Samenvatting - Fiscaal recht

Fiscaal recht
Deel 1: Basisbeginselen
Hoofdstuk 1: begrip en kenmerken van de belasting
Belasting = een bijdrage die volgens bepaalde rechtsregels door de overheid wordt opgelegd
met het oog op het verzamelen van financiële middelen die nodig zijn om uitgaven te doen
in het algemeen belang en voor zover die bijdragen bij wet of decreet als belasting wordt
erkend.

2 hoofdkenmerken:
1. Financieel doel
2. Publiekrechtelijk doel (=dwingend karakter)

Financieel doel:
 Bijdrage aan een specifieke dienst dat de overheid aan je levert: bv. douane rechten.
 Belastingen gebruikt voor het dekken van overheidsuitgaven, ter financiering van
diensten van openbaar nut.
o = er bestaat geen rechtstreekse en individuele tegenprestatie
 Heffing bestemd om door de overheid verstrekte diensten rechtstreeks te laten
vergoeden door degene die de dienst heeft genoten = geen belasting WEL retributie!
o Belasting -> betalen, maar geen recht om diensten te vragen: 1 grote pot en
wordt dan uitgegeven.

Dwingend karakter:
 Belastingen, eenzijdig opgelegd door de overheid.
o Volgens afdwingbare rechtsregels.
 Bij niet-naleving wettelijke verplichtingen / inbreuk op fiscale wetgeving, 2 sancties:
o 1. Administratieve sancties
o 2. Strafrechtelijke sancties

Retributie versus bijzondere vormen van belastingen
 Retributie = GEEN belastingen
o Waar belasting een verplichte betaling is aan de overheid, met doel uitgaven
aan algemeen nut te financieren -> dan is de retributie meer een vergoeding
voor een geïndividualiseerde dienstverlening.
 Bv. tolgelden voor gebruik van bruggen.

 Bijzondere vormen van belastingen
o Bv. verplichting van de kampeeruitbater om gemeentetaks te betalen voor
het ophalen van vuilnis = belasting, omdat hij deze betaling niet kan ontlopen
door bv te bewijzen dat hij zelf zijn vuilnis naar een strot plaats te voeren.
 Deze vorm van belasting = verhaalbelasting of repartitiebelasting, beoogt de overheid
de gebruiker te treffen.
 Grondslag verhaalbelasting = bepaalde uitgaven die door de belastingheffende
overheid in algemeen belang worden verricht en bijgevolg aan allen ten goede
kunnen komen.

, o De betalende personen kunnen geen gebruik maken van het voordeel aan de
basis van de verhaalbelasting.
o Het voordeel wordt gedwongen genoten.
 Kan dat men moet betalen hoewel men het niet gebruikt.
 Urbanisatiebelasting = belasting wordt opgelegd aan alle inwoners van een bepaald
gebied.
o Bv. aanleg fietspaden, rioleringswerken of wegverhardingen.
 Wordt forfaitair aangerekend, niet gebonden aan uitvoering werken op bepaalde
plaats en tijdstip.

Parafiscale bijdragen
 Juridisch als belastingen beschouwd, NIET in België!
o Want opbrengst komt niet in de rijksmiddelenbegroting.
o Sociale bijdragen worden daar rechtstreeks ondergebracht bij RSZ.
 Sociale bijdragen: niet dekking algemene uitgaven staat MAAR alleen specifieke
uitgaven.
= de sociale uitgaven.
 Overheden heffen belastingen, mag enkel binnen hun eigen bevoegdheden.

Is de heffing een belasting of socialezekerheidsbijdrage?
Via collectieve benadering:
 Vertoont de heffing een relevant verband tussen de bijdrageplichtingen enerzijds
en het collectief der sociaal verzekerden van wie de sociale bescherming mede
door de bijdrage wordt gefinancierd.
o Bv. overheid verkoopt pand -> geïnde geld = geen belastingen

, Hoofdstuk 2: de situering van het belastingrecht
Belastingrecht: krijgt belangrijke taak zodra de noodzakelijke politieke
beslissingen genomen zijn.
 Bepaald wie of wat aan de belasting wordt onderworpen, welk het toepasselijk
tarief is, hoe de belasting wordt gevestigd, hoe ze geïnd word, … .
o De studie belastingrecht behoort tot de rechtswetenschap.
 Alle wetenschappen die zich bezighouden met studie van belastingen =
belastingwetenschappen.

Hoofdstuk 3: noodzakelijk karakter van de belastingen in
een moderne samenleving
 Belastingen kunnen worden beschouwd als de prijs die wij betalen voor onze
grondwettelijke rechten en vrijheden, meer bepaald voor het privé-eigendom en de
vrijheid van ondernemen.
 De productiemiddelen en hun opbrengst berusten bij de burgers.
o Daarom is systeem van belastingheffing onvermijdelijk om de
overheid haar specifieke overheidstaak te laten vervullen.
 In landen met centraal geleide economie: zijn productiemiddelen in handen van de
overheid.


Hoofdstuk 4: de functies van de belasting
Vroeger enkel doel -> dekken overheidsuitgaven, nu breder door druk
economische omstandigheden,…
De 3 hoofdfuncties van belastingen:
1. De financiële functie
= de hoofdfunctie!
 Door toename overheidstaken -> toename behoefte financiële middelen.
 Belastingen bestaan uitsluitend geldelijke bijdragen van bevolking.
 Elk jaar worden de te verwachten belastingopbrengsten geraamd in de
jaarlijkse begroting.
o Belastingstelsel moet voldoen aan normen van financiële techniek.
2. Economische functie
-> heeft gigantische gevolgen
 Belastingheffing heeft een sterke invloed op onze economie.
 Zonder de economische aspecten te behandelen.

Invloed belastingen op:
Prijsvorming = hoe meer belastingen er op een bepaald product worden geheven, hoe
duurder dit product wordt voor de consument.
 Bv. hoge accijnzen op benzine en tabaksproducten.

Het spaarwezen = personen worden door toekenning van belastingvrijstellingen en -
verminderingen aangezet stortingen te doen aan pensioenkassen en
levensverzekeringsmaatschappijen.
 Bv. belastingvermindering zorgt voor groot succes pensioensparen.