Examenvoorbereiding M&M
1. Mens en Maatschappij
1.1 Een inleiding op het vak: eindtermen en
leerplannen
1.1.1 Enkele belangrijke woorden en begrippen
De verschillende spelers van het basisonderwijs in
Vlaanderen (1997)
Vlaamse overheid Bewaren en bewaken de kwaliteit van het
o Minister van onderwijs onderwijs in Vlaanderen
Ben Weyts Ontwikkelingsdoelen (kleuter)
o Vlaams parlement Eindtermen (lager)
Verschillende onderwijskoepels
o KOV (60%) Het vertalen, vormgeven en uitbreiden van de
o GO eindtermen.
o OVSG Leerplannen
o POV
Wat zijn eindtermen?
Eindtermen = een minimumdoel die de overheid noodzakelijk en bereikbaar acht voor een
bepaalde leerlingengroep.
Wie bepaald/beoordeeld wat?
Klassenraad
o Slagen van een leerling
Inspectie
o Slagen van inspannings- en resultaatsverplichting van een school
Schoolbestuur
o Functioneren van de individuele leerkracht
Verschillende soorten eindtermen
Leergebied gebonden
o Kennis
o Inzicht Moeten behaald worden
o Vaardigheden Resultaatsverplichting
Leergebied overschrijdend
o Attitudes Moeten nagestreefd worden
Individueel proces
,Wat zijn de twee leergebied overschrijdende thema’s
Leren leren
Sociale vaardigheden
Wat doet een school met de eindtermen?
Ze vertalen dit in specifieke doelen
o Eigen evaluatie
Wat is een blinde vlek?
Blinde vlek = aspecten waaraan men in het verleden weinig of geen aandacht aan
besteedde.
1.1.2 Eindtermen mens en maatschappij
Pagina 15 -19
1.1.3 De vertaling van eindtermen in leerplannen
Wat doen onderwijskoepels met de verschillende
eindtermen?
Leerplannen
Wat zijn de ontwikkelthema’s van het ontwikkelveld
“ontwikkeling van oriëntatie op de wereld”?
Oriëntatie op samenleving
Oriëntatie op bewegingscultuur
Oriëntatie op tijd
Oriëntatie op de ruimte
Oriëntatie op techniek
Oriëntatie op natuur
10 bouwstenen van het GO
1. Opvoeden van aard
2. Algemene vaardigheden
3. Specifieke vaardigheden
4. Kennis over zichzelf en de wereld
5. Beleving en verwondering centraal stellen
6. Vragen, interesses, talenten als uitgangspunt
7. Actief, interactief en constructief leren mogelijk maken
8. Kiezen voor thematisch en systematisch leren
9. Samenhang garanderen
10. Centraal referentiepunt nemen
, 1.2 Didactische basisvisie in de lerarenopleiding:
wereld-grondhouding en didactische wenken
1.2.1 Wereldgrondhouding
Definitie wereldgrondhouding
Wereldgrondhouding = De algemene doelstelling bij de leeractiviteiten die worden
aangeboden tijdens het vak Wereldoriëntatie is de leerling geïnteresseerd te maken voor de
wereld. We willen de verwondering voor de wereld bij leerlingen aanwakkeren. Tijdens
leeractiviteiten Wereldoriëntatie worden leerlingen uitgedaagd om met een
onderzoekende, open blik naar de wereld te kijken. Leraren prikkelen hen, dragen hun
eigen nieuwsgierigheid over op de leerlingen en geven leerlingen goesting om meer te
weten. Tijdens leeractiviteiten Wereldoriëntatie zetten leraren in op het verrijken van de
geheugenbibliotheek van de leerlingen. Dit alles gebeurt vanuit een basishouding van
democratie, zorgzaamheid en respect voor elkaar en voor de wereld.
1.2.2 Concretisering 12 didactische wenken
De 12 didactische wenken
1. Vertrekt bij het voorbereiden van een leeractiviteit vanuit een degelijke basiskennis
en verrijkt bronnenmateriaal.
2. Aansluiting bij de leefwereld van de leerlingen zoeken
3. Visueel en aanschouwelijk werken bij het selecteren van beeldmateriaal
4. De vraag stellen bij het uitwerken van een leeractiviteit of er een aansluiting mogelijk
is bij de nabije omgeving van de school
5. De vraag stellen bij het uitwerken van een leeractiviteit of er een aansluiting mogelijk
is bij de actualiteit en de wereld. Maakt de leeractiviteiten wereldgericht.
6. Prikkelende introductie waarin hij de nieuwsgierigheid van de leerlingen prikkelt en
het lesonderwerp inleidt en de probleemstelling/kernvragen scherpstelt
7. Inhoudelijke synthese aan einde leeractiviteit, hier beantwoordt hij op
probleemstelling en kernvragen
8. Rekeninghouden met het domeinoverschreidend karakter aan het einde van de
leeractiviteit
9. De kans grijpen om naar buiten te gaan
10. De leerlingen actief en onderzoekend aan het werk zetten
11. Zorgen op de meest aangewezen manier voor een vastzetting van de leerstof zorgen
1. Mens en Maatschappij
1.1 Een inleiding op het vak: eindtermen en
leerplannen
1.1.1 Enkele belangrijke woorden en begrippen
De verschillende spelers van het basisonderwijs in
Vlaanderen (1997)
Vlaamse overheid Bewaren en bewaken de kwaliteit van het
o Minister van onderwijs onderwijs in Vlaanderen
Ben Weyts Ontwikkelingsdoelen (kleuter)
o Vlaams parlement Eindtermen (lager)
Verschillende onderwijskoepels
o KOV (60%) Het vertalen, vormgeven en uitbreiden van de
o GO eindtermen.
o OVSG Leerplannen
o POV
Wat zijn eindtermen?
Eindtermen = een minimumdoel die de overheid noodzakelijk en bereikbaar acht voor een
bepaalde leerlingengroep.
Wie bepaald/beoordeeld wat?
Klassenraad
o Slagen van een leerling
Inspectie
o Slagen van inspannings- en resultaatsverplichting van een school
Schoolbestuur
o Functioneren van de individuele leerkracht
Verschillende soorten eindtermen
Leergebied gebonden
o Kennis
o Inzicht Moeten behaald worden
o Vaardigheden Resultaatsverplichting
Leergebied overschrijdend
o Attitudes Moeten nagestreefd worden
Individueel proces
,Wat zijn de twee leergebied overschrijdende thema’s
Leren leren
Sociale vaardigheden
Wat doet een school met de eindtermen?
Ze vertalen dit in specifieke doelen
o Eigen evaluatie
Wat is een blinde vlek?
Blinde vlek = aspecten waaraan men in het verleden weinig of geen aandacht aan
besteedde.
1.1.2 Eindtermen mens en maatschappij
Pagina 15 -19
1.1.3 De vertaling van eindtermen in leerplannen
Wat doen onderwijskoepels met de verschillende
eindtermen?
Leerplannen
Wat zijn de ontwikkelthema’s van het ontwikkelveld
“ontwikkeling van oriëntatie op de wereld”?
Oriëntatie op samenleving
Oriëntatie op bewegingscultuur
Oriëntatie op tijd
Oriëntatie op de ruimte
Oriëntatie op techniek
Oriëntatie op natuur
10 bouwstenen van het GO
1. Opvoeden van aard
2. Algemene vaardigheden
3. Specifieke vaardigheden
4. Kennis over zichzelf en de wereld
5. Beleving en verwondering centraal stellen
6. Vragen, interesses, talenten als uitgangspunt
7. Actief, interactief en constructief leren mogelijk maken
8. Kiezen voor thematisch en systematisch leren
9. Samenhang garanderen
10. Centraal referentiepunt nemen
, 1.2 Didactische basisvisie in de lerarenopleiding:
wereld-grondhouding en didactische wenken
1.2.1 Wereldgrondhouding
Definitie wereldgrondhouding
Wereldgrondhouding = De algemene doelstelling bij de leeractiviteiten die worden
aangeboden tijdens het vak Wereldoriëntatie is de leerling geïnteresseerd te maken voor de
wereld. We willen de verwondering voor de wereld bij leerlingen aanwakkeren. Tijdens
leeractiviteiten Wereldoriëntatie worden leerlingen uitgedaagd om met een
onderzoekende, open blik naar de wereld te kijken. Leraren prikkelen hen, dragen hun
eigen nieuwsgierigheid over op de leerlingen en geven leerlingen goesting om meer te
weten. Tijdens leeractiviteiten Wereldoriëntatie zetten leraren in op het verrijken van de
geheugenbibliotheek van de leerlingen. Dit alles gebeurt vanuit een basishouding van
democratie, zorgzaamheid en respect voor elkaar en voor de wereld.
1.2.2 Concretisering 12 didactische wenken
De 12 didactische wenken
1. Vertrekt bij het voorbereiden van een leeractiviteit vanuit een degelijke basiskennis
en verrijkt bronnenmateriaal.
2. Aansluiting bij de leefwereld van de leerlingen zoeken
3. Visueel en aanschouwelijk werken bij het selecteren van beeldmateriaal
4. De vraag stellen bij het uitwerken van een leeractiviteit of er een aansluiting mogelijk
is bij de nabije omgeving van de school
5. De vraag stellen bij het uitwerken van een leeractiviteit of er een aansluiting mogelijk
is bij de actualiteit en de wereld. Maakt de leeractiviteiten wereldgericht.
6. Prikkelende introductie waarin hij de nieuwsgierigheid van de leerlingen prikkelt en
het lesonderwerp inleidt en de probleemstelling/kernvragen scherpstelt
7. Inhoudelijke synthese aan einde leeractiviteit, hier beantwoordt hij op
probleemstelling en kernvragen
8. Rekeninghouden met het domeinoverschreidend karakter aan het einde van de
leeractiviteit
9. De kans grijpen om naar buiten te gaan
10. De leerlingen actief en onderzoekend aan het werk zetten
11. Zorgen op de meest aangewezen manier voor een vastzetting van de leerstof zorgen
