Samenvatting Durf te denken: Ethiek
Ethiek 2.0:
Ethiek probeert een manier te vinden om vast te stellen welke handelingen wel en welke niet
gerechtvaardigd kunnen worden in de omgang met anderen en met ons zelf.
Rechtvaardigbaar wil daarbij zeggen: Dat waar iedereen het op basis van goede argumenten
mee eens moet kunnen zijn, ongeacht zijn of haar persoonlijke omstandigheden of
voorkeuren. Ethiek probeert te achterhalen wat goed is, wat we moreel gezien zouden moeten
doen en zo dus een fundering te geven voor het beantwoorden van morele vragen.
Descriptief(Beschrijvend): Niet alleen wat het is
Normatief(Voorschrijvend/prescriptief): Maar ook wat het zou moeten zijn
Normatieve ethiek houdt zich met name bezig met vraagstukken over wat uiteindelijk moreel
rechtvaardigbaar is, onafhankelijk van de normen en waarden die gelden in een bepaalde tijd
of op een bepaalde plaats. Het is de bedoeling om argumenten te ontwikkelen die voor
iedereen aanvaardbaar zijn.
Zijn normen en waarden universeel?
Op de vraagstukken en dillema’s geen pasklaar antwoord niet alleen omdat de wereld steeds
verandert en de vraagstukken dus ook, maar ook omdat ethici het oneens zijn over de beste
manier om te bepalen wat nou eigenlijk rechtvaardigbaar is. Het moreel goede in combinatie
met waarden: om te bepalen wat moreel goed is, moeten we ons eerst afvragen wat
belangrijk is.
Antropologisch of sociologisch is het interessant dat normen en waarden op uiteenlopende
plaatsen en tijden verschillen, maar de vraag die etisch gezien belangrijk is; Zijn er normen
die overal zouden moeten gelden? Zijn er dingen die iedereen belangrijk of waardevol zou
moeten vinden?
Op die vraag bestaan in de ethiek verschillen van mening.
Eerst de Moreel Relativisten; Een morele uitspraak zoals, ‘je kind een tik verkopen is moreel
verkeerd’ is niet simpelweg onwaar of waar, maar kan in sommige perioden en in sommige
plaatsen in de wereld waar zijn en op andere plaatsen onwaar zijn.
Sommige relativisten verdedigen zelfs dat wat moreel waar is per individu verschilt, hier
bedoelen ze niet persé mee dat mensen van mening verschillen over de vraag ‘je kind een tik
verkopen’, maar dat er ook geen rationele manier is om zo’n meningsverschil op te lossen.
Volgens de relativisten is de ene mening niet meer of minder waar, of waard, dan de ander.
Anti-relativisten, er is een morele waarheid: mensen kunne gelijk of ongelijk hebben over
wat moreel juist is. Zij zouden zeggen over, ‘je kind een tik verkopen’ wel voor iedereen
moreel goed of verkeerd is, wat de verschillen in mening ook mogen zijn.
Ethiek 2.0:
Ethiek probeert een manier te vinden om vast te stellen welke handelingen wel en welke niet
gerechtvaardigd kunnen worden in de omgang met anderen en met ons zelf.
Rechtvaardigbaar wil daarbij zeggen: Dat waar iedereen het op basis van goede argumenten
mee eens moet kunnen zijn, ongeacht zijn of haar persoonlijke omstandigheden of
voorkeuren. Ethiek probeert te achterhalen wat goed is, wat we moreel gezien zouden moeten
doen en zo dus een fundering te geven voor het beantwoorden van morele vragen.
Descriptief(Beschrijvend): Niet alleen wat het is
Normatief(Voorschrijvend/prescriptief): Maar ook wat het zou moeten zijn
Normatieve ethiek houdt zich met name bezig met vraagstukken over wat uiteindelijk moreel
rechtvaardigbaar is, onafhankelijk van de normen en waarden die gelden in een bepaalde tijd
of op een bepaalde plaats. Het is de bedoeling om argumenten te ontwikkelen die voor
iedereen aanvaardbaar zijn.
Zijn normen en waarden universeel?
Op de vraagstukken en dillema’s geen pasklaar antwoord niet alleen omdat de wereld steeds
verandert en de vraagstukken dus ook, maar ook omdat ethici het oneens zijn over de beste
manier om te bepalen wat nou eigenlijk rechtvaardigbaar is. Het moreel goede in combinatie
met waarden: om te bepalen wat moreel goed is, moeten we ons eerst afvragen wat
belangrijk is.
Antropologisch of sociologisch is het interessant dat normen en waarden op uiteenlopende
plaatsen en tijden verschillen, maar de vraag die etisch gezien belangrijk is; Zijn er normen
die overal zouden moeten gelden? Zijn er dingen die iedereen belangrijk of waardevol zou
moeten vinden?
Op die vraag bestaan in de ethiek verschillen van mening.
Eerst de Moreel Relativisten; Een morele uitspraak zoals, ‘je kind een tik verkopen is moreel
verkeerd’ is niet simpelweg onwaar of waar, maar kan in sommige perioden en in sommige
plaatsen in de wereld waar zijn en op andere plaatsen onwaar zijn.
Sommige relativisten verdedigen zelfs dat wat moreel waar is per individu verschilt, hier
bedoelen ze niet persé mee dat mensen van mening verschillen over de vraag ‘je kind een tik
verkopen’, maar dat er ook geen rationele manier is om zo’n meningsverschil op te lossen.
Volgens de relativisten is de ene mening niet meer of minder waar, of waard, dan de ander.
Anti-relativisten, er is een morele waarheid: mensen kunne gelijk of ongelijk hebben over
wat moreel juist is. Zij zouden zeggen over, ‘je kind een tik verkopen’ wel voor iedereen
moreel goed of verkeerd is, wat de verschillen in mening ook mogen zijn.
