................................................................................. 96
Hoofdstuk 22 Hygiënisch werken ........................................................................................................ 100
Hoofdstuk 23 veilig werken ................................................................................................................. 106
Hoofdstuk 25 Domotica: ..................................................................................................................... 110
Hoofdstuk 29 Zorg bij geneesmiddelen............................................................................................... 112
1
,Maatschappelijke Zorg Blok 1
Primaire socialisatie: Socialisatie die binnenin het gezin plaatsvindt (in de directe leefomgeving),
bijvoorbeeld; Ouders die homoseksueel zijn, ouders die geloof of cultuur meegeven aan de kinderen,
fysiek geweld/huiselijk geweld, samengesteld gezin, halfbroertjes/halfzusjes.
Secundaire socialisatie: Socialisatie die buiten het gezin plaatsvind: bijvoorbeeld; kind wordt gepest,
bureau halt, kerk, moskee, sportvereniging.
Fijnmazig (F-cultuur): Streng, duidelijke regels, individu is ondergeschikt aan de maatschappij
(Marokko, Turkije).
Grofmazig (G-cultuur): Normen en waarden zijn niet heel duidelijk omschreven. Veel dingen moet
men zelf uitvinden (westerse landen).
Eigen kracht conferentie: Cliënt wordt ondersteund door zijn/haar eigen familiekring. Dit is
laagdrempelig en voelt vertrouwd aan. De eigen kracht coördinator ziet erop toe dat alles in goede
lijnen loopt, maar bemoeit zich er niet teveel mee.
Doel eigen kracht conferentie: Eigen netwerk helpt iemand de regie over het eigen leven te houden
of terug te krijgen.
Als hulpverlener kun je niet betrokken zijn bij een eigen kracht conferentie, je kunt wel vragen of
jouw cliënt je op de hoogte houdt.
Voor welke cliënten is een eigen kracht conferentie geschikt? Voor mensen die genoeg inzet
kunnen en willen geven om het plan te laten slagen.
Wat is een overeenkomst tussen eigen krachtconferentie en WMO? WMO is gebaseerd op eigen
kracht, de eigen kracht conferentie sluit hier goed bij aan.
Psycho educatie: Dingen/vaardigheden aanleren.
Eigen kracht: Vaardigheden benutten die zij al hebben.
Hoe noem je een zorginstelling voor mensen die korte zorg nodig hebben? Zorghotel
Geriatrische ziekte: Ouderdomsziekte
Gegevensvervuiling; Oude herhaalde informatie komt in een nieuw dossier Bijvoorbeeld; Client met
een verslavingsverleden is inmiddels afgekickt, maar er staat dat cliënt verslaafd is.
Gebruiksvervuiling: Dossiergegevens uitwisselen zonder toestemming. Professionals kijken in een
dossier uit nieuwsgierigheid, terwijl zij geen behandelaar zijn.
Ondoorzichtigheid: Rapportage zo opstellen dat niemand het begrijpt (in je eigen woorden of
afkortingen die onbekend zijn).
Welke wet regelt de financiële afwikkeling van huishoudelijke hulp: WMO
ZvW: financiert kosten ambulance, kosten huisarts.
WLZ: kosten omtrent cliënten met langdurige zorg, voor mensen die 24 uur toezicht/zorg nodig
hebben.
Verslaving heeft 4 fasen, wat is de 3e fase: De fase van overmatig en schadelijk gebruik.
2
,Maatschappelijke Zorg Blok 1
Wat is decubitus: Doorligplekken; schade aan huid en onderliggend weefsel.
In welk orgaan worden alcohol en drugs omgezet in veilige stoffen; Lever
Welk orgaan werkt niet goed als je vocht vasthoudt? Je nieren.
Voor welke cliënt gebruik je een draaischijf? Client kan staan en stappen maar draaien gaat
moeizaam.
Waarnemen
Waarnemen: Continue informatie tot je nemen, met behulp van je zintuigen.
Functie v waarnemen:
1. Om je handelen te laten aansluiten bij de situatie en de cliënt
2. Om de situatie of cliënt beter te begrijpen
3. Om een goed beeld te krijgen van cliënt of situatie o.b.v. feiten
4. Om een vraag te beantwoorden
Signaleren is een gevolg van goede waarneming. Wanneer je goed waarneemt vallen bijzonderheden
op. Opmerken en constateren dat er iets niet klopt.
Bij professioneel waarnemen, check je je waarneming door bijv. collega’s te vragen of zij hetzelfde
hebben waargenomen.
Vormen van waarnemen, zijn gekoppeld aan je zintuigen;
1. Zien (ogen)
2. Horen (oren)
3. Ruiken (neus)
4. Voelen (huid)
5. Proeven (tong)
Schema van waarneming; Prikkel -> Gewaarwording -> Verwerking = waarneming
Observeren
Functie v observeren: Observeren is doelgericht, je wilt antwoorden op bepaalde vragen en er
uiteindelijk conclusies aan verbinden
Wat is het verschil tussen zien, waarnemen, observeren? Zien doen we met onze ogen. Bij
waarnemen nemen we informatie tot ons met behulp van al onze zintuigen en bij observeren letten
we doelbewust op omdat we antwoord willen op bepaalde vragen
Wanneer observeren;
1. Als je signalen opvangt dat er iets mis is
2. Als je een vraag hebt, hoe te handelen
3. Als er problemen zijn
4. Als je iemand beter wilt leren kennen
5. Als je over iemand rapporteert
6. Als je een “observatievraag” krijgt
3
, Maatschappelijke Zorg Blok 1
Een professionele observatie stappenplan;
1. De aanleiding (Waarom observeren, van wie komt het initiatief)
2. Het observatiedoel & de vraagstelling (Wat is het doel en op welke vraag wil men antwoord)
3. Het concrete gedrag (Als het voorgaande duidelijk is, omschrijf je het gedrag dat je gaat
observeren)
4. Observatie categorieën: Op basis van het concrete gedrag (stap 3) stel je de observatie
categorieën vast. Beperk je tot max 8 gedragscategorieën
5. Observatiemethode: Met welke methode ga je het gedrag observeren en waarom kies je
voor deze methode (wel/niet participerend.. gestructureerd of ongestructureerd)
6. Plaats en tijd van de observatie
7. Algemene gegevens van cliënt; achtergrond / school / werk / lichamelijke en geestelijke
gezondheid
Als je observeert kijk je naar de feiten, zonder het gedrag meteen te interpreteren. Eerst feiten
verzamelen, later geef je daar een betekenis aan.
Valkuilen observatie;
• Eigen mening observator
• Emotionele betrokkenheid
• Het halo-effect (Op basis van een bepaalde kwaliteit ervan uitgaan dat er meer kwaliteiten
zijn)
• Het horn-effect (Ongunstig aspect zorgt ervoor dat waarnemer negatief totaalbeeld krijgt)
• Vooroordeel
• Projectie
Beroepssocialisatie: Mensen in hokjes plaatsen o.b.v. een enkele observatie.
4
