ORGANISATIE &
MANAGEMENT
Samenvatting hoofdstuk 1, 2, 4, 9, 10, 11, 12
Samenvatting
, 1
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1. De evolutie van Organisatie & Management.....................................2
Hoofdstuk 2. Omgevingsinvloeden en MVO..........................................................20
Hoofdstuk 4. Digitale transformatie......................................................................44
Hoofdstuk 9.1, 9.2 & 9.5 Leiderschap en management........................................54
Hoofdstuk 10.1 t/m 10.2 Besturing.......................................................................88
Hoofdstuk 11.1 t/m 11.4 Structurering...............................................................101
Hoofdstuk 12.1 t/m 12.3 & 12.6 Cultuur en ethiek.............................................123
Begrippenlijst..................................................................................................... 140
Begrippenlijst hoofdstuk 1. De evolutie van Organisatie & Management........140
Begrippenlijst hoofdstuk 2. Omgevingsinvloeden...........................................141
Begrippenlijst hoofdstuk 4. Digitale transformatie..........................................143
Begrippenlijst hoofdstuk 9. Leiderschap en management...............................144
Begrippenlijst hoofdstuk 10. Besturing............................................................145
Begrippenlijst hoofdstuk 11. Structurering......................................................148
Begrippenlijst hoofdstuk 12. Cultuur en ethiek..............................................150
7-S-Model van McKinsey.................................................................................. 151
, 2
Hoofdstuk 1. De evolutie van Organisatie &
Management
Organisatiekunde wordt gedefinieerd als een interdisciplinaire wetenschap die
zich bezighoudt met het bestuderen van het gedrag van organisaties, alsmede de
factoren die dit gedrag bepalen en de wijze waarop organisaties het meest
doeltreffend bestuurd kunnen worden.
Organisatiekunde omvat twee aspecten van het vakgebied:
1. Descriptief: beschrijving van het gedrag van organisaties met de
motieven en gevolgen.
2. Prescriptief: advies over de te volgen handelwijze en organisatie-
inrichtingen
Het heeft interdisciplinariteit: elementen zijn afkomstig uit andere
vakgebieden (bijvoorbeeld bedrijfseconomie, informatica, marketing, psychologie
enzovoort) die worden gebruikt voor een nieuwe benadering. Als
organisatiekundigen bijdragen uit andere vakgebieden verzamelen die nodig zijn
voor een onderzoek of project, heeft dit een multidisciplinaire aanpak. Een
interdisciplinaire aanpak zou betekenen dat er een geheel nieuwe discipline
ontstaat uit alle andere vakgebieden. Organisatiekunde blijft vaak op
multidisciplinair niveau insteken.
In de definitie van organisatiekunde zijn besturing en doeltreffendheid of
effectiviteit ook belangrijke begrippen:
1. Besturing: richting geven aan de processen binnen een organisatie.
2. Doeltreffend (effectief): de mate waarin de besturing slaagt.
Binnen de organisatiekunde gaat het over het verkrijgen van een totaalbeeld van
een organisatie, een organisatieprobleem of een project. Het blijft algemeen en
generalistisch. Organisatiekunde is een jonge wetenschap en heeft (nog) geen
samenhangend geheel.
Ontstaan van het vakgebied
Het vakgebied organisatiekunde is ontstaan vanuit de behoefte gestructureerd na
te denken over en vat te krijgen op organisaties. Het vak organisatiekunde wordt
voor het eerst gedoceerd in de VS na 1850. Henri Fayol (1841-1925) is de eerste
die management als vak ziet.
In Nederland werd het vak eerst bedrijfsorganisatie genoemd en was erg
technisch georiënteerd. Tussen 1960 en 1970 is de organisatiekunde zoals we
die nu kennen in Nederland ontstaan.
, 3
De achterliggende drijfveer was het complexer en groter worden van
organisaties. Er werd meer gevraagd van de besturing; er was behoefte aan een
totaalvisie.
Ontwikkeling van handel en ontstaan van multinationale
ondernemingen
De fundering van de eerste (internationale) handelsondernemingen is een
combinatie van handel tussen verschillende stammen in verschillende
(grensoverschrijdende) geografische regio’s. Voorbeeld: zijderoute als
handelsroute voor zijde, bont, keramiek, ijzer, brons, etc. die Europa verbond met
het Midden-Oosten en Azië.
De eerste internationale handelsondernemingen (multinationals) waren
opgericht en gesubsidieerd door nationale overheden om hun koloniale
handelsbeleid te ondersteunen.
Voorbeelden: Engelse Oost-Indische Compagnie, Nederlandse Oost-Indische
Compagnie, Franse West-Indische Compagnie.
Het aantal multinationals neemt sinds begin 20e eeuw enorm toe, doordat:
Overheden minder invloed en macht kregen op organisaties.
Technologische ontwikkelingen die transport en communicatie tussen
landen vergemakkelijkte.
Ook de kennis over verschillende markten en afnemersgroepen is toegenomen,
alsmede de mogelijkheid om op mondiale ontwikkelingen in te spelen.
Denkrichtingen en persoonlijkheden
Verschillende personen hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de
organisatiekunde. Zij vertegenwoordigen een stroming of denkrichting en hebben
invloed gehad op de ontwikkeling van organisatiekundig denken.
Belangrijke personen en denkrichtingen in de geschiedenis van de
organisatiekunde
MANAGEMENT
Samenvatting hoofdstuk 1, 2, 4, 9, 10, 11, 12
Samenvatting
, 1
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1. De evolutie van Organisatie & Management.....................................2
Hoofdstuk 2. Omgevingsinvloeden en MVO..........................................................20
Hoofdstuk 4. Digitale transformatie......................................................................44
Hoofdstuk 9.1, 9.2 & 9.5 Leiderschap en management........................................54
Hoofdstuk 10.1 t/m 10.2 Besturing.......................................................................88
Hoofdstuk 11.1 t/m 11.4 Structurering...............................................................101
Hoofdstuk 12.1 t/m 12.3 & 12.6 Cultuur en ethiek.............................................123
Begrippenlijst..................................................................................................... 140
Begrippenlijst hoofdstuk 1. De evolutie van Organisatie & Management........140
Begrippenlijst hoofdstuk 2. Omgevingsinvloeden...........................................141
Begrippenlijst hoofdstuk 4. Digitale transformatie..........................................143
Begrippenlijst hoofdstuk 9. Leiderschap en management...............................144
Begrippenlijst hoofdstuk 10. Besturing............................................................145
Begrippenlijst hoofdstuk 11. Structurering......................................................148
Begrippenlijst hoofdstuk 12. Cultuur en ethiek..............................................150
7-S-Model van McKinsey.................................................................................. 151
, 2
Hoofdstuk 1. De evolutie van Organisatie &
Management
Organisatiekunde wordt gedefinieerd als een interdisciplinaire wetenschap die
zich bezighoudt met het bestuderen van het gedrag van organisaties, alsmede de
factoren die dit gedrag bepalen en de wijze waarop organisaties het meest
doeltreffend bestuurd kunnen worden.
Organisatiekunde omvat twee aspecten van het vakgebied:
1. Descriptief: beschrijving van het gedrag van organisaties met de
motieven en gevolgen.
2. Prescriptief: advies over de te volgen handelwijze en organisatie-
inrichtingen
Het heeft interdisciplinariteit: elementen zijn afkomstig uit andere
vakgebieden (bijvoorbeeld bedrijfseconomie, informatica, marketing, psychologie
enzovoort) die worden gebruikt voor een nieuwe benadering. Als
organisatiekundigen bijdragen uit andere vakgebieden verzamelen die nodig zijn
voor een onderzoek of project, heeft dit een multidisciplinaire aanpak. Een
interdisciplinaire aanpak zou betekenen dat er een geheel nieuwe discipline
ontstaat uit alle andere vakgebieden. Organisatiekunde blijft vaak op
multidisciplinair niveau insteken.
In de definitie van organisatiekunde zijn besturing en doeltreffendheid of
effectiviteit ook belangrijke begrippen:
1. Besturing: richting geven aan de processen binnen een organisatie.
2. Doeltreffend (effectief): de mate waarin de besturing slaagt.
Binnen de organisatiekunde gaat het over het verkrijgen van een totaalbeeld van
een organisatie, een organisatieprobleem of een project. Het blijft algemeen en
generalistisch. Organisatiekunde is een jonge wetenschap en heeft (nog) geen
samenhangend geheel.
Ontstaan van het vakgebied
Het vakgebied organisatiekunde is ontstaan vanuit de behoefte gestructureerd na
te denken over en vat te krijgen op organisaties. Het vak organisatiekunde wordt
voor het eerst gedoceerd in de VS na 1850. Henri Fayol (1841-1925) is de eerste
die management als vak ziet.
In Nederland werd het vak eerst bedrijfsorganisatie genoemd en was erg
technisch georiënteerd. Tussen 1960 en 1970 is de organisatiekunde zoals we
die nu kennen in Nederland ontstaan.
, 3
De achterliggende drijfveer was het complexer en groter worden van
organisaties. Er werd meer gevraagd van de besturing; er was behoefte aan een
totaalvisie.
Ontwikkeling van handel en ontstaan van multinationale
ondernemingen
De fundering van de eerste (internationale) handelsondernemingen is een
combinatie van handel tussen verschillende stammen in verschillende
(grensoverschrijdende) geografische regio’s. Voorbeeld: zijderoute als
handelsroute voor zijde, bont, keramiek, ijzer, brons, etc. die Europa verbond met
het Midden-Oosten en Azië.
De eerste internationale handelsondernemingen (multinationals) waren
opgericht en gesubsidieerd door nationale overheden om hun koloniale
handelsbeleid te ondersteunen.
Voorbeelden: Engelse Oost-Indische Compagnie, Nederlandse Oost-Indische
Compagnie, Franse West-Indische Compagnie.
Het aantal multinationals neemt sinds begin 20e eeuw enorm toe, doordat:
Overheden minder invloed en macht kregen op organisaties.
Technologische ontwikkelingen die transport en communicatie tussen
landen vergemakkelijkte.
Ook de kennis over verschillende markten en afnemersgroepen is toegenomen,
alsmede de mogelijkheid om op mondiale ontwikkelingen in te spelen.
Denkrichtingen en persoonlijkheden
Verschillende personen hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de
organisatiekunde. Zij vertegenwoordigen een stroming of denkrichting en hebben
invloed gehad op de ontwikkeling van organisatiekundig denken.
Belangrijke personen en denkrichtingen in de geschiedenis van de
organisatiekunde
