Samenvatting Kennisbasis Taal
,Inhoudsopgave
Samenvatting Kennisbasis Taal.......................................................................1
Taalonderwijs en taal.....................................................................................5
1. Mondelinge taalvaardigheid........................................................................................ 5
2. Woordenschat............................................................................................................. 5
3. Beginnende geletterdheid.......................................................................................... 5
4. Voortgezet technisch lezen......................................................................................... 5
5. Begrijpend lezen......................................................................................................... 6
6. Stellen........................................................................................................................ 6
7. Jeugdliteratuur............................................................................................................ 6
8. Taalbeschouwing........................................................................................................ 6
9. Spelling....................................................................................................................... 6
Functies van taal............................................................................................................. 6
De communicatieve of sociale taalfunctie...................................................................7
De conceptualiserende of cognitieve taalfunctie.........................................................7
De expressieve taalfunctie..........................................................................................7
De communicatieve competentie...................................................................................7
De verschillende niveaus van taal..................................................................................9
Mondelinge taalvaardigheid...........................................................................9
Theorieën over taalverwerving.......................................................................................9
Het behaviorisme........................................................................................................ 9
De creatieve constructietheorie..................................................................................9
De interactionele benadering....................................................................................10
Eerste taalverwerving................................................................................................... 10
De prelinguale periode.............................................................................................. 10
De linguale periode................................................................................................... 10
Tweedetaalverwerving..................................................................................................11
Spreek- en luisterstrategieën........................................................................................ 11
Spreekstrategieën..................................................................................................... 11
Luisterstrategieën..................................................................................................... 12
Spreek- en luisterdoelen............................................................................................ 12
Gesprekssoorten........................................................................................................... 12
Woordenschat.............................................................................................. 13
Het woordgeheugen..................................................................................................... 13
Akoestische identiteit................................................................................................ 13
Articulatorische identiteit.......................................................................................... 13
Fonologische identiteit.............................................................................................. 13
Morfologische identiteit............................................................................................. 13
Semantische identiteit............................................................................................... 13
Syntactische identiteit............................................................................................... 14
Ortografische identiteit............................................................................................. 14
Woordenschatverwerving............................................................................................. 14
Labelen..................................................................................................................... 14
Categoriseren............................................................................................................ 14
2
, Netwerkopbouw......................................................................................................... 15
Woordleerstrategieën................................................................................................... 15
Soorten taalgebruik...................................................................................................... 15
Beginnende geletterdheid............................................................................16
Ontluikende geletterdheid......................................................................................... 16
Beginnende geletterdheid............................................................................................16
Gevorderde geletterdheid......................................................................................... 16
Spontane schrijfontwikkeling........................................................................................16
Spontane leesontwikkeling........................................................................................17
Spontaan lezen.......................................................................................................... 17
Auditieve vaardigheden................................................................................................18
Visuele vaardigheden................................................................................................... 19
Elementaire leeshandeling............................................................................................ 19
Voortgezet technisch lezen...........................................................................19
Theorieën over het leesproces......................................................................................19
Bottom-upmodel........................................................................................................ 19
Top-downmodel......................................................................................................... 20
Interactief model....................................................................................................... 20
Strategieën technisch lezen.......................................................................................... 20
Voordrachtsaspecten.................................................................................................... 21
Klemtoon................................................................................................................... 21
Zinsmelodie............................................................................................................... 21
Natuurlijkheid en emotionaliteit................................................................................21
Tempo........................................................................................................................ 21
Leesniveaus.................................................................................................................. 21
Niveaus van technisch lezen.....................................................................................22
Niveaus van begrijpend lezen...................................................................................22
Functionele laaggeletterdheid...................................................................................22
Dyslexie..................................................................................................................... 22
Begrijpend lezen..........................................................................................23
Leesvaardigheden voor begrijpend lezen.....................................................................23
Leesdoel bepalen...................................................................................................... 23
Betekenis van woord(groep)en bepalen....................................................................23
Relaties in de tekst leggen........................................................................................23
Relaties buiten de tekst leggen.................................................................................24
Structuur van de tekst herkennen.............................................................................24
Tekstsoorten herkennen............................................................................................ 25
Thema of hoofdgedachte vinden...............................................................................25
Doel van de tekst vaststellen....................................................................................25
Leesstrategieën............................................................................................................ 25
Technieken voor informatieverwerking.........................................................................26
Stellen......................................................................................................... 26
Het schrijfproces........................................................................................................... 26
Schrijfstrategieën.......................................................................................................... 27
Vertellend schrijven................................................................................................... 27
Denkend schrijven..................................................................................................... 27
Stelvaardigheden...................................................................................................... 27
3
, Bepalen van doel, publiek en tekstsoort....................................................................27
Verzamelen, selecteren en ordenen van de inhoud...................................................27
Structureren van de tekst.......................................................................................... 28
Formuleren................................................................................................................ 28
Reviseren.................................................................................................................. 28
Verzorgen van de tekst.............................................................................................. 28
Reflecteren op schrijfgedrag......................................................................................28
Jeugdliteratuur............................................................................................. 29
Literaire genres............................................................................................................ 29
Prentenboeken.............................................................................................................. 29
Poëzie........................................................................................................................... 29
Functies van jeugdliteratuur......................................................................................... 30
Beoordelen van jeugdliteratuur....................................................................................30
Taalbeschouwing..........................................................................................30
Het taalsysteem............................................................................................................ 30
Fonologie................................................................................................................... 31
Morfologie................................................................................................................. 31
Syntaxis.................................................................................................................... 31
Semantiek................................................................................................................. 33
Pragmatiek................................................................................................................ 33
Orthografie................................................................................................................ 33
Taalvariatie................................................................................................................... 33
Taalbeschouwingsstrategieën.......................................................................................34
Spelling....................................................................................................... 34
Schriftsystemen............................................................................................................ 34
Het fonologisch principe............................................................................................ 34
Het morfologisch principe......................................................................................... 34
Het etymologisch principe......................................................................................... 35
Het syllabisch principe.............................................................................................. 35
Spellingsstrategieën..................................................................................................... 35
Fonologische strategie.............................................................................................. 35
4
,Inhoudsopgave
Samenvatting Kennisbasis Taal.......................................................................1
Taalonderwijs en taal.....................................................................................5
1. Mondelinge taalvaardigheid........................................................................................ 5
2. Woordenschat............................................................................................................. 5
3. Beginnende geletterdheid.......................................................................................... 5
4. Voortgezet technisch lezen......................................................................................... 5
5. Begrijpend lezen......................................................................................................... 6
6. Stellen........................................................................................................................ 6
7. Jeugdliteratuur............................................................................................................ 6
8. Taalbeschouwing........................................................................................................ 6
9. Spelling....................................................................................................................... 6
Functies van taal............................................................................................................. 6
De communicatieve of sociale taalfunctie...................................................................7
De conceptualiserende of cognitieve taalfunctie.........................................................7
De expressieve taalfunctie..........................................................................................7
De communicatieve competentie...................................................................................7
De verschillende niveaus van taal..................................................................................9
Mondelinge taalvaardigheid...........................................................................9
Theorieën over taalverwerving.......................................................................................9
Het behaviorisme........................................................................................................ 9
De creatieve constructietheorie..................................................................................9
De interactionele benadering....................................................................................10
Eerste taalverwerving................................................................................................... 10
De prelinguale periode.............................................................................................. 10
De linguale periode................................................................................................... 10
Tweedetaalverwerving..................................................................................................11
Spreek- en luisterstrategieën........................................................................................ 11
Spreekstrategieën..................................................................................................... 11
Luisterstrategieën..................................................................................................... 12
Spreek- en luisterdoelen............................................................................................ 12
Gesprekssoorten........................................................................................................... 12
Woordenschat.............................................................................................. 13
Het woordgeheugen..................................................................................................... 13
Akoestische identiteit................................................................................................ 13
Articulatorische identiteit.......................................................................................... 13
Fonologische identiteit.............................................................................................. 13
Morfologische identiteit............................................................................................. 13
Semantische identiteit............................................................................................... 13
Syntactische identiteit............................................................................................... 14
Ortografische identiteit............................................................................................. 14
Woordenschatverwerving............................................................................................. 14
Labelen..................................................................................................................... 14
Categoriseren............................................................................................................ 14
2
, Netwerkopbouw......................................................................................................... 15
Woordleerstrategieën................................................................................................... 15
Soorten taalgebruik...................................................................................................... 15
Beginnende geletterdheid............................................................................16
Ontluikende geletterdheid......................................................................................... 16
Beginnende geletterdheid............................................................................................16
Gevorderde geletterdheid......................................................................................... 16
Spontane schrijfontwikkeling........................................................................................16
Spontane leesontwikkeling........................................................................................17
Spontaan lezen.......................................................................................................... 17
Auditieve vaardigheden................................................................................................18
Visuele vaardigheden................................................................................................... 19
Elementaire leeshandeling............................................................................................ 19
Voortgezet technisch lezen...........................................................................19
Theorieën over het leesproces......................................................................................19
Bottom-upmodel........................................................................................................ 19
Top-downmodel......................................................................................................... 20
Interactief model....................................................................................................... 20
Strategieën technisch lezen.......................................................................................... 20
Voordrachtsaspecten.................................................................................................... 21
Klemtoon................................................................................................................... 21
Zinsmelodie............................................................................................................... 21
Natuurlijkheid en emotionaliteit................................................................................21
Tempo........................................................................................................................ 21
Leesniveaus.................................................................................................................. 21
Niveaus van technisch lezen.....................................................................................22
Niveaus van begrijpend lezen...................................................................................22
Functionele laaggeletterdheid...................................................................................22
Dyslexie..................................................................................................................... 22
Begrijpend lezen..........................................................................................23
Leesvaardigheden voor begrijpend lezen.....................................................................23
Leesdoel bepalen...................................................................................................... 23
Betekenis van woord(groep)en bepalen....................................................................23
Relaties in de tekst leggen........................................................................................23
Relaties buiten de tekst leggen.................................................................................24
Structuur van de tekst herkennen.............................................................................24
Tekstsoorten herkennen............................................................................................ 25
Thema of hoofdgedachte vinden...............................................................................25
Doel van de tekst vaststellen....................................................................................25
Leesstrategieën............................................................................................................ 25
Technieken voor informatieverwerking.........................................................................26
Stellen......................................................................................................... 26
Het schrijfproces........................................................................................................... 26
Schrijfstrategieën.......................................................................................................... 27
Vertellend schrijven................................................................................................... 27
Denkend schrijven..................................................................................................... 27
Stelvaardigheden...................................................................................................... 27
3
, Bepalen van doel, publiek en tekstsoort....................................................................27
Verzamelen, selecteren en ordenen van de inhoud...................................................27
Structureren van de tekst.......................................................................................... 28
Formuleren................................................................................................................ 28
Reviseren.................................................................................................................. 28
Verzorgen van de tekst.............................................................................................. 28
Reflecteren op schrijfgedrag......................................................................................28
Jeugdliteratuur............................................................................................. 29
Literaire genres............................................................................................................ 29
Prentenboeken.............................................................................................................. 29
Poëzie........................................................................................................................... 29
Functies van jeugdliteratuur......................................................................................... 30
Beoordelen van jeugdliteratuur....................................................................................30
Taalbeschouwing..........................................................................................30
Het taalsysteem............................................................................................................ 30
Fonologie................................................................................................................... 31
Morfologie................................................................................................................. 31
Syntaxis.................................................................................................................... 31
Semantiek................................................................................................................. 33
Pragmatiek................................................................................................................ 33
Orthografie................................................................................................................ 33
Taalvariatie................................................................................................................... 33
Taalbeschouwingsstrategieën.......................................................................................34
Spelling....................................................................................................... 34
Schriftsystemen............................................................................................................ 34
Het fonologisch principe............................................................................................ 34
Het morfologisch principe......................................................................................... 34
Het etymologisch principe......................................................................................... 35
Het syllabisch principe.............................................................................................. 35
Spellingsstrategieën..................................................................................................... 35
Fonologische strategie.............................................................................................. 35
4